GLD/cv-im-gld-20230316.html at gh-pages · BROprogramma/GLD · GitHub

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
318
319
320
321
322
323
324
325
326
327
328
329
330
331
332
333
334
335
336
337
338
339
340
341
342
343
344
345
346
347
348
349
350
351
352
353
354
355
356
357
358
359
360
361
362
363
364
365
366
367
368
369
370
371
372
373
374
375
376
377
378
379
380
381
382
383
384
385
386
387
388
389
390
391
392
393
394
395
396
397
398
399
400
401
402
403
404
405
406
407
408
409
410
411
412
413
414
415
416
417
418
419
420
421
422
423
424
425
426
427
428
429
430
431
432
433
434
435
436
437
438
439
440
441
442
443
444
445
446
447
448
449
450
451
452
453
454
455
456
457
458
459
460
461
462
463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
474
475
476
477
478
479
480
481
482
483
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
494
495
496
497
498
499
500
501
502
503
504
505
506
507
508
509
510
511
512
513
514
515
516
517
518
519
520
521
522
523
524
525
526
527
528
529
530
531
532
533
534
535
536
537
538
539
540
541
542
543
544
545
546
547
548
549
550
551
552
553
554
555
556
557
558
559
560
561
562
563
564
565
566
567
568
569
570
571
572
573
574
575
576
577
578
579
580
581
582
583
584
585
586
587
588
589
590
591
592
593
594
595
596
597
598
599
600
601
602
603
604
605
606
607
608
609
610
611
612
613
614
615
616
617
618
619
620
621
622
623
624
625
626
627
628
629
630
631
632
633
634
635
636
637
638
639
640
641
642
643
644
645
646
647
648
649
650
651
652
653
654
655
656
657
658
659
660
661
662
663
664
665
666
667
668
669
670
671
672
673
674
675
676
677
678
679
680
681
682
683
684
685
686
687
688
689
690
691
692
693
694
695
696
697
698
699
700
701
702
703
704
705
706
707
708
709
710
711
712
713
714
715
716
717
718
719
720
721
722
723
724
725
726
727
728
729
730
731
732
733
734
735
736
737
738
739
740
741
742
743
744
745
746
747
748
749
750
751
752
753
754
755
756
757
758
759
760
761
762
763
764
765
766
767
768
769
770
771
772
773
774
775
776
777
778
779
780
781
782
783
784
785
786
787
788
789
790
791
792
793
794
795
796
797
798
799
800
801
802
803
804
805
806
807
808
809
810
811
812
813
814
815
816
817
818
819
820
821
822
823
824
825
826
827
828
829
830
831
832
833
834
835
836
837
838
839
840
841
842
843
844
845
846
847
848
849
850
851
852
853
854
855
856
857
858
859
860
861
862
863
864
865
866
867
868
869
870
871
872
873
874
875
876
877
878
879
880
881
882
883
884
885
886
887
888
889
890
891
892
893
894
895
896
897
898
899
900
901
902
903
904
905
906
907
908
909
910
911
912
913
914
915
916
917
918
919
920
921
922
923
924
925
926
927
928
929
930
931
932
933
934
935
936
937
938
939
940
941
942
943
944
945
946
947
948
949
950
951
952
953
954
955
956
957
958
959
960
961
962
963
964
965
966
967
968
969
970
971
972
973
974
975
976
977
978
979
980
981
982
983
984
985
986
987
988
989
990
991
992
993
994
995
996
997
998
999
1000
<!DOCTYPE html><html lang="nl"><head><meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1, shrink-to-fit=no"><meta content="text/html; charset=utf-8" http-equiv="content-type"><meta name="generator" content="ReSpec 24.5.2">


  <link rel="shortcut icon" type="image/x-icon" href="https://tools.geostandaarden.nl/respec/style/logos/Geonovum.ico">
  <link rel="stylesheet" type="text/css" href="https://docs.geostandaarden.nl/bro/gen/localstyle.css">
  <title>Basisregistratie Ondergrond Catalogus Grondwaterstandonderzoek</title>

  <style id="respec-mainstyle">/*****************************************************************
 * ReSpec 3 CSS
 * Robin Berjon - http://berjon.com/
 *****************************************************************/

/* Override code highlighter background */
.hljs {
  background: transparent !important;
}

/* --- INLINES --- */
h1 abbr,
h2 abbr,
h3 abbr,
h4 abbr,
h5 abbr,
h6 abbr,
a abbr {
  border: none;
}

dfn {
  font-weight: bold;
}

a.internalDFN {
  color: inherit;
  border-bottom: 1px solid #99c;
  text-decoration: none;
}

a.externalDFN {
  color: inherit;
  border-bottom: 1px dotted #ccc;
  text-decoration: none;
}

a.bibref {
  text-decoration: none;
}

#references :target {
  background: #eaf3ff;
}

cite .bibref {
  font-style: normal;
}

code {
  color: #c83500;
}

th code {
  color: inherit;
}

/* --- TOC --- */

.toc a,
.tof a {
  text-decoration: none;
}

a .secno,
a .figno {
  color: #000;
}

ul.tof,
ol.tof {
  list-style: none outside none;
}

.caption {
  margin-top: 0.5em;
  font-style: italic;
}

/* --- TABLE --- */

table.simple {
  border-spacing: 0;
  border-collapse: collapse;
  border-bottom: 3px solid #005a9c;
}

.simple th {
  background: #005a9c;
  color: #fff;
  padding: 3px 5px;
  text-align: left;
}

.simple th[scope="row"] {
  background: inherit;
  color: inherit;
  border-top: 1px solid #ddd;
}

.simple td {
  padding: 3px 10px;
  border-top: 1px solid #ddd;
}

.simple tr:nth-child(even) {
  background: #f0f6ff;
}

/* --- DL --- */

.section dd>p:first-child {
  margin-top: 0;
}

.section dd>p:last-child {
  margin-bottom: 0;
}

.section dd {
  margin-bottom: 1em;
}

.section dl.attrs dd,
.section dl.eldef dd {
  margin-bottom: 0;
}

#issue-summary>ul,
.respec-dfn-list {
  column-count: 2;
}

#issue-summary li,
.respec-dfn-list li {
  list-style: none;
}

details.respec-tests-details {
  margin-left: 1em;
  display: inline-block;
  vertical-align: top;
}

details.respec-tests-details>* {
  padding-right: 2em;
}

details.respec-tests-details[open] {
  z-index: 999999;
  position: absolute;
  border: thin solid #cad3e2;
  border-radius: 0.3em;
  background-color: white;
  padding-bottom: 0.5em;
}

details.respec-tests-details[open]>summary {
  border-bottom: thin solid #cad3e2;
  padding-left: 1em;
  margin-bottom: 1em;
  line-height: 2em;
}

details.respec-tests-details>ul {
  width: 100%;
  margin-top: -0.3em;
}

details.respec-tests-details>li {
  padding-left: 1em;
}

a[href].self-link:hover {
  opacity: 1;
  text-decoration: none;
  background-color: transparent;
}

h2,
h3,
h4,
h5,
h6 {
  position: relative;
}

aside.example .marker > a.self-link {
  color: inherit;
}

h2>a.self-link,
h3>a.self-link,
h4>a.self-link,
h5>a.self-link,
h6>a.self-link {
  border: none;
  color: inherit;
  font-size: 83%;
  height: 2em;
  left: -1.6em;
  opacity: .5;
  position: absolute;
  text-align: center;
  text-decoration: none;
  top: 0;
  transition: opacity .2s;
  width: 2em;
}

h2>a.self-link::before,
h3>a.self-link::before,
h4>a.self-link::before,
h5>a.self-link::before,
h6>a.self-link::before {
  content: "§";
  display: block;
}

@media (max-width: 767px) {
  dd {
    margin-left: 0;
  }

  /* Don't position self-link in headings off-screen */
  h2>a.self-link,
  h3>a.self-link,
  h4>a.self-link,
  h5>a.self-link,
  h6>a.self-link {
    left: auto;
    top: auto;
  }
}

@media print {
  .removeOnSave {
    display: none;
  }
}
</style>
<link rel="stylesheet" href="https://tools.geostandaarden.nl/respec/style/GN-CV.css"><link rel="shortcut icon" type="image/x-icon" href="https://tools.geostandaarden.nl/respec/style/logos/Geonovum.ico"><script id="initialUserConfig" type="application/json">{
  "specStatus": "GN-CV",
  "specType": "IM",
  "maxTocLevel": 3,
  "logos": [
    {
      "src": "https://docs.geostandaarden.nl/bro/gen/logo_minbzk.png",
      "href": "https://www.geobasisregistraties.nl/basisregistraties/ondergrond",
      "alt": "Ministerie BZK",
      "width": 776,
      "height": 163,
      "id": "logo_minbzk"
    }
  ],
  "editors": [
    {
      "name": "Geonovum",
      "companyURL": "https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/bro-basisregistratie-ondergrond"
    }
  ],
  "authors": [
    {
      "name": "Geonovum",
      "companyURL": "https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/bro-basisregistratie-ondergrond"
    }
  ],
  "shortName": "gld",
  "pubDomain": "bro",
  "github": "https://github.com/BROprogramma/GLD",
  "previousPublishDate": "2021-04-21",
  "previousStatus": "GN-DEF",
  "localBiblio": {
    "WaterML20": {
      "href": "https://portal.opengeospatial.org/files/?artifact_id=57222",
      "title": "OGC® WaterML 2.0: Part 1- Timeseries",
      "authors": [
        "Peter Taylor"
      ],
      "date": "24 February 2014",
      "publisher": "Open Geospatial Consortium",
      "id": "10-126r4"
    },
    "GLDScope": {
      "href": "https://basisregistratieondergrond.nl/publish/library/265/20190901scopedocument_grondwaterstandonderzoek_1_1.pdf",
      "title": "Scopedocument Grondwaterstandonderzoek (GLD) V1.1",
      "authors": [
        "E. Simmelink",
        "J. von Asmuth",
        "M. Jeurink",
        "L. van den Brink",
        "A. Vijverberg"
      ],
      "date": "01 september 2019",
      "publisher": "Programmabureau Basisregistratie Ondergrond, Ministerie van BZK",
      "id": "gldscope"
    }
  },
  "publishISODate": "2023-03-16T00:00:00.000Z",
  "generatedSubtitle": "Consultatieversie 16 maart 2023"
}</script><meta name="description" content="Samenvatting van informatiemodel."><script type="application/ld+json">{
  "@context": [
    "http://schema.org",
    {
      "@vocab": "http://schema.org/",
      "@language": "nl",
      "foaf": "http://xmlns.com/foaf/0.1/",
      "datePublished": {
        "@type": "http://www.w3.org/2001/XMLSchema#date"
      },
      "inLanguage": {
        "@language": null
      },
      "isBasedOn": {
        "@type": "@id"
      },
      "license": {
        "@type": "@id"
      }
    }
  ],
  "id": "https://docs.geostandaarden.nl/bro/cv-im-gld-20230316/",
  "type": [
    "TechArticle"
  ],
  "name": "Basisregistratie Ondergrond Catalogus Grondwaterstandonderzoek",
  "inLanguage": "nl",
  "license": "https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode",
  "datePublished": "2023-03-16",
  "copyrightHolder": {
    "name": "Geonovum",
    "url": "https://www.geonovum.nl/"
  },
  "discussionUrl": "https://github.com/BROprogramma/GLD/issues/",
  "alternativeHeadline": "",
  "isBasedOn": "https://docs.geostandaarden.nl/bro/def-im-gld-20210421/",
  "description": "Samenvatting van informatiemodel.",
  "editor": [
    {
      "type": "Person",
      "name": "Geonovum",
      "worksFor": {
        "url": "https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/bro-basisregistratie-ondergrond"
      }
    }
  ],
  "contributor": [
    {
      "type": "Person",
      "name": "Geonovum",
      "worksFor": {
        "url": "https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/bro-basisregistratie-ondergrond"
      }
    }
  ],
  "citation": [
    {
      "id": "https://portal.opengeospatial.org/files/?artifact_id=57222",
      "type": "TechArticle",
      "name": "OGC® WaterML 2.0: Part 1- Timeseries",
      "url": "https://portal.opengeospatial.org/files/?artifact_id=57222"
    },
    {
      "id": "https://basisregistratieondergrond.nl/publish/library/265/20190901scopedocument_grondwaterstandonderzoek_1_1.pdf",
      "type": "TechArticle",
      "name": "Scopedocument Grondwaterstandonderzoek (GLD) V1.1",
      "url": "https://basisregistratieondergrond.nl/publish/library/265/20190901scopedocument_grondwaterstandonderzoek_1_1.pdf"
    }
  ]
}</script></head>

<body class="h-entry"><div class="head">
  <a href="" class="logo"><img id="logo_minbzk" alt="Ministerie BZK" width="776" height="163" src="https://docs.geostandaarden.nl/bro/gen/logo_minbzk.png"></a>
  <h1 class="title p-name" id="title">Basisregistratie Ondergrond Catalogus Grondwaterstandonderzoek</h1>

  <h2>Geonovum Informatiemodel<br>
  Consultatieversie <time class="dt-published" datetime="2023-03-16">16 maart 2023</time></h2>
  <dl>
    <dt>Deze versie:</dt><dd><a class="u-url" href="https://docs.geostandaarden.nl/bro/cv-im-gld-20230316/">https://docs.geostandaarden.nl/bro/cv-im-gld-20230316/</a></dd><dt>Laatst gepubliceerde versie:</dt><dd><a href="https://docs.geostandaarden.nl/bro/gld/">https://docs.geostandaarden.nl/bro/gld/</a></dd>

    <dt>Vorige versie:</dt><dd><a href="https://docs.geostandaarden.nl/bro/def-im-gld-20210421/">https://docs.geostandaarden.nl/bro/def-im-gld-20210421/</a></dd>
    <dt>Laatste werkversie:</dt><dd><a href="https://broprogramma.github.io/GLD/">https://broprogramma.github.io/GLD/</a></dd>
    <dt>Redacteur:</dt>
    <dd class="p-author h-card vcard"><span class="p-name fn">Geonovum</span></dd>
    <dt>Auteur:</dt><dd class="p-author h-card vcard"><span class="p-name fn">Geonovum</span></dd>
    <dt>Doe mee:</dt><dd>
      <a href="https://github.com/BROprogramma/GLD/">GitHub BROprogramma/GLD</a>
    </dd><dd>
      <a href="https://github.com/BROprogramma/GLD/issues/">Dien een melding in</a>
    </dd><dd>
      <a href="https://github.com/BROprogramma/GLD/commits/gh-pages">Revisiehistorie</a>
    </dd><dd>
      <a href="https://github.com/BROprogramma/GLD/pulls/">Pull requests</a>
    </dd>
  </dl>


    <dl>
          <dt>Rechtenbeleid:</dt>
          <dd>
            <div class="copyright" style="margin: 0.25em 0;">
              <abbr title="Creative Commons Attribution 4.0 International Public License">
              <a href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode"><img width="115" height="40" src="https://tools.geostandaarden.nl/respec/style/logos/cc-by.svg" alt="Creative Commons Attribution 4.0 International Public License"></a>
            </abbr>
              <div style="display:inline-block; vertical-align:top">
                <p style="font-size: small;">Creative Commons Attribution 4.0 International Public License<br>(CC-BY)</p>
              </div>
            </div>
          </dd>
        </dl>
  <hr title="Separator for header">
</div>

<section id="abstract" class="introductory"><h2>Samenvatting</h2>
	<p>Samenvatting van informatiemodel.</p>
</section>
<section id="sotd" class="introductory"><h2>Status van dit document</h2><p>
    <em>Deze paragraaf beschrijft de status van dit document ten tijde van publicatie. Het is mogelijk dat er actuelere versies van dit document bestaan. Een lijst van Geonovum publicaties en de laatste gepubliceerde versie van dit document zijn te vinden op <a href="https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/alle-standaarden">https://www.geonovum.nl/geo-standaarden/alle-standaarden</a>.</em>
  </p><p>


    Dit is een door de werkgroep goedgekeurde consultatieversie. Commentaar over dit document kan gestuurd worden naar
    <a href="mailto:geo-standaarden@geonovum.nl">
        geo-standaarden@geonovum.nl</a>.


</p>
	<!--<p>Dit is een werkversie van een standaard in ontwikkeling waarvan de inhoud onvolledig is, incorrect kan zijn en op elk moment kan wijzigen. Hoofdstuk vijf is automatisch gegenereerd uit een UML model dat nog in ontwikkeling is.</p>-->
</section><nav id="toc"><h2 class="introductory" id="inhoudsopgave">Inhoudsopgave</h2><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#inleiding"><span class="secno">1. </span>Inleiding</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#doel-en-doelgroep"><span class="secno">1.1 </span>Doel en doelgroep</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#totstandkoming"><span class="secno">1.2 </span>Totstandkoming</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#beheer"><span class="secno">1.3 </span>Beheer</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#leeswijzer"><span class="secno">1.4 </span>Leeswijzer</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#algemene-kenmerken-en-begrippen"><span class="secno">2. </span>Algemene kenmerken en begrippen</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#opzet-van-het-systeem"><span class="secno">2.1 </span>Opzet van de landelijke voorziening</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#registratieobject"><span class="secno">2.2 </span>Registratieobject</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#registratiedomein"><span class="secno">2.3 </span>Registratiedomein</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#kwaliteitsregime"><span class="secno">2.4 </span>Kwaliteitsregime</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#formele-en-materiële-geschiedenis"><span class="secno">2.5 </span>Formele en materiële geschiedenis</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#coördinaten-en-referentiestelsels"><span class="secno">2.6 </span>Coördinaten en referentiestelsels</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#referentiestelsels-voor-de-horizontale-positie"><span class="secno">2.6.1 </span>Referentiestelsels voor de horizontale positie</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#referentiestelsels-voor-de-verticale-positie"><span class="secno">2.6.2 </span>Referentiestelsels voor de verticale positie</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#gegevens-op-land-en-op-zee"><span class="secno">2.7 </span>Gegevens op land en op zee</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#nauwkeurigheid-van-meetwaarden"><span class="secno">2.8 </span>Nauwkeurigheid van meetwaarden</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#authentiek-gegeven"><span class="secno">2.9 </span>Authentiek gegeven</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#grondwaterstandonderzoek"><span class="secno">3. </span>Grondwaterstandonderzoek</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#intro-monitoring"><span class="secno">3.1 </span>Grondwatermonitoring</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#intro-Grondwaterdomein"><span class="secno">3.2 </span>Domein grondwatermonitoring in de BRO</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#het-GLD"><span class="secno">3.3 </span>Het grondwaterstandonderzoek</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#inleidingGLD"><span class="secno">3.3.1 </span>Inleiding</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#procesGLD"><span class="secno">3.3.2 </span>Het proces</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#WaterML"><span class="secno">3.4 </span>WaterML</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteiten"><span class="secno">3.5 </span>Belangrijkste entiteiten</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteit-GLD"><span class="secno">3.5.1 </span>Grondwaterstandonderzoek</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteit-observatie"><span class="secno">3.5.2 </span>Observatie</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteit-observatieproces"><span class="secno">3.5.3 </span>Observatieproces</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteit-Tijdmeetwaardereeks"><span class="secno">3.5.4 </span>Tijdmeetwaardereeks</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteit-Tijdmeetwaardepaar"><span class="secno">3.5.5 </span>Tijdmeetwaardepaar</a><ol class="toc"></ol></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#Impact-IMBROA"><span class="secno">3.6 </span>Impact kwaliteitsregime IMBRO/A</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#Gebruiksplicht"><span class="secno">3.7 </span>Hiërarchie in gebruiksplicht</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#GW-samenhang"><span class="secno">3.8 </span>Samenhang en consistentie tussen verschillende registratieobjecten in het Grondwaterdomein</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#INSPIRE"><span class="secno">3.9 </span>INSPIRE</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#intro-gegevensdefinitie"><span class="secno">4. </span>De inhoud van de catalogus</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#type-formaten"><span class="secno">4.1 </span>Domeinen</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#code"><span class="secno">4.1.1 </span>Code</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#meetwaarde"><span class="secno">4.1.2 </span>Meetwaarde</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#meetreeks"><span class="secno">4.1.3 </span>Entiteiten van het type meetreeks</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#nummer"><span class="secno">4.1.4 </span>Nummer</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#organisatie"><span class="secno">4.1.5 </span>Organisatie</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#tekst"><span class="secno">4.1.6 </span>Tekst</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#datumtijd"><span class="secno">4.1.7 </span>Tijdstip</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#Tijdinterval"><span class="secno">4.1.8 </span>Tijdinterval</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#enumeratie"><span class="secno">4.1.9 </span>Waardelijst niet-uitbreidbaar</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#codelijst"><span class="secno">4.1.10 </span>Waardelijst uitbreidbaar</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#het-domeinmodel"><span class="secno">4.2 </span>Het domeinmodel</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#verplichte-gegevens-waarden"><span class="secno">4.3 </span>Verplichte gegevens, verplichte waarden</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#gegevensdefinitie"><span class="secno">5. </span>Gegevensdefinitie</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Registratieobject"><span class="secno">5.1 </span>   Registratieobject</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#het-domeinmodel-0"><span class="secno">5.2 </span>Het domeinmodel   </a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#entiteittypen-en-attributen"><span class="secno">5.3 </span>Entiteittypen en attributen   </a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Grondwaterstandonderzoek"><span class="secno">5.3.1 </span>   Grondwaterstandonderzoek</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Registratiegeschiedenis"><span class="secno">5.3.2 </span>   Registratiegeschiedenis</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Grondwatermonitoringnet"><span class="secno">5.3.3 </span>   Grondwatermonitoringnet</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_GMWmonitoringbuis"><span class="secno">5.3.4 </span>   GMW-monitoringbuis</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Observatie"><span class="secno">5.3.5 </span>   Observatie</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Metadataobservatie"><span class="secno">5.3.6 </span>   Metadata observatie</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Organisatiegegevens"><span class="secno">5.3.7 </span>   Organisatiegegevens</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Observatieproces"><span class="secno">5.3.8 </span>   Observatieproces</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Tijdmeetwaardereeks"><span class="secno">5.3.9 </span>   Tijdmeetwaardereeks</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Tijdmeetwaardepaar"><span class="secno">5.3.10 </span>   Tijdmeetwaardepaar</a><ol class="toc"></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#global_class_Model_Metadatatijdmeetwaardepaar"><span class="secno">5.3.11 </span>   Metadata tijdmeetwaardepaar</a><ol class="toc"></ol></li></ol></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#uitbreidbare-waardelijsten"><span class="secno">6. </span>Uitbreidbare waardelijsten</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Registratiestatus"><span class="secno">6.1 </span>  Registratiestatus</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Meetprocedure"><span class="secno">6.2 </span>  Meetprocedure</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_TypeMeetinstrument"><span class="secno">6.3 </span>  TypeMeetinstrument</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_TypeLuchtdrukcompensatie"><span class="secno">6.4 </span>  TypeLuchtdrukcompensatie</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Procestype"><span class="secno">6.5 </span>  Procestype</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Beoordelingsprocedure"><span class="secno">6.6 </span>  Beoordelingsprocedure</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_MateBeoordeling"><span class="secno">6.7 </span>  MateBeoordeling</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Observatietype"><span class="secno">6.8 </span>  Observatietype</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_StatusKwaliteitscontrole"><span class="secno">6.9 </span>  StatusKwaliteitscontrole</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Censuurreden"><span class="secno">6.10 </span>  Censuurreden</a></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#detail_class_Model_Interpolatietype"><span class="secno">6.11 </span>  Interpolatietype</a></li></ol></li><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#references"><span class="secno">A. </span>Referenties</a><ol class="toc"><li class="tocline"><a class="tocxref" href="#normatieve-referenties"><span class="secno">A.1 </span>Normatieve referenties</a></li></ol></li></ol></nav>

<!-- hoofdstuk 1 -->
<section id="inleiding" class="informative">
	<!--OddPage--><h2 id="x1-inleiding"><span class="secno">1. </span>Inleiding</h2><p><em>Dit onderdeel is niet normatief.</em></p>
	<section id="doel-en-doelgroep" class="generic">  <h3 id="x1-1-doel-en-doelgroep"><span class="secno">1.1 </span>Doel en doelgroep</h3>
  <p>In de basisregistratie ondergrond (BRO) wordt een aantal typen gegevens geregistreerd, de <i>registratieobjecten</i>.</p>
  <p>Een catalogus is de gegevensdefinitie van een registratieobject en beschrijft welke gegevens van het object in de BRO zijn opgeslagen.
    Het document is bedoeld voor alle gebruikers van de BRO en moet duidelijk maken welke gegevens er precies in het systeem zitten.
    Aan aanleverende partijen moet het vertellen welke gegevens in de basisregistratie ondergrond moeten komen en aan welke eisen die moeten
    voldoen, en aan afnemende partijen welke gegevens zij in de basisregistratie ondergrond mogen verwachten.
    Het document is voor een breed publiek bedoeld en de informatie moet naast precies ook begrijpelijk zijn.</p>
</section>
	<section id="totstandkoming" class="generic"><h3 id="x1-2-totstandkoming"><span class="secno">1.2 </span>Totstandkoming</h3>
<p>Een catalogus is het resultaat van een proces van standaardisatie dat geruime tijd in beslag kan nemen. De standaardisatie is een open proces waarin de belanghebbende partijen actief betrokken worden. Het eindresultaat wordt door de wetgever vastgesteld in een ministeriële regeling.</p>
<p>In bepaalde gevallen is de verscheidenheid aan gegevens van een object zo groot, dat er eerst deelverzamelingen worden gedefinieerd. Het standaardisatieproces wordt dan per deelverzameling doorlopen. De deelverzamelingen worden zo gekozen dat de gegevens die in de bijbehorende catalogus worden beschreven, direct na vaststelling aan de BRO kunnen worden aangeleverd. Wanneer er deelverzamelingen worden onderscheiden, komt de catalogus van het registratieobject dus gefaseerd tot stand. Omdat inzichten in de loop van de tijd kunnen wijzigen kan het aan het eind van het hele proces nodig blijken revisies door te voeren om ongewenste verschillen tussen deelverzamelingen weg te nemen.</p>
</section>
	<section id="beheer" class="generic"><h3 id="x1-3-beheer"><span class="secno">1.3 </span>Beheer</h3>
<p>Een vastgestelde catalogus (zoals op wetten.nl gepubliceerd) wordt met het daarbij horende deel van het systeem van de basisregistratie ondergrond in gebruik genomen. De eerste formeel vastgestelde catalogus (zoals op wetten.nl gepubliceerd) krijgt het versienummer 1.0. Verwacht mag worden dat er na enige tijd behoefte gaat ontstaan aan gegevens die nog niet in de catalogus zijn opgenomen.</p>
<p>De beheerder hanteert drie typen versies voor een wijziging van een standaard. Bijvoorbeeld: versie 2.1.0 (=X.Y.Z):</p>
<ul>
<li>X-wijzigingen Deze wijzigingen veranderen de structuur van de standaard. Hierdoor zijn X-wijzigingen niet backwards compatible.
<br>Frequentie: maximaal 1 keer per 2 jaar.</li>
<li>Y-wijzigingen Dit zijn wijzigingen die niet de structuur veranderen. Dit kunnen bijvoorbeeld updates zijn of inhoudelijke aanpassingen aan objecten, attributen of waardelijsten of de reikwijdte van de standaard. Deze wijzigingen zijn backwards compatible.
<br>Frequentie: maximaal 1 keer per jaar.</li>
<li>Z-wijzigingen Dit zijn in feite oplossingen van fouten of verbeteringen van technische aard. Deze wijzigingen zijn backwards compatible.
<br>Frequentie: maximaal 2 keer per jaar.</li>
</ul>

<p>In een jaar waarin een X-wijziging plaats vindt zullen er op hetzelfde registratieobject geen y-wijzigingen plaatsvinden.  Als er een X- of een Y-wijziging in een jaar aan de orde is, wordt er geen z-wijziging gepland.
De versie van de catalogus met inleiding (zoals hier gepubliceerd) volgt voor de normatieve stukken volledig de versie op wetten.nl. Wijzigingen aan niet normatieve teksten in dit document vallen altijd onder Z-wijzigingen en zullen maximaal 2 keer per jaar plaatsvinden.</p></section>
	<section id="leeswijzer">
		<h3 id="x1-4-leeswijzer"><span class="secno">1.4 </span>Leeswijzer</h3>
		<p><a href="#inleiding">Hoofdstuk 1</a> geeft het doel en de doelgroep van een catalogus.</p>
		<p><a href="#algemene-kenmerken-en-begrippen">Hoofdstuk 2</a> behandelt enkele algemene aspecten van het BRO-systeem en begrippen van algemene aard.</p>
		<p><a href="#grondwaterstandonderzoek">Hoofdstuk 3</a> plaatst het object in de gegevenssystematiek van de basisregistratie ondergrond en vertelt wat de benadering is geweest bij het opstellen van de <a href="#cat">gegevensdefinitie</a>.</p>
		<p><a href="#intro-gegevensdefinitie">Hoofdstuk 4</a> vertelt hoe de catalogus is opgebouwd en welke aspecten van de gegevens daarin worden beschreven.</p>
	</section>
	<p><a href="#x5-gegevensdefinitie">Hoofdstuk 5</a> geeft de inhoud weer van het eerste artikel van de ministeriële regeling en dat is het deel waarin de definitie is opgenomen van het registratieobject, van de delen waaruit het is opgebouwd, de entiteiten, en van de eigenschappen van die delen, de attributen.</p>
</section>

<!-- hoofdstuk 2 -->
<section id="algemene-kenmerken-en-begrippen" class="generic informative"><!--OddPage--><h2 id="x2-algemene-kenmerken-en-begrippen"><span class="secno">2. </span>Algemene kenmerken en begrippen</h2><p><em>Dit onderdeel is niet normatief.</em></p>
<section id="opzet-van-het-systeem">
    <h3 id="x2-1-opzet-van-de-landelijke-voorziening"><span class="secno">2.1 </span>Opzet van de landelijke voorziening</h3>
    <p>De landelijke voorziening van de basisregistratie ondergrond is een systeem dat een schakel vormt in een informatieketen. Aan het begin van de keten staan bestuursorganen die opdracht geven tot de productie van gegevens, of zelf gegevens produceren. Die bestuursorganen worden <i>bronhouders</i> genoemd. De geproduceerde gegevens worden door een <i>dataleverancier</i> geleverd aan de beheerder van het systeem, de <i>registerbeheerder</i>. De bronhouder is verantwoordelijk voor de levering van gegevens. Hij kan besluiten zelf dataleverancier te zijn of andere partijen een machtiging voor levering te verlenen. De beheerder van de landelijke voorziening van de BRO registreert de aangeleverde gegevens en levert ze voor (her)gebruik door aan allerlei afnemers.</p>
    <p>De opzet van het systeem moet begrepen worden vanuit de verantwoordelijkheden die in de keten zijn belegd. De aangeleverde gegevens vallen onder de verantwoordelijkheid van de bronhouder en de registerbeheerder mag die gegevens niet veranderen. De registerbeheerder moet echter wel gegevens toevoegen om het systeem te kunnen beheren en hij kan gegevens toevoegen om de afnemers goed van dienst te kunnen zijn.</p>
    <p>Bij wet is geregeld dat de basisregistratie ondergrond zo wordt opgezet dat er onderscheid bestaat tussen de gegevens die aan de registerbeheerder zijn aangeleverd en de gegevens die de registerbeheerder aan de afnemers verstrekt. Het systeem valt uiteen in twee grote deelsystemen, het register <i>brondocumenten ondergrond</i> en de <i>registratie
          ondergrond</i> (<a href="#image001" class="fig-ref" title="De twee grote deelsystemen van de landelijke voorziening van de BRO.">Figuur <span class="figno">1</span></a>).</p>

    <p>Een geheel van gegevens dat door of onder verantwoordelijkheid van een bronhouder wordt aangeleverd, wordt een <i>brondocument</i> genoemd. De brondocumenten worden in het <i>register brondocumenten ondergrond</i> opgeslagen. De gegevens uit de brondocumenten worden samen met de gegevens die de registerbeheerder toevoegt in de <i>registratie ondergrond</i> vastgelegd. De <i>registratie ondergrond</i> is het deelsysteem dat gebruikt wordt voor uitgifte.</p>

        <figure id="image001"><img src="https://docs.geostandaarden.nl/bro/gen/media/image002.png" width="350">
        <figcaption>Figuur <span class="figno">1</span> <span class="fig-title">De twee grote deelsystemen van de landelijke voorziening van de BRO.
        </span></figcaption>
    </figure>

    <p>Met deze opzet verkrijgt het systeem de nodige flexibiliteit. Zo kan een object in de registratie ondergrond gegevens bevatten die uit meer dan één brondocument afkomstig zijn en bij uitgifte kunnen gegevens van verschillende objecten met elkaar gecombineerd worden. Ook is het mogelijk met het brondocument gegevens op te slaan die alleen voor de bronhouder en de aanleverende partij van belang zijn.</p>
    <p>De catalogus dekt alle gegevens die opgenomen zijn in de registratie ondergrond. Verreweg de meeste gegevens komen uit de brondocumenten die de dataleverancier aanlevert en een paar gegevens komen voort uit de overdracht van een brondocument aan de registerbeheerder. Aan de aangeleverde gegevens worden enkele gegevens door de registerbeheerder toegevoegd. Als een gegeven is toegevoegd door de BRO wordt dat in de beschrijving expliciet vermeld.</p>
    <p>Alle gegevens in de registratie ondergrond worden uitgegeven, maar niet alle afnemers kunnen alle gegevens geleverd krijgen. De gegevens die niet aan alle afnemers worden uitgeleverd zijn de gegevens die alleen nodig zijn in de communicatie tussen de registerbeheerder enerzijds en de dataleveranciers en bronhouders anderzijds.</p>
</section>
<section id="registratieobject">
    <h3 id="x2-2-registratieobject"><span class="secno">2.2 </span>Registratieobject</h3>
    <p>Het <i>registratieobject</i> is dé eenheid in de data-architectuur van de basisregistratie ondergrond. Voor de registerbeheerder is het de elementaire bouwsteen van het systeem dat hij moet beheren.</p>
    <p>Een <i>registratieobject</i> verwijst naar een eenheid van informatie die onder de verantwoordelijkheid van één bronhouder valt en die met een bepaald doel is of wordt gemaakt. Het is in directe of indirecte zin gedefinieerd in de ruimte en dat wil zeggen dat een registratieobject een plaats op het aardoppervlak heeft of dat het gekoppeld is aan een ander type registratieobject met een plaats op het aardoppervlak.</p>
    <p>Een <i>registratieobject</i> is niet alleen in de ruimte maar ook in de tijd gedefinieerd. Het leven van een registratieobject begint op het moment dat de gegevens zijn geregistreerd en dat is zo kort mogelijk nadat de gegevens zijn geproduceerd. De levensduur van een registratieobject, en de veranderlijkheid van de gegevens verschilt van object tot object. Een grondwatermonitoringput kan tientallen jaren gebruikt worden voor het meten van grondwaterstanden en in de periode kunnen er nieuwe gegevens ontstaan. Dat betekent dat de gegevens van de put in de registratie ondergrond gedurende zijn hele levensduur bijgewerkt moeten kunnen worden. Aan de andere kant van het spectrum staan de objecten waarvan alle gegevens in een keer worden vastgelegd. Geotechnisch sondeeronderzoek is daar een voorbeeld van. Sondeeronderzoek is eenmalig onderzoek en het resultaat ervan kan al na een of enkele dagen aan de bronhouder worden overhandigd.</p>
</section>
<section id="registratiedomein">
    <h3 id="x2-3-registratiedomein"><span class="secno">2.3 </span>Registratiedomein</h3>
    <p>Registratieobjecten worden in de basisregistratie ondergrond gegroepeerd in domeinen. Vooralsnog worden zes domeinen onderscheiden:
        </p><ul>
            <li>bodem- en grondonderzoek</li>
            <li>bodemkwaliteit</li>
            <li>grondwatermonitoring</li>
            <li>grondwatergebruik</li>
            <li>mijnbouwwet</li>
            <li>modellen.</li>
        </ul>
    <p></p>
    <p>De domeinen zijn vanuit het oogpunt van beheer van belang voor de ordening van het systeem. Daarnaast zijn zij nuttig in de communicatie met de partijen die bij de realisatie van het systeem betrokken zijn.</p>
</section>
<section id="kwaliteitsregime">
    <h3 id="x2-4-kwaliteitsregime"><span class="secno">2.4 </span>Kwaliteitsregime</h3>
    <p>In de basisregistratie ondergrond worden niet alleen gegevens geregistreerd die dateren van na de datum waarop de wet van kracht is geworden. Ook oudere gegevens zullen in de basisregistratie ondergrond worden opgenomen. De noodzaak daartoe ligt in de wet verankerd. Die schrijft voor dat de gegevens uit de eerder bestaande systemen DINO en BIS zo veel mogelijk naar de BRO moeten worden overgezet. Verder staat de wet toe dat bronhouders tot vijf jaar na de inwerkingtreding van de wet historische gegevens ter registratie mogen aanbieden.
    </p>
    <p>Historische gegevens kunnen niet altijd voldoen aan de strikte regels die de BRO stelt. Zo kan het voorkomen dat voor gegevens die volgens de strikte regels van de BRO verplicht zijn, geen waarde bekend is. Om de verwerking van de twee categorieën gegevens naast elkaar mogelijk te maken, worden twee kwaliteitsregimes gehanteerd. Voor de aanlevering van gegevens volgens de strikte regels geldt het IMBRO-regime. Bij de aanlevering van historische gegevens wordt geaccepteerd dat een aantal formeel verplichte gegevens geen waarde heeft. Voor deze gegevens wordt het IMBRO/A-regime gehanteerd en dat kent dus minder strikte regels.</p>
    <p>De introductie van de twee kwaliteitsregimes geeft de bronhouder gedurende een bepaalde periode een zekere mate van vrijheid. Het kan bijvoorbeeld praktisch blijken het IMBRO/A-regime te hanteren voor gegevens die weliswaar pas na de datum waarop de wet in werking is getreden zijn geproduceerd maar die voortkomen uit opdrachten die al voor die datum zijn gegeven. Ook kan het voorkomen dat historische gegevens wel aan alle strikte voorwaarden voldoen en dan is het wenselijk de gegevens onder IMBRO-regime aan te leveren.
    </p>
    <p>De periode waarin de bronhouders die vrijheid hebben wordt de <i>transitieperiode</i> genoemd. Over de duur van de transitieperiode zijn nog geen afspraken gemaakt. Na afloop van de transitieperiode kan alleen onder het strikte IMBRO-regime worden aangeleverd.
    </p>
</section>
<section id="formele-en-materiële-geschiedenis">
    <h3 id="x2-5-formele-en-materiele-geschiedenis"><span class="secno">2.5 </span>Formele en materiële geschiedenis</h3>
    <p>De basisregistratie ondergrond maakt deel uit van een stelsel van basisregistraties. Binnen het stelsel maakt men onderscheid tussen de materiële geschiedenis en de formele geschiedenis van een object.</p>
    <p>Het begrip <i>materiële geschiedenis</i> wordt gebruikt om de veranderingen van eigenschappen van een object in de werkelijkheid aan te duiden. De materiële geschiedenis van een object wordt, voor zover relevant, in de registratie ondergrond vastgelegd. Niet alle registratieobjecten hebben een materiële geschiedenis, alleen de objecten met een levensduur, zoals de grondwatermonitoringput. </p>
    <p>Het begrip <i>formele geschiedenis</i> wordt gebruikt voor de veranderingen van eigenschappen van een object in de registratie zelf. De meeste van die veranderingen gaan terug op een verandering van eigenschappen in de werkelijkheid, en de formele geschiedenis geeft aan wanneer de veranderingen in het systeem geregistreerd zijn. De formele geschiedenis kent ook gebeurtenissen die niet het gevolg zijn van een verandering in de werkelijke eigenschappen van een object. Die gebeurtenissen hebben betrekking op correcties. Het kan gebeuren dat een bronhouder erachter komt dat er een onjuiste waarde was geregistreerd en dan zorgt hij ervoor dat die verbeterd wordt. De registratie van de verbetering is een formele gebeurtenis.
    </p>
    <p>Alle registratieobjecten hebben een formele geschiedenis en die wordt in de registratie ondergrond globaal vastgelegd in de <i>registratiegeschiedenis</i> van het object. Globaal wil zeggen dat de registratie ondergrond alleen een overzicht van de formele geschiedenis geeft. Voor de details moet het register brondocumenten ondergrond worden geraadpleegd.</p>
    <p>Bij correctie wordt het betreffende gegeven in de registratie ondergrond overschreven en is de oude waarde van het gegeven niet meer direct beschikbaar voor de afnemers.
Zou een afnemer toch willen weten wat de eerdere foute waarde was, dan moet hij het register brondocumenten ondergrond raadplegen.
</p>
</section>

<section id="coördinaten-en-referentiestelsels">
    <h3 id="x2-6-coordinaten-en-referentiestelsels"><span class="secno">2.6 </span>Coördinaten en referentiestelsels</h3>
    <p>De registratieobjecten van de basisregistratie ondergrond zijn gedefinieerd in de ruimte en dat wil zeggen dat een object zelf een plaats op het aardoppervlak, een locatie, heeft, of dat het gekoppeld is aan een ander type registratieobject met een locatie. Afhankelijk van het type registratieobject, wordt de locatie geregistreerd als een punt, een lijn of een vlak.</p>
    <p>De locatie is de horizontale positie van een object. Voor bepaalde objecten is het voldoende dat alleen die horizontale positie wordt vastgelegd, maar voor veel objecten is ook de verticale positie van belang.</p>
    <p>Posities worden vastgelegd in coördinaten en die zijn gedefinieerd in een bepaald referentiestelsel.</p>
    <p>Er zijn verschillende typen referentiestelsels. Zo spreekt men van horizontale referentiestelsels (2D), verticale referentiestelsels (1D), gecombineerde referentiestelsels (2D, 1D) en werkelijke 3D referentiestelsels. In Nederland worden de horizontale en de verticale component van een positie in een afzonderlijk stelsel uitgedrukt. Het is vandaag de dag mogelijk met gps een positie in een 3D-referentiestelsel vast te leggen, maar de wens over te stappen op het gebruik van 3D is nog door geen van de partijen die betrokken zijn bij de basisregistratie ondergrond naar voren gebracht.</p>

    <section id="referentiestelsels-voor-de-horizontale-positie">
        <h4 id="x2-6-1-referentiestelsels-voor-de-horizontale-positie"><span class="secno">2.6.1 </span>Referentiestelsels voor de horizontale positie</h4>
        <p>In Nederland zijn traditioneel verschillende referentiestelsels voor de horizontale positie in gebruik. In 2009, bij de eerste voorbereidingen voor de totstandkoming van de basisregistratie ondergrond, is al vastgesteld dat de verscheidenheid aan referentiestelsels de basisregistratie ondergrond voor problemen stelt omdat de registratie dan niet gemakkelijk op een eenduidige manier bevraagd kan worden. In de registratie ondergrond worden namelijk zowel gegevens met een locatie op land als gegevens met een locatie op zee geregistreerd. In de toenmalige praktijk werden op land en op zee verschillende stelsels gebruikt. Op land werd RD gebruikt en op zee waren verschillende stelsels in gebruik, waarvan WGS84 de belangrijkste was.</p>
        <p>In 2009 was ook al bekend dat de Europese kaderrichtlijn INSPIRE de lidstaten vraagt de gegevens in Europa in één referentiestelsel uit te gaan wisselen, te weten in ETRS89. Met dat in gedachten, is het besluit genomen het BRO-systeem zo in te richten dat de registratie bevraagd gaat worden in ETRS89.</p>
        <p>Het besluit wordt ondersteund door ontwikkelingen in Nederland. Sinds 2013 wordt er door de drie belangrijkste autoriteiten in Nederland op het gebied van referentiestelsels, het Kadaster, de Dienst der Hydrografie en Rijkswaterstaat, gewerkt aan de totstandkoming van nieuwe afspraken. Die afspraken moeten in lijn zijn met Europese afspraken en leiden tot heldere en eenduidige transformatieprocedures tussen referentiestelsels. Concreet betekent dit dat in Nederland op termijn het ETRS89-stelsel als standaard zal worden gehanteerd voor het uitwisselen van geo-informatie.
        </p>
        <p>Het besluit betekent niet dat de gegevens ook in ETRS89 aangeleverd moeten worden. De basisregistratie ondergrond voorziet een periode van transitie waarin de aanleverende partijen zelf bepalen wanneer zij overstappen op ETRS89. Die periode zal naar verwachting jaren duren. Om de transitie te ondersteunen hanteert de basisregistratie ondergrond de volgende spelregels:
            </p><ul>
                <li>Gegevens mogen in een beperkt aantal referentiestelsels worden aangeleverd (RD, WGS84 en ETRS89).
                    <ul>
                        <li>Voor locaties op land wordt alleen RD of ETRS89 toegestaan.</li>
                        <li>Voor locaties op zee wordt alleen WGS84 of ETRS89 toegestaan.</li>
                    </ul>
                </li>
                <li>De aangeleverde coördinaten worden in de registratie opgeslagen.</li>
                <li>De aangeleverde coördinaten worden door de basisregistratie ondergrond getransformeerd naar
                    het ETRS89 referentiestelsel.</li>
                <li>De getransformeerde coördinaten worden naast de aangeleverde coördinaten opgeslagen.
                </li>
                <li>Bij de getransformeerde coördinaten wordt ook een identificatie van de gebruikte transformatiemethode opgeslagen.
                </li>
                <li>Als de coördinaten in ETRS89 zijn aangeleverd, dan staat bij aangeleverde en getransformeerde positie dezelfde
                    informatie. Voor de locatie worden de getransformeerde coördinaten en de aangeleverde coördinaten beide
                    aan de afnemers verstrekt.
                </li>
            </ul>
        <p></p>
    </section>
    <section id="referentiestelsels-voor-de-verticale-positie">
        <h4 id="x2-6-2-referentiestelsels-voor-de-verticale-positie"><span class="secno">2.6.2 </span>Referentiestelsels voor de verticale positie</h4>
        <p>In Nederland zijn voor verticale posities op land en zee verschillende referentiestelsels in gebruik. Op land wordt NAP gebruikt. Op zee is het in de voor de BRO relevante werkvelden gebruikelijk posities uit te drukken t.o.v. het gemiddeld zeeniveau (MSL, Mean Sea Level), maar posities t.o.v. LAT komen ook voor (Lowest Astronomical Tide). Dit laatstgenoemde stelsel wordt in de kaderrichtlijn INSPIRE genoemd als het stelsel van voorkeur voor het uitdrukken van verticale posities op zee. De basisregistratie ondergrond staat daarom op zee het gebruik van LAT naast MSL toe. Aangeleverde verticale posities worden door de BRO niet getransformeerd.</p>
    </section>
</section>
<section id="gegevens-op-land-en-op-zee">
    <h3 id="x2-7-gegevens-op-land-en-op-zee"><span class="secno">2.7 </span>Gegevens op land en op zee</h3>
    <p>De basisregistratie ondergrond bevat gegevens over de ondergrond van Nederland en zijn zgn. Exclusieve Economische Zone (EEZ). De EEZ is het gebied op de Noordzee waar Nederland economische rechten heeft. Voor de referentiestelsels die bij aanlevering worden toegestaan, is het van belang te weten of de locatie van een object op zee of op land ligt.
    </p>
    <p>Als scheidingslijn tussen land en zee wordt in de basisregistratie ondergrond de UNCLOS-basislijn gehanteerd. Het beheer van de basislijn valt onder de verantwoordelijkheid van de Dienst der Hydrografie van het ministerie van Defensie. Deze dienst voert die taak uit op basis van het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties uit 1982, dat in het Engels de United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) heet.
De basislijn is opgebouwd uit de nulmeterdieptelijn zoals weergegeven op de zeekaarten en enkele rechte basislijnen die onder meer de monding van de Westerschelde en de wateren tussen de Waddeneilanden afsluiten.
</p>
    <p>De grens tussen land en zee is veranderlijk. De Dienst der Hydrografie stelt de grens opnieuw vast wanneer daartoe voldoende aanleiding is. De BRO hanteert bij inname de meest recente versie van de UNCLOS-basislijn en controleert daarmee of de juiste referentiestelsels gebruikt worden.</p>
    <p>Tussen het moment waarop de locatie van een object wordt bepaald en het moment waarop het gegeven in de basisregistratie ondergrond wordt vastgelegd verloopt enige tijd. In die periode kan de positie van de UNCLOS-basislijn opnieuw zijn vastgesteld, en dan ontstaat er een discrepantie die bij het aanleveren van gegevens tot problemen kan leiden. Wanneer een dergelijk probleem zich voordoet, wordt de dataleverancier gevraagd contact op te nemen met de registratiebeheerder om gezamenlijk tot een oplossing te komen.</p>
    <p>Een soortgelijk probleem doet zich voor met betrekking tot de begrenzing van Nederland, met name van het Nederlands territoir. De grenzen van Nederland worden ieder jaar op 1 januari vastgesteld door het Kadaster en vastgelegd in de basisregistratie kadaster. De BRO controleert bij inname of een object in het gebied ligt dat Nederland en zijn Exclusieve Economische Zone omvat, en hanteert daarbij de actuele grenzen. Ook bij problemen die te herleiden zijn tot een verandering in de begrenzing van Nederland, wordt de dataleverancier gevraagd contact op te nemen met de registratiebeheerder om gezamenlijk tot een oplossing te komen.</p>
    <p>Binnen het domein Mijnbouwwet wordt de scheidingslijn tussen land en zee niet bepaald door de UNCLOS-basislijn, maar door een over zee lopende lijn die is vastgelegd in een bijlage bij de Mijnbouwwet. In de registratie ondergrond wordt deze lijn aangeduid als mijnbouwgrens. Voor de referentiestelsels die bij aanlevering worden toegestaan, is het binnen het domein Mijnbouwwet van belang te weten of de locatie van een object aan landzijde of aan zeezijde van de mijnbouwgrens ligt. Waar in voorgaande paragrafen ‘op land’ en ‘op zee’ is genoemd, houdt dat binnen het domein Mijnbouwwet in: aan landzijde respectievelijk aan zeezijde van de mijnbouwgrens.</p>
</section>
<section id="nauwkeurigheid-van-meetwaarden">
    <h3 id="x2-8-nauwkeurigheid-van-meetwaarden"><span class="secno">2.8 </span>Nauwkeurigheid van meetwaarden</h3>
    <p>Voor zinvol gebruik van gegevens met een gemeten, berekende of anderszins bepaalde waarde is het noodzakelijk dat de nauwkeurigheid van die gegevens bekend is.
    </p>
    <p>Het begrip nauwkeurigheid laat zich in deze context het best omschrijven als de juistheid van een gemeten of berekende waarde. In de meeste processen waarin de waarde van een gegeven wordt bepaald, kan de afwijking van de daadwerkelijke waarde slechts via een kalibratie- of statistisch proces worden verkregen. Het resultaat omvat dan niet alleen een van de mogelijke realisaties van een meetwaarde maar ook informatie over de mogelijke spreiding van de meetwaarden.</p>
    <p>De basisregistratie ondergrond gaat ervan uit dat de producenten van gegevens de metingen en berekeningen uitvoeren binnen een stelsel van afspraken dat binnen het desbetreffende werkveld is vastgelegd. Uitgangspunt is dat ook de eisen waaraan de gegevens op het gebied van nauwkeurigheid moeten voldoen in afspraken zijn vastgelegd. Dat kunnen praktische werkafspraken zijn, maar ook afspraken die vertaald zijn naar ISO- en NEN-normen. In de catalogus wordt in beginsel verwezen naar die normen. Waar deze normen niet voorzien in afspraken over de nauwkeurigheid, stelt de basisregistratie ondergrond hieraan specifieke eisen. Deze zijn dan vermeld in de catalogus.
    </p>
</section>
<section id="authentiek-gegeven">
    <h3 id="x2-9-authentiek-gegeven"><span class="secno">2.9 </span>Authentiek gegeven</h3>
    <p>In de wet is een aantal gegevens expliciet als authentiek aangeduid. Dit wordt in de catalogus nader uitgewerkt; verreweg de meeste gegevens zijn authentiek.</p>
    <p>Met de aanduiding <i>authentiek</i> wordt, zoals geformuleerd in de memorie van toelichting op de wet, tot uitdrukking gebracht dat:
        </p><ol type="a">
            <li>Het gegeven in samenhang met andere gegevens door een groot aantal bestuursorganen in verschillende processen wordt gebruikt en derhalve bestemd is voor informatie-uitwisseling tussen bestuursorganen;</li>
            <li>de verantwoordelijkheid voor betrouwbaarheid van het gegeven eenduidig geregeld is;
            </li>
            <li>het gegeven onderworpen is aan intern en extern kwaliteitsonderzoek, en</li>
            <li>het gegeven zich leent voor verplicht gebruik door bestuursorganen en eenmalige verstrekking door burgers en bedrijven aan de overheid.</li>
        </ol>
    <p></p>
    <p>In de praktijk mag een gebruiker van de gegevens ervan uitgaan dat alle gegevens correct zijn. De catalogus moet de gebruiker alle informatie geven die voor een goed begrip daarvan nodig is.
        Heeft een gebruiker echter gerede twijfel over de juistheid van een <i>authentiek</i> gegeven dan wordt verwacht dat hij de registerbeheerder daarvan op de hoogte brengt. Bestuursorganen zijn, bij gerede twijfel over de juistheid van een authentiek gegeven (of het ontbreken ervan), zelfs verplicht daarvan melding te maken.

</p>
<p>Voor alle gegevens is aangegeven of ze authentiek zijn. Ook is voor alle gegevens aangegeven of ze aanwezig moeten zijn en een waarde moeten hebben. Dat laat zien dat er gegevens kunnen zijn die authentiek zijn maar geen waarde hoeven te hebben. Juist omdat er verplichtingen gelden t.a.v. authentieke gegevens, vraagt dit om een korte toelichting.
Wanneer een authentiek gegeven geen waarde heeft moet de gebruiker ervan uitgaan dat het gegeven niet is geproduceerd. Dat geval kan zich uiteraard alleen voordoen wanneer er vrijheid van beslissen bestaat bij de bronhouder of de producent.
Voor de duidelijkheid, als er wel een waarde is dan moet die ook in de BRO worden opgenomen. Bij gerede twijfel over het ontbreken van een waarde, moet een bestuursorgaan dat melden. </p>
</section>
</section>

<!-- hoofdstuk 3 -->
<section id="grondwaterstandonderzoek">
	<!--OddPage--><h2 id="x3-grondwaterstandonderzoek"><span class="secno">3. </span>Grondwaterstandonderzoek</h2>
	<!-- 3.1 Grondwatermonitoring -->
	<section id="intro-monitoring"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-1-grondwatermonitoring"><span class="secno">3.1 </span>Grondwatermonitoring</h3>
<p>Grondwater is een belangrijke bestaansbron. Het grondwater wordt daarom in Nederland in de gaten gehouden en beheerd. Het beheer van het grondwater richt zich op de hoeveelheid grondwater en de kwaliteit ervan. Om dit beheer goed te kunnen uitvoeren, wordt in Nederland de toestand van het grondwater over langere tijd gevolgd. Dat heet grondwatermonitoring. Er wordt daarbij gekeken naar de grondwaterstand (kwantiteit), en naar de samenstelling van het grondwater (kwaliteit). Hiervoor worden periodiek grondwaterstandonderzoeken en grondwatersamenstellingsonderzoeken uitgevoerd. Door het verzamelen van deze meetgegevens over ons grondwatersysteem kunnen trends worden gesignaleerd en kan getoetst en gerapporteerd worden of we voldoen aan (inter)nationale normen en streefbeelden.</p>
<p>In het domein grondwatermonitoring staan de grondwatermonitoringnetten centraal die zijn ingesteld om het grondwater in Nederland te kunnen beheren. Het doel waarvoor een monitoringnet is ingesteld, het monitoringdoel, beperkt zich in veel gevallen tot kwantiteit of kwaliteit, maar het komt ook voor dat onderzoek aan zowel de kwantiteit als de kwaliteit wordt gedaan binnen hetzelfde grondwatermonitoringnet.</p>
<p>Grondwatermonitoring houdt in dat de toestand van het grondwater in een bepaald gebied, of eigenlijk in een bepaald deel van de ondergrond, over langere tijd gevolgd wordt. De grootte van het gebied en de diepte van monitoring verschillen per grondwatermonitoringnet. Ook de duur van monitoring wisselt sterk.</p>
<p>In het <a href="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2017-421.html" target="_blank">Besluit basisregistratie ondergrond</a> is omschreven welke vormen van monitoring onder deze basisregistratie vallen. Het belangrijkste criterium is het type organisatie dat verantwoordelijk is voor het beheer van het grondwater: de grondwatermonitoring moet door of in opdracht van een bestuursorgaan, de bronhouder, worden uitgevoerd. Verder is er een beperking aan de tijdschaal gesteld. Wanneer een monitoringnet is ingesteld om de toestand van het grondwater over een periode van ten minste één jaar te volgen, dan valt het altijd onder de basisregistratie ondergrond. Voor monitoringnetten met een kortere duur maakt het bestuursorgaan zelf de afweging of de gegevens in de basisregistratie moeten worden opgenomen. De periode van een jaar is lang genoeg voor het uitfilteren van de effecten van kleinschalige en kortdurende invloeden, zodat de informatie die in de basisregistratie wordt vastgelegd blijvende gebruikswaarde heeft. Aan de ruimtelijke schaal van monitoring zijn voor de basisregistratie ondergrond geen grenzen gesteld, afgezien van het feit dat voor de gehele basisregistratie ondergrond geldt dat het gegevens bevat over de ondergrond van Nederland en zijn Exclusieve Economische Zone (EEZ). De EEZ is het gebied op de Noordzee waar Nederland economische rechten heeft.</p>
<p>In de <a href="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33839-3.html" target="_blank">Regels omtrent de basisregistratie ondergrond</a> en het <a href="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2017-421.html" target="_blank">Besluit basisregistratie ondergrond</a> staat dat de BRO “voorlopig” respectievelijk “vooralsnog” geen milieukwaliteitsinformatie bevat. Voor het grondwatermonitoringdomein zijn grondwatersamenstellingsonderzoeksgegevens uit monitoringnetten rondom milieu-hygiënische projecten, waarin het met name gaat om het monitoren van de verontreiniging van de bodem en het grondwater, daarmee voorlopig buiten scope geplaatst. Op 18 december 2018 is in de Tweede kamer een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht ‘om informatie over bodemverontreiniging in de basisregistratie ondergrond op te nemen’ (Kamerstuk Motie 34864-19). Momenteel is nog niet bekend wat de gevolgen van deze motie zullen zijn voor de scope van grondwaterstandonderzoek.</p>
<p>De bestuursorganen die langdurig het grondwater (laten) monitoren op grondwaterkwantiteit, omdat zij daarin een wettelijke taak hebben, zijn Rijksoverheidsorganisaties (Rijkswaterstaat, Ministerie van Defensie), Provincies, Waterschappen, Gemeentes en bestuurlijke samenwerkingsverbanden. Daarnaast zijn er (semi)private organisaties die vanuit vergunningsplicht het grondwater langdurig monitoren op grondwaterkwantiteit, in opdracht van bevoegd gezag. Dit zijn bijvoorbeeld Gasunie, Prorail, drinkwaterbedrijven, grondwateronttrekkende industrie, (ondiepe) bodemenergie-exploitanten (bedrijven, ziekenhuizen, overige instellingen), natuurterreinbeheerorganisaties en exploitanten van ondiepe minerale delfstoffen. Deze organisaties doen periodiek grondwaterstandonderzoek en hebben daarvoor grondwatermonitoringnetten en meetplannen.</p>
<p>De volledige scopeafbakening is beschreven in het <a href="https://basisregistratieondergrond.nl/publish/library/265/20190901scopedocument_grondwaterstandonderzoek_1_1.pdf">Scopedocument Grondwaterstandonderzoek</a> (GLD).</p></section>
	<!-- 3.2 Domein grondwatermonitoring in de BRO -->
	<section id="intro-Grondwaterdomein"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-2-domein-grondwatermonitoring-in-de-bro"><span class="secno">3.2 </span>Domein grondwatermonitoring in de BRO</h3>
<p>Het domein grondwatermonitoring in de basisregistratie ondergrond (BRO) omvat de volgende vier registratieobjecten:</p>
<ul>
	<li>Grondwatermonitoringnet;</li>
	<li>Grondwatermonitoringput;</li>
	<li>Grondwatersamenstellingsonderzoek (grondwaterkwaliteit);</li>
	<li>Grondwaterstandonderzoek (grondwaterkwantiteit).</li>
</ul>
<p>In de voorliggende catalogus gaat het over het registratieobject grondwaterstandonderzoek.</p>
<p>In de technische landelijke voorziening van de basisregistratie ondergrond worden Engelstalige benamingen gehanteerd voor de registratieobjecten. Omwille van de aansluiting hiermee worden voor de registratieobjecten Engelstalige afkortingen gebruikt. In deze catalogus worden alleen de Engelstalige afkortingen en verder de Nederlandstalige termen gebruiken.</p>
<ul>
	<li>Grondwatermonitoringnet wordt afgekort tot GMN (Groundwater Monitoring Network);</li>
	<li>Grondwatermonitoringput wordt afgekort tot GMW (Groundwater Monitoring Well);</li>
	<li>Grondwatersamenstellingsonderzoek wordt afgekort tot GAR (Groundwater Analysis Report);</li>
	<li>Grondwaterstandonderzoek wordt afgekort tot GLD (Groundwater Level Dossier).</li>
</ul>
<figure id="image002">
	<img src="./media/Grondwaterdomein_20190711.jpg" alt="Grondwaterdomein" width="600">
	<figcaption>Figuur <span class="figno">2</span> <span class="fig-title">De samenhang tussen de vier registratieobjecten binnen het grondwatermonitoring domein.</span></figcaption>
</figure>
<p>Een grondwatermonitoringput betreft de constructie die gebruikt wordt om standen en/of de samenstelling van het grondwater te meten. Gewoonlijk bestaat een put uit een samenstel van buizen dat aan het oppervlak wordt beschermd tegen invloeden van buitenaf. Via de buizen wordt het grondwater dat zich op een bepaalde diepte bevindt ontsloten. Het deel van de buis waardoor het grondwater de buis binnen kan komen is het filter. Elke buis heeft één filter. Een filter fungeert als meetpunt in de basisregistratie ondergrond. Informatie over grondwatermonitoringput is beschreven in de <a href="https://basisregistratieondergrond.nl/inhoud-bro/registratieobjecten/grondwatermonitoring/gmw/" target="_blank">Catalogus Grondwatermonitoringput</a>.</p>
<p>Binnen het grondwaterdomein in de basisregistratie ondergrond kent alleen de grondwatermonitoringput een fysieke locatie. De drie andere registratieobjecten zijn aan het registratieobject grondwatermonitoringput gekoppeld en hebben daarmee indirect een locatie. Bij grondwaterstandonderzoeken en grondwatersamenstellingsonderzoeken ligt de verwijzing vast naar het filter in de grondwatermonitoringput waarin het onderzoek is uitgevoerd. Daarnaast ligt bij grondwaterstandonderzoeken en grondwatersamenstellingsonderzoeken de verwijzing vast naar één of meerdere grondwatermonitoringnetten ten behoeve waarvan het onderzoek is uitgevoerd.</p>
<p>Een grondwatermonitoringnet is een verzameling locaties waar, voor een bepaald monitoringdoel met een bepaald wettelijk kader, periodiek onderzoek aan het grondwater op een bepaalde diepte wordt gedaan om de toestand van het grondwater te kunnen bepalen en de eventuele veranderingen erin te kunnen volgen. Het grondwatermonitoringnet weerspiegelt de groepering van onderzoeksgegevens door de bronhouder op basis van het doel van de monitoring. Het registratieobject vergroot daarmee de hergebruikswaarde voor afnemers van de gegevens van de basisregistratie ondergrond. Informatie over grondwatermonitoringnet is beschreven in de <a href="https://basisregistratieondergrond.nl/inhoud-bro/registratieobjecten/grondwatermonitoring/gmn/" target="_blank">Catalogus Grondwatermonitoringnet</a>.</p>
<p>Een grondwatermonitoringnet valt onder de verantwoordelijkheid van één bronhouder en heeft een vastgesteld monitoringdoel. In de praktijk komt het voor dat een grondwaterstandonderzoek ten behoeve van meer dan één doel wordt uitgevoerd. Een bronhouder kan bijvoorbeeld omwille van de efficiëntie besluiten om een grondwaterstandonderzoek te laten doen, en de resultaten ervan zowel voor de Kaderrichtlijn Waterverplichtingen als voor een eigen monitoringdoel te gebruiken. Omdat er voor afzonderlijke monitoringdoelen verschillende grondwatermonitoringnetten zijn, betekent dit voor de basisregistratie ondergrond dat grondwaterstand- en grondwatersamenstellingsonderzoek kunnen toebehoren aan één of meerdere grondwatermonitoringnetten.</p>
<p>Een grondwaterstandonderzoek kan ook worden uitgevoerd ten behoeve van meerdere doelen van verschillende bestuursorganen. In dat geval is één van deze bestuursorganen de bronhouder van het grondwaterstandonderzoek. Deze bronhouder levert het grondwaterstandonderzoek aan de basisregistratie ondergrond aan, inclusief de koppeling aan alle grondwatermonitoringnetten waarvoor het onderzoek is uitgevoerd. De bronhouder is daarmee dus ook verantwoordelijk voor de koppeling van het grondwaterstandonderzoek aan een grondwatermonitoringnet van een ander bestuursorgaan. Hierover dienen beide partijen onderlinge afspraken te maken.</p></section>
	<!-- 3.3 Het grondwaterstandonderzoek -->
	<section id="het-GLD"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-3-het-grondwaterstandonderzoek"><span class="secno">3.3 </span>Het grondwaterstandonderzoek</h3>
<section id="inleidingGLD">
	<h4 id="x3-3-1-inleiding"><span class="secno">3.3.1 </span>Inleiding</h4>
	<p>Een <em>Grondwaterstandonderzoek</em> (GLD) is een monitoringactiviteit, waarbij herhaaldelijk de waterstand in een monitoringbuis van een grondwatermonitoringput wordt gemeten. Een filter van een monitoringbuis in een grondwatermonitoringput vormt een meetpunt in registratieobject grondwatermonitoringnet (zie <a href="#intro-Grondwaterdomein" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.2</span> <span class="sec-title">Domein grondwatermonitoring in de BRO</span></a>). Het grondwaterstandonderzoek wordt verricht door een bronhouder of door derden, op basis van een opdracht van of afspraak met die bronhouder, en komt voort uit een of meerdere monitoringdoelen. Het resultaat van het grondwaterstandonderzoek omvat de beoordeelde metingen in de tijd-meetwaardereeks die hieruit volgt. De resultaten van het onderzoek worden geregistreerd in de basisregistratie ondergrond.</p>
	<p>In tegenstelling tot de relatief langzame verandering van de samenstelling van het grondwater, kunnen de fluctuaties van de grondwaterstand en/of stijghoogte snel optreden. Dit wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door neerslag, invloed van getij, seizoenen en/of menselijk handelen. Van oudsher worden handpeilingen veelal met een frequentie van eens per 14 dagen uitgevoerd. Sinds de intrede van (druk)sensoren kan de waterstand in de monitoringbuis met een aanzienlijk hogere frequentie worden gemeten.</p>
	<p>De snelheid waarmee gegevens van grondwaterstanden beschikbaar komen hangt af van de toegepaste systemen. Voor een handpeiling is het duidelijk dat een veldbezoek noodzakelijk is, maar ook voor veel meetsystemen met een (druk)sensor is een veldbezoek noodzakelijk om de aan de (druk)sensor gekoppelde datalogger uit te lezen. Pas na het uitgevoerde veldbezoek komen dan de gegevens beschikbaar voor verdere verwerking.</p>
	<p>Steeds vaker worden systemen toegepast waarbij de datalogger gekoppeld is aan een modem, waarbij de gegevens direct aan de dataleverancier of bronhouder worden verstuurd. Dit gebeurt via een draadloos netwerk zoals het GSM- of het LoRa-netwerk. LoRa is een Long Range, Low Power verbinding speciaal ontwikkeld om kleine hoeveelheden informatie uit te wisselen tussen objecten en systemen. Deze wijze van beschikbaar komen van data wordt hieronder als telemetrie beschreven.</p>
</section>
<section id="procesGLD">
	<h4 id="x3-3-2-het-proces"><span class="secno">3.3.2 </span>Het proces</h4>
	<p>Het proces waarin grondwaterstandonderzoeksgegevens in de praktijk ontstaan is schematisch weergegeven in de onderstaande figuur en wordt daaronder beschreven. Daarbij wordt benadrukt dat de precieze invulling van de processtappen in de praktijk vaak afhankelijk is van het gebruiksdoel en het toepassingsgebied van de monitoring. Het komt ook voor dat niet alle beschreven stappen worden doorlopen. De figuur geeft het volledige proces, van vaststellen van de doelstelling tot en met registratie in de basisregistratie ondergrond. In deze catalogus beschrijven we alleen de onderdelen meten, omrekenen, controleren, corrigeren en keuren. Het samenhangend geheel van de processtappen  controleren, corrigeren en keuren wordt in dit document ook ‘beoordelen’ genoemd.</p>
	<figure id="image003">
		<img src="./media/GLD_processchema_storymap3.jpg" alt="GLD processchema" width="600">
		<figcaption>Figuur <span class="figno">3</span> <span class="fig-title">De stappen in het bewerkingsproces, vanaf de originele meting tot aan de definitieve gegevens.</span></figcaption>
	</figure>
	<ol>
		<li>Meten<br>
			<p>Het meten van de waterstand in de monitoringbuis betreft de wijze waarop de fysieke meting in de grondwatermonitoringput wordt uitgevoerd. De meting kan worden uitgevoerd met bijvoorbeeld een meetlint of een sensor. Er zijn drie mogelijke stromen van grondwaterstandgegevens naar de bronhouder (zie <a href="#image004" class="fig-ref">figuur 4</a>). Het onderscheid daartussen wordt gevormd door de meetfrequentie en/of periodiciteit van het beschikbaar komen van de meting. Binnen een grondwaterstandonderzoek kunnen de verschillende gegevensstromen naast elkaar voorkomen.</p>
			<p>De drie gegevensstromen die worden onderscheiden zijn afkomstig van (zie onderstaande figuur):<br>
			</p><ul>
				<li>relatief laagfrequent uitgevoerde handpeilingen;</li>
				<li>relatief hoogfrequente sensormetingen, waarbij de meetgegevens opgeslagen worden in een datalogger die in of rond de monitoringbuis aanwezig is;</li>
				<li>relatief hoogfrequente sensormetingen, waarbij de meetgegevens via telemetrie naar de bronhouder/leverancier worden gestuurd.</li>
			</ul>
			<p></p>
			<figure id="image004">
				<img src="./media/GLD_Stroomschema.png" alt="GLD stroomschema" width="400">
				<figcaption>Figuur <span class="figno">4</span> <span class="fig-title">Stroomschema van grondwaterstandgegevens, vanaf de monitoringbuis en meetinstrumenten in het veld, via de database of software van de dataleverancier of bronhouder naar de BRO (naar KWR, 2018).</span></figcaption>
			</figure>
			<p>De handpeiling betreft een meting van de grondwaterstand die tijdens het veldbezoek wordt uitgevoerd. De meting wordt bijvoorbeeld uitgevoerd met een meetlint met analoog of elektronisch peilklokje of met een akoestische sensor. In het laatste geval wordt de reistijd tot de waterspiegel in de monitoringbuis gemeten, die omgerekend dient te worden naar de waterstand in de monitoringbuis (zie stap 2). Per veldbezoek komt hierbij slechts een enkele meetwaarde per monitoringbuis beschikbaar. De handpeiling kan fungeren als controlemeting van sensormetingen, zoals hieronder beschreven.</p>
			<p>De grootheid die met sensoren wordt gemeten, is afhankelijk van het type: bij druksensoren wordt de druk van de water- en/of luchtkolom boven de sensor gemeten; bij reflectiesensoren de reistijd tot de waterspiegel. Het meetresultaat wordt door de, in de monitoringbuis aanwezige datalogger opgeslagen. Gedurende een veldbezoek wordt de datalogger uitgelezen met bijvoorbeeld een laptop. Soms wordt daarbij het omrekenen van de meetgegevens naar een waterstand in de monitoringbuis ten opzichte van het referentieniveau (zie stap 2 van het proces) ook uitgevoerd. De (al dan niet omgerekende) meetgegevens komen hierbij beschikbaar vanaf het moment van de voorgaande uitlezing tot aan het moment van uitlezen.</p>
			<p>Bij de metingen die via telemetrie vanuit het veld worden verzonden, worden de meetgegevens door middel van een modem draadloos (via bijvoorbeeld het GSM- of LoRa-netwerk) aan de dataleverancier of bronhouder verstuurd. Het omrekenen van de meetgegevens naar een waterstand in de monitoringbuis ten opzichte van het referentieniveau (zie stap 2 van het proces) gebeurt hierbij bijvoorbeeld op het dataportaal waarop de gegevens binnenkomen.</p>
		</li>
		<li>Omrekenen<br>
			<p>De methodiek van omrekenen van de meetwaarde naar een waterstand in de monitoringbuis ten opzichte van het referentieniveau, NAP, hangt samen met de wijze waarop is gemeten. Bij een meting met een peillint wordt de afstand van een vast punt, waarvan de hoogte ten opzichte van NAP bekend is, tot de grondwaterstand gemeten. Bij een meting met een reflectiesensor wordt de reistijd van een akoestisch of radarsignaal vanaf het nulpunt van de sensor tot aan de waterspiegel gemeten, en vervolgens omgerekend naar een hoogte ten opzichte van NAP. Bij druksensoren wordt de waterdruk boven de sensor gemeten, en omgerekend naar een waterkolom. Hieruit wordt, samen met het niveau van de druksensor ten opzichte van het referentieniveau, de waterstand in de monitoringbuis bepaald. De omrekening gebeurt in sommige gevallen in de software die bij de sensor hoort. In andere gevallen vindt omrekening in een latere fase plaats, bijvoorbeeld in de database bij de dataleverancier of bronhouder.</p>
		</li>
		<li>Controleren<br>
			<p>De tijdreeks van handmatig dan wel via sensormetingen verkregen waterstanden in de peilbuis wordt, door de bronhouder en/of een derde partij, gecontroleerd op fouten en afwijkingen. Daarbij kunnen controles op integriteit, representativiteit, consistentie en/of plausibiliteit doorlopen worden. Bij metingen uitgevoerd met een sensor wordt in het bijzonder het functioneren van de sensor gecontroleerd, onder andere op nulpunt en drift. Hiervoor wordt doorgaans gebruik gemaakt van specifiek daarvoor uitgevoerde handmatige controlemetingen. Daarnaast kan de samenhang (in tijd en ruimte) met andere reeksen beoordeeld worden, en/of gebruik gemaakt worden van (statistische) modellen of technieken zoals tijdreeksanalyse.</p>
			<p>Voor metingen die uit telemetriesystemen beschikbaar komen, kan een belangrijk deel van de controles pas uitgevoerd worden nadat een (periodieke) controlemeting beschikbaar is. Over de periode waarin er nog geen nieuwe of onvoldoende aantal controlemetingen beschikbaar zijn, kunnen de metingen slechts gedeeltelijk worden gecontroleerd.</p>
		</li>
		<li>Corrigeren<br>
			<p>De bronhouder of derde partij corrigeert indien noodzakelijk de omgerekende meetwaarden op basis van de in stap 3 uitgevoerde controles. Er wordt gecorrigeerd op systematische afwijkingen van bijvoorbeeld de druksensor en/of de klok, of naar aanleiding van fouten zoals filterverwisselingen of een verkeerde inhangdiepte van de sensor. Nadat eventuele correcties zijn doorgevoerd wordt de vorige stap, controleren, veelal opnieuw doorlopen. De controles en correcties zijn beschreven in een procedure of werkvoorschrift, de beoordelingsprocedure. Deze correcties vinden plaats voorafgaand aan de registratie in de basisregistratie ondergrond. De gegevens worden als ‘voorlopig’ of direct als ‘volledig beoordeeld’ geregistreerd (zie stap 5 van het proces). Deze correcties kunnen ook plaatsvinden naar aanleiding van het uitvoeren van de volledige beoordeling. De gegevens worden dan als ‘volledig beoordeeld’ geregistreerd. De voorlopige gegevens blijven ongewijzigd in de basisregistratie ondergrond aanwezig.</p>
			<p>Binnen de basisregistratie ondergrond vindt ook een andere vorm van correctie plaats. Dit zijn correcties waarbij middels een correctiebericht, een gegeven dat al in de registratie ondergrond geregistreerd is, wordt overschreven. De oude waarde van het gegeven is in dat geval niet meer direct beschikbaar voor de afnemers. Deze correcties worden in de formele geschiedenis van de basisregistratie ondergrond vastgelegd.</p>
		</li>
		<li>Keuren<br>
			<p>De controles en correcties leiden tot een keuring of oordeel over de kwaliteit en bruikbaarheid van de gegevens. De uitkomsten van het proces worden vastgelegd en leiden tot een status kwaliteitscontrole die een eindoordeel geeft over de bruikbaarheid van de meting.</p>
			<p>De drie verschillende gegevensstromen (handpeilingen, sensormetingen die in het veld uitgelezen worden en telemetrische sensormetingen) zorgen voor een verschillende dynamiek in aanvoer van gegevens. Voor zowel handpeilingen als sensormetingen die in het veld uitgelezen worden, geldt dat ook de metingen daarna nog aanvullende informatie kunnen geven over de interpretatie en kwaliteit ervan. Afhankelijk van de gevolgde procedure wordt het proces van beoordelen pas volledig doorlopen op het moment dat er ook latere metingen beschikbaar zijn, wat kan leiden tot een verschil in de mate van beoordeling.</p>
			<p>Bij het snel en automatisch beschikbaar komen van sensormetingen via telemetrie ontbreekt vaak de tijd voor een handmatige beoordeling. Daarnaast ontbreekt (een voldoende aantal) controlemetingen voor het volledig kunnen beoordelen van het functioneren van de sensor. Ook hierdoor kan het proces van beoordelen in eerste instantie slechts gedeeltelijk doorlopen worden, wat kan leiden tot een voorlopige tijd-meetwaarde en voorlopige status kwaliteitscontrole. Pas na enige tijd, bijvoorbeeld nadat (voldoende) handmatige controlemetingen zijn uitgevoerd, wordt het gehele beoordelingsproces doorlopen hetgeen resulteert in de definitieve tijd-meetwaarde en definitieve status kwaliteitscontrole.</p>
		</li>
	</ol>
</section></section>
	<!-- 3.4 WaterML -->
	<section id="WaterML"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-4-waterml"><span class="secno">3.4 </span>WaterML</h3>
<p>De gegevensdefinitie van het grondwaterstandonderzoek, GLD, is gebaseerd op WaterML 2.0 [<cite><a class="bibref" href="#bib-waterml20">WaterML20</a></cite>], een door het Open Geospatial Consortium (OGC) gepubliceerde internationale, open standaard over waterobservatiegegevens, met als doel de uitwisseling van dergelijke gegevens tussen informatiesystemen mogelijk te maken. De overheid hecht veel waarde aan en stimuleert het gebruik van open standaarden. WaterML maakt weer gebruik van andere, reeds bestaande OGC-standaarden waardoor het een interoperabel uitwisselingsformaat is. Er is voor WaterML 2.0 gekozen boven andere standaarden omdat in WaterML 2.0 reeksen van tijd-meetwaarde paren zijn gemodelleerd. In andere standaarden zijn dergelijke tijdreeksen niet gemodelleerd.</p>
<p>In deze catalogus zijn de Engelse namen van entiteiten en attributen van WaterML vertaald naar het Nederlands waarbij in sommige gevallen de namen en de inhoud meer in detail zijn geformuleerd, gedefinieerd of afgebakend zonder dat dit strijdig is met WaterML. In de uitwisselingsberichten worden (noodzakelijkerwijs) de Engelstalige WaterML namen gebruikt.</p>
<p>De in WaterML verplichte entiteiten en attributen zijn in de gegevensdefinitie van GLD opgenomen. Van de attributen die in WaterML optioneel zijn, zijn alleen diegene opgenomen die een hergebruikswaarde hebben voor de basisregistratie ondergrond. In sommige gevallen is in WaterML geen attribuut gedefinieerd voor een bepaald grondwaterstandgegeven dat in de basisregistratie ondergrond wel opgenomen moet worden. In die gevallen is gebruik gemaakt van een zogenoemde ‘parameter’ uit WaterML die het mogelijk maakt om extra gegevens op te nemen. In de gegevensdefinitie is het verschil tussen verplichte gegevens, optionele gegevens en parameters uit WaterML niet zichtbaar.</p>
<p>De WaterML standaard bevat een aantal verplichte attributen die in de basisregistratie ondergrond een vaste waarde hebben of afleidbaar zijn. Ook deze attributen dienen door de bronhouder of dataleverancier aangeleverd te worden. Deze attributen worden niet afgeleid door de basisregistratie ondergrond. Dit garandeert namelijk dat op WaterML gebaseerde software van dataleveranciers, waarmee grondwaterstandonderzoeken worden aangeleverd, direct gebruikt kan worden, zonder dat deze aangepast moet worden.</p></section>
	<!-- 3.5 Belangrijkste entiteiten -->
	<section id="entiteiten"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-5-belangrijkste-entiteiten"><span class="secno">3.5 </span>Belangrijkste entiteiten</h3>
<p>In deze paragraaf wordt een beschrijvende toelichting geven op de gegevensinhoud van de belangrijkste entiteiten. De expliciete definities zijn te vinden in de tabellen van de gegevensdefinitie in <a href="#cat">hoofdstuk 5</a>. Als eerste wordt de hoofdentiteit beschreven, daarna de overige entiteiten.</p>
<section id="entiteit-GLD">
	<h4 id="x3-5-1-grondwaterstandonderzoek"><span class="secno">3.5.1 </span>Grondwaterstandonderzoek</h4>
	<p>Het registratieobject <em>Grondwaterstandonderzoek</em> bevat de, van een beoordelingsresultaat voorziene, tijd-meetwaardereeks(en) van de berekende waterstand in meter ten opzichte van NAP, in een bepaald filter van een grondwatermonitoringput. Uitgangspunt is dat een grondwaterstandonderzoek één <em>bronhouder</em> heeft, maar wel uitgevoerd kan zijn ten behoeve van meerdere grondwatermonitoringnetten die van één of meerdere bronhouders kunnen zijn.</p>
	<p>De gegevens van een grondwaterstandonderzoek ontstaan gedurende de ‘levensduur’ van het onderzoek, dat wil zeggen: gedurende de monitoringsperiode. Een belangrijk uitgangspunt voor dit registratieobject is dat er op min of meer vastomlijnde momenten (deel)gegevens geregistreerd worden als er daartoe ‘aanleidingen’ zijn. Voorbeelden van aanleidingen zijn: het starten van het grondwaterstandonderzoek, het beschikbaar komen van een uitgelezen tijd-meetwaardereeks die voorlopig of volledig is beoordeeld, het wijzigen van het type meetinstrument of de meetprocedure en het beëindigen van het grondwaterstandonderzoek. Het resultaat van een grondwaterstandonderzoek wordt dus niet in één keer geregistreerd, na beëindiging van het monitoren. De complete set van aanleidingen die zich voordoen gedurende de levensduur van het grondwaterstandonderzoek, en de daaruit af te leiden inhoud van berichten, zullen worden beschreven in de berichtencatalogus. In deze berichtencatalogus worden ook de mogelijke correctieberichten beschreven.</p>
	<p>Door het werkveld is de wens uitgesproken om (sets van) meetgegevens zo snel mogelijk voor gebruikers beschikbaar te hebben. Afgesproken is daarnaast dat meetgegevens die via telemetrie beschikbaar komen niet frequenter dan dagelijks worden aangeleverd.</p>
	<p>De meetgegevens van een bepaalde periode zijn samen gebundeld in een observatie (zie de volgende paragraaf). Een grondwaterstandonderzoek wordt gedurende de levensduur steeds aangevuld met nieuwe observaties.</p>
	<p>Een grondwaterstandonderzoek kan ten behoeve van meer dan één monitoringdoel worden uitgevoerd. Dit betekent dat een onderzoek in het kader van meerdere grondwatermonitoringnetten tegelijk uitgevoerd kan zijn. In het registratieobject grondwatermonitoringnet worden het doel van de monitoring (monitoringdoel) en het wettelijk kader waar dit doel uit volgt (kader aanlevering) geregistreerd. In het registratieobject grondwaterstandonderzoek wordt het monitoringdoel en het wettelijk kader waar dit doel uit volgt niet geregistreerd. Met de verwijzing van het grondwaterstandonderzoek naar één of meer grondwatermonitoringnetten (zie <a href="#intro-Grondwaterdomein" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.2</span> <span class="sec-title">Domein grondwatermonitoring in de BRO</span></a>) is het doel en het wettelijk kader van het grondwaterstandonderzoek indirect geregistreerd. De verwijzing naar het <em>grondwatermonitoringnet</em> wordt gemaakt op basis van het <em>BRO-ID</em> van het grondwatermonitoringnet.</p>
	<p>Bij een grondwaterstandonderzoek ligt de verwijzing vast naar de monitoringbuis waarin het onderzoek is uitgevoerd (zie <a href="#intro-Grondwaterdomein" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.2</span> <span class="sec-title">Domein grondwatermonitoring in de BRO</span></a>). De verwijzing wordt gemaakt op basis van het <em>BRO-ID</em> van de <em>grondwatermonitoringput</em> in combinatie met het <em>buisnummer</em> van de monitoringbuis waarin het grondwaterstandonderzoek is uitgevoerd. De diepte van het filter van de monitoringsbuis is geregistreerd via de verwijzing naar de monitoringbuis.</p>
	<p>Van elk grondwaterstandonderzoek wordt vastgelegd wat de datum is van de eerste meting (<em>datum eerste meting</em>) en wat de datum is van de meest recente meting (<em>datum recentste meting</em>) van het gehele onderzoek. Beide data worden door de basisregistratie ondergrond afgeleid uit de aangeleverde gegevens. Bij elke aanvullende levering van grondwaterstanden wordt door de basisregistratie ondergrond gecheckt of de <em>begindatum</em> van de <em>observatieperiode</em> van de aanvullende levering voor de geregistreerde <em>datum eerste meting</em> ligt. Wanneer dat het geval is, wordt de <em>datum eerste meting</em> vervangen door de begindatum van de observatieperiode van de aanvullende levering. Wanneer dat niet het geval is, blijft de <em>datum eerste meting</em> ongewijzigd. Ook wordt bij elke aanvullende levering van grondwaterstanden door de basisregistratie ondergrond gecheckt of de <em>einddatum</em> van de <em>observatieperiode</em> van de aanvullende levering na de geregistreerde <em>datum recentste meting</em> ligt. Wanneer dat het geval is, wordt de <em>datum recentste meting</em> vervangen door de einddatum van de observatieperiode van de aanvullende levering.</p>
</section>
<section id="entiteit-observatie">
	<h4 id="x3-5-2-observatie"><span class="secno">3.5.2 </span>Observatie</h4>
	<p>De entiteit observatie omvat het geheel van gegevens en kenmerken van de activiteiten die geleid hebben tot het bepalen van waterstanden in een bepaalde periode. De inhoud van de entiteit observatie wordt hieronder toegelicht. De observatie heeft als resultaat een reeks tijd-meetwaardeparen (<em>Tijdmeetwaardereeks</em>) van de waterstand. Het grondwaterstandonderzoek wordt in de loop der tijd aangevuld met observaties die elk een meetperiode, een <em>observatieperiode</em>, omvatten. Van elke observatie wordt een ID vastgelegd, het <em>observatie ID</em>. Dit is een door de bronhouder te bepalen ID dat de observatie uniek identificeert. Dit unieke ID kan bijvoorbeeld gebruikt worden om in een later stadium een correctie in de observatiegegevens te registreren. Met behulp van het observatie ID kan in dat geval geïdentificeerd worden welke observatie gecorrigeerd moet worden.</p>
	<p>Een bronhouder laat bijvoorbeeld eens per kwartaal de datalogger uitlezen. Omdat met het werkveld is afgesproken dat gegevens zo snel mogelijk, na een eventuele eerste beoordeling, in de basisregistratie ondergrond geregistreerd worden, zal de bronhouder de uitgelezen gegevens van één kwartaal als één observatie aanleveren aan de basisregistratie ondergrond. De bronhouder kan er ook voor kiezen de uitgelezen gegevens van een kwartaal op te knippen in bijvoorbeeld drie observaties van elk één maand. In het eerste geval overspant de observatie een periode en een reeks van tijd-meetwaardeparen van drie maanden. In het tweede geval overspant de observatie één maand aan gegevens. Een observatie kan later niet aangevuld worden met additionele tijd-meetwaardeparen. Een aanvullende levering van bijvoorbeeld het volgende kwartaal zal een nieuwe observatie zijn die de nieuwe meetgegevens bevat.</p>
	<p>Het observatie ID heeft een domein van het type tekst en mag maximaal 40 tekens bevatten. Dit geeft de bronhouder de mogelijkheid zelf een code of naam aan het ID te geven die herkenbaar is en/of past in de werkwijze van de bronhouder.</p>
	<p>Conform WaterML wordt het tijdsvenster waarin de meetwaarden zijn gedaan vastgelegd. Dit is de periode tussen de eerste en de laatste meting van de tijd-meetwaardereeks die het resultaat is van de observatie. Deze <em>observatieperiode</em> wordt gevormd door de begindatum en de einddatum van de tijd-meetwaardereeks. De bronhouder of dataleverancier kan deze data afleiden van het tijdstip van de eerste en de laatste meting uit de reeks.</p>
	<section id="entiteit-metadata-observatie">
		<h5 id="x3-5-2-1-metadata-observatie"><span class="secno">3.5.2.1 </span>Metadata observatie</h5>
		<p>Elke observatie heeft een aantal metadata gegevens, de <em>Metadata observatie</em>. Deze metadata bevat, conform WaterML, de datum waarop de metadata tot stand zijn gekomen: <em>datum metadata</em>. Deze datum wordt door de bronhouder of dataleverancier afgeleid van het gegeven <em>tijdstip resultaat</em> van de entiteit <em>Observatie</em>.</p>
		<p>Het <em>observatietype</em> beschrijft de reden van het plaatsvinden van de observatie. Hier worden twee typen onderscheiden namelijk de <em>reguliere meting</em> en de <em>controlemeting</em>. De <em>controlemeting</em> wordt uitgevoerd ter controle van een reeks van reguliere metingen met een hoge(re) frequentie. De controlemeting is veelal een handpeiling. Alle andere metingen betreffen reguliere metingen. De <em>reguliere meting</em> kan door zowel een sensor als handmatig worden gedaan. De reden van meten ligt bij reguliere metingen vast in het monitoringdoel, een attribuut van het grondwatermonitoringnet waarnaar wordt verwezen.</p>
		<p>Onderdeel van de metadata is verder de <em>mate beoordeling</em> waarbij de mate wordt vastgelegd waarin de reeks van tijd-meetwaarden, die het resultaat zijn van de observatie, zijn beoordeeld. Hier zijn twee beoordelingsniveaus gedefinieerd. Naast volledig beoordeelde tijd-meetwaardereeksen bestaat de mogelijkheid om nog niet volledig, of niet beoordeelde tijd-meetwaardereeksen te registreren in de basisregistratie ondergrond. Zowel bij niet beoordeelde reeksen als bij niet volledig beoordeelde reeksen wordt een mate beoordeling: <em>voorlopig</em> geregistreerd. Of al een voorlopige beoordeling heeft plaatsgevonden hangt af van de gebruikte <em>beoordelingsprocedure</em>. De belangrijkste reden voor het toevoegen van deze voorlopige tijd-meetwaardereeksen is de wens om meetgegevens zo snel mogelijk voor gebruikers beschikbaar te hebben. Onder voorlopige tijd-meetwaardereeksen vallen bijvoorbeeld gegevens die (vrijwel) automatisch, uit telemetriesystemen aan het bronhouderportaal worden doorgezet, bijvoorbeeld binnen één of enkele dagen. Maar ook tijd-meetwaardereeksen waarbij, afhankelijk van de gevolgde beoordelingsprocedure, bijvoorbeeld na een jaar een volledige beoordeling plaats vindt, kunnen als voorlopige tijd-meetwaardereeksen al eerder in de basisregistratie ondergrond worden opgenomen, eventueel na een eerste, voorlopige beoordeling.</p>
		<p>Als een tijdreeks van een grondwaterstandonderzoek zowel voorlopig als volledig wordt beoordeeld dan worden zowel de voorlopig beoordeelde tijd-meetwaardereeks als ook volledig beoordeelde tijd-meetwaardereeks ‘naast elkaar’ in de basisregistratie ondergrond geregistreerd. Beide gegevenssets zijn daarmee beschikbaar voor de gebruiker.</p>
		<p>Controlemetingen dienen ter controle van de reguliere metingen. Het onderscheid in de mate van beoordeling is voor controlemetingen daarom niet, of minder van belang en wordt niet in de basisregistratie ondergrond opgenomen. Voor beide observatietypen dient het attribuut <em>status kwaliteitscontrole</em> (zie <a href="#entiteit-Metadata-tijdmeetwaardepaar" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.5.5.1</span> <span class="sec-title">Metadata tijdmeetwaardepaar</span></a>) en het attribuut <em>beoordelingsprocedure</em> (zie <a href="#entiteit-observatieproces" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.5.3</span> <span class="sec-title">Observatieproces</span></a>) wel aanwezig te zijn.</p>
		<p>De observatieperiode van een reguliere meting met een mate van beoordeling, volledig beoordeeld, mag niet overlappen met de observatieperiode van een andere observatie met hetzelfde observatietype en dezelfde mate van beoordeling. De observatieperiode van een reguliere, voorlopige tijd-meetwaardereeks mag eventueel wel overlappen met de observatieperiode van een andere reguliere, voorlopige tijd-meetwaardereeks. Bij een voorlopige tijd-meetwaardereeks kan het namelijk voorkomen dat de tijdsverschuiving van een niet, of niet goed functionerende klok nog niet is hersteld waardoor er overlap met de observatieperiode van een andere observatie kan voorkomen. Bij controlemetingen mag de observatieperiode van verschillende observaties eventueel ook overlappen.</p>
		<p>Het <em>tijdstip resultaat</em> van de entiteit <em>Observatie</em> is, conform WaterML, het tijdstip waarop het laatste proces is afgerond. Het betreft hier het laatste proces dat gebruikt is bij de totstandkoming van de waterstand in meter ten opzichte van NAP. In de praktijk wordt dit tijdstip veelal niet genoteerd. In de basisregistratie ondergrond wordt daarom bij het in WaterML verplichte attribuut <em>tijdstip resultaat</em> het volgende geregistreerd:</p>
		<ul>
			<li>Bij een observatie van het type controlemeting: het tijdstip waarop de meting is gedaan. Dit betekent dat bij een losse controlemeting het <em>tijdstip resultaat</em> gelijk is aan het tijdstip waarop de meting is gedaan, het <em>tijdstip meting</em>. Het kan ook voorkomen dat de controlemeting wordt gevormd door een reeks van metingen. De observatie van het type controlemeting krijgt in dit geval het <em>tijdstip resultaat</em> dat overeenkomt met het tijdstip van de meest recente meting in deze observatie ofwel de laatste meting van de reeks.</li>
			<li>Bij een observatie van het type reguliere meting met een mate van beoordeling, voorlopig: het tijdstip van de laatste meting van de reeks. Bijvoorbeeld: Een observatie met een reeks gegevens die via telemetrie zijn verkregen, zonder te zijn beoordeeld, wordt geregistreerd. Deze observatie heeft mate van beoordeling: voorlopig. De observatie bevat een reeks van tijd-meetwaardeparen. Het tijdstip van de meest recente meting van de reeks wordt gebruikt voor het <em>tijdstip resultaat</em>.</li>
			<li>Bij een observatie van het type reguliere meting met een mate van beoordeling, volledig beoordeeld: het tijdstip waarop de beoordeling is afgerond. Bijvoorbeeld: Een observatie met reeks gegevens die via telemetrie zijn verkregen is definitief beoordeeld en wordt geregistreerd. Deze observatie heeft mate van beoordeling: definitief beoordeeld. De datum en het tijdstip waarop de definitieve beoordeling is afgerond, wordt geregistreerd als <em>tijdstip resultaat</em>.</li>
		</ul>
		<p>De <em>uitvoerder</em> is de partij die voor de bronhouder geldt als verantwoordelijk voor de uitvoering van de waterstandmeting. In WaterML is het verplicht hier gegevens van een organisatie vast te leggen die bestaan uit een aantal verplichte attributen: de <em>organisatienaam</em> en de rol van deze organisatie in het grondwaterstandonderzoek. De rol ligt opgesloten in de naam van dit attribuut: uitvoerder. In GLD voegen we hier, ten opzicht van WaterML, de <em>identificatie</em> van de uitvoerder aan toe. De identificatie wordt, zoals bij andere registratieobjecten in de basisregistratie ondergrond, vastgelegd  middels het KvK-nummer van de onderneming of de maatschappelijke activiteit, of het equivalent van het KvK-nummer in een handelsregister van een andere lidstaat van de Europese Unie dan Nederland.</p>
	</section>
	<section id="gerelateerde-observaties">
		<h5 id="x3-5-2-2-gerelateerde-observaties"><span class="secno">3.5.2.2 </span>Gerelateerde observaties</h5>
		<p>Een observatie die resulteert in een volledig beoordeelde tijd-meetwaardereeks is (vaak) gebaseerd op één of meer eerder geregistreerde observaties, namelijk de observatie(s) met een voorlopige tijd-meetwaardereeks waarop de observatie is gebaseerd en/of één of meer observaties met een controlemeting die gebruikt zijn tijdens de beoordeling. Bij een observatie met een volledig beoordeelde tijd-meetwaardereeks moet in dat geval geregistreerd worden dat de observatie <em>gerelateerd is aan</em> één of meer andere observaties indien deze gerelateerde observaties aanwezig zijn.</p>
		<p>Het kan echter in de praktijk ook voorkomen dat de voorlopig beoordeelde observatie(s) ontbreken. Ook controlemetingen die normaal gesproken gebruikt worden bij de beoordeling kunnen ontbreken. In deze gevallen kunnen <em>gerelateerde observaties</em> ontbreken.</p>
		<p>Ook bij een observatie die resulteert in een voorlopige tijd-meetwaardereeks kan gebruik gemaakt zijn van één of meer observaties met een controlemeting. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij gegevens die zijn uitgelezen uit een datalogger en die een voorlopige beoordeling hebben ondergaan. In dat geval wordt de observaties met een voorlopige tijd