"Her büyük yolculuk, atılan o ilk küçük adımla değil; o adımı atma cesaretiyle başlar."
Teori bitti. Artık pilot koltuğundasın. Bu derste, bilgisayarımızdaki sıradan bir klasörü, zaman yolculuğu yapabilen güçlü bir Git deposuna (Repository) dönüştüreceğiz. Artık kursumuzun devamında "Depo" yerine teknik terim olan Repo kelimesini kullanacağız.
Warning
Eğer bilgisayarında Git'i ilk kez kullanıyorsan, Git sana "Sen kimsin?" diye soracaktır.
Önceki dersimizde detaylıca incelemiştik lâkin bu aşama gözden kaçmamalı. Lütfen ayarı yapmadıysan terminale şunları gir:
git config --global user.name "Adin Soyadin"
git config --global user.email "email@adresin.com"Bu ayarı bilgisayarında sadece bir kere yapman yeterlidir. Eğer eksiğin varsa, lütfen önceki dersimize göz at
"Bazen başarıya giden kestirme yolu aramakla o kadar meşgul oluruz ki; zaten önümüzde duran, taşları titizlikle döşenmiş asıl yolun ne kadar kısa ve verimli olduğunu göremeyiz." ~Eğer yeniysen lütfen sürece güven ve kestirme yollar arayarak vakit kaybetme. 💜
Burası senin Reponun doğuşu olacak. Git'in bundan sonra takibini yapmasını istediğin bir klasörü (directory) Git'e tanıtalım:
- Masaüstünde veya projelerini tuttuğun yerde
git-egitimiadında boş bir klasör oluştur. - Terminalini (veya VS Code terminalini) aç ve bu klasörün içine gir.
❓ Terminalde klasörün içine nasıl girerim? (2 Yöntem)
Yöntem 1: En Kolayı (Önerilen) Klasörün içine gir, boş bir yere Sağ Tıkla ve şuna benzer seçeneği seç:
- Windows: "Open in Terminal" veya "Git Bash Here"
- Mac: "New Terminal at Folder" (Ayarlardan açılması gerekebilir)
- VS Code: Klasörü VS Code ile açıp
Ctrl + é(veyaCmd + J) ile terminali aç.
Yöntem 2: Hacker Yolu (cd Komutu)
cd (Change Directory) komutu ile klasörler arasında gezebilirsin.
- Windows:
cd C:\Users\KullaniciAdi\Desktop\git-egitimi - Mac/Linux:
cd ~/Desktop/git-egitimi
İpucu:
cdyazıp bir boşluk bıraktıktan sonra klasörü tutup terminalin içine sürüklersen, yol otomatik yazılır!
Şu an klasörün Git için hala sadece "sıradan bir klasör". Git'in ruhunu bu klasöre üflemek için şu sihirli sözcüğü yaz:
git initTerminal sana şuna benzer bir cevap verecektir:
Initialized empty Git repository in .../git-egitimi/.git/
🎉 Tebrikler! Artık bu klasör sıradan değil. İçinde gizli bir .git klasörü oluşturuldu ve Git, buradaki her hareketi izlemeye başladı.
Git dünyasında kaybolmamanın en büyük sırrı, sürekli pusulaya bakmaktır. O pusulanın adı: git status.
Hemen deneyelim:
git statusÇıktı şöyle olmalı:
On branch main
No commits yet
nothing to commit (create/copy files and use "git add" to track)
Meali: "Şu an main (ana) daldasın. Henüz hiç commit (snapshot) eklemedin. Ortada kaydedilecek bir dosya da yok."
❓ Bende main yerine master yazıyor?
Merak etme! Git'in eski sürümlerinde varsayılan dal (branch) adı master idi. Ancak, daha kapsayıcı bir dil kullanma çabasıyla, Git topluluğu 2020 yılında varsayılan dal adını main olarak değiştirdi. Yine de git, sen belirtilmedikçe ilk branchını her zaman master olarak oluşturur.
Branchları henüz öğrenmedik, bu yüzden kafanı karıştırmasın. Sadece bil ki main veya master gördüğünde aynı şeyi kastettiğimizi anla.
Eğer istersen, mevcut branch adını main olarak değiştirebilirsin. Bunu yapmak için terminale şunu yaz:
git branch -M "main"Ayrıca bir daha bu sorunla karşılaşmamak için Git'in varsayılan branch adını main yapabilirsin. Bunu yapmak için terminale şunu yaz:
git config --global init.defaultBranch "main"Hadi Devam Edelim!
Hadi Git'e iş çıkaralım. Klasörün içinde index.html adında bir dosya oluştur ve içine şunları yaz (veya kopyala):
<h1>Merhaba Git!</h1>
<p>Şu anda senle beraber B3rou'nun eğitimine tabiiyiz. Hadi birbirimizi daha yakından tanıyalım!</p>Dosyayı kaydet ve tekrar pusulaya bak:
git statusDikkat! Yazılar kırmızı renkte mi? 🔴
Untracked files: index.html
Git diyor ki: "Patron, yeni bir dosya gördüm ama bunu takip listeme almadım. Bu dosya şu an benim korumam altında değil (Untracked)."
1.1 dersindeki "Kargo Paketleme Masası"nı hatırladın mı? Dosyayı commit'lemeden (kargolamadan) önce zarfa koymamız lazım.
git add index.htmlHiçbir hata mesajı almadıysan, işlem başarılıdır. Emin olmak için her zaman tekrar kontrol et:
git statusYazılar Yeşil olduysa harika! 🟢
Changes to be committed: new file: index.html
Artık dosya "Staging Area"da. Zarfın içinde ve mühürlenmeye hazır.
Artık anı ölümsüzleştirebilirsin. Zarfı kapatıp, üzerine ne yaptığımızı anlatan bir not yapıştırarak postaya veriyoruz.
git commit -m "feat: create homepage with welcome message"git commit: Kaydetme emri.-m: "Mesajım var" parametresi."...": Tırnak içinde ne yaptığını net bir şekilde yaz.
Commit mesajları, projenin geçmişini aydınlatan sayfaların olacaktır. Commitlerini bunun bilincinde olup atmalısın.
Terminal sana şöyle bir özet geçecek:
[main (root-commit) 9710086] feat: create homepage with welcome message
1 file changed, 2 insertions(+)
create mode 100644 index.html
❓ "feat: create homepage with welcome message" da ne demek?
Aslında commit mesajlarının syntax'ı (yapısı) konusunda kesin bir kural yoktur. Ancak, iyi bir commit mesajı yazmak, projenin geçmişini anlamak ve işbirliği yapmak için çok önemlidir.
Bu yüzden en çok kullanılan ve önerilen bir formatı kullandım.
Daha sonra temiz commitlerin nasıl atılması gerektiği konusuna değineceğim. Ama şimdiden merak edersen eğer işte kaynağım: Conventional Commits.
Bakalım tarihe gerçekten geçmiş miyiz? Git'in seyir defterini açalım:
git log
Karşına çıkan bu ekran, projenin kimlik kartıdır:
- Commit Hash: O sarı renkli uzun kod (SHA-1).
- Author: Bunu kim, ne zaman yaptı?
- Date: Commit ne zaman atıldı?
- Message: Ne yaptı?
(Log ekranından çıkmak için q tuşuna basabilirsin).
Bu derste şu **"Muhteşem Döngü"**yü öğrendin:
- Kod Yaz, Dosyalarını oluştur, Sürümünü Tamamla ✍️
git status(Kırmızı mı?) 🔴git add(Yeşil yap!) 🟢git commit(Fotoğrafı çek!) 📸
Tip
Hızlı Ekleme:
Aslında her seferinde 1 dosyayı stagelemek zorunda değilsin.
git add .komutu, klasördeki tüm değişiklikleri tek seferde stage eder.- Pratik bir şekilde yaptığın tüm değişiklikleri sahneleyip commitlemek sık yapılan bir eylemdir.
Tip
Yeni Yetenek Kilidi Açıldı: git status
- Git'in gördükleri, (Working Directorydeki değişiklikleri, indexi vs) rapor eder.
Daha fazla komut için git status komutları listesine bakabilirsin.
Tip
Yeni Yetenek Kilidi Açıldı: git add
.veya--all: Tüm yaptığın değişiklikleri stageler ve index'e ekler.file.c: Spesifik bir dosyayı veya dizini seçip index'e eklersin.
Daha fazla komut için git add komutları listesine bakabilirsin.
Tip
Yeni Yetenek Kilidi Açıldı: git commit
-m "mesaj": Belirlediğin mesaj ile beraber index'e eklediğin dosyaların fotoğrafını çeker ve onu repoya ekler.
Daha fazla komut için git commit komutları listesine bakabilirsin.
Tip
Yeni Yetenek Kilidi Açıldı: git log
- Reponun commitlerini sırasıyla gösterir. Projenin Tarihçesidir.
Daha fazla komut için git log komutları listesine bakabilirsin.
Bir sonraki dersimizde daha sağlıklı bir şekilde tüm dosyaları stagelemeyi öğreneceksin.
👉 O halde hazırsan, devam ediyoruz: 1.3 - Git Ignore: Görmezden Gelme Sanatı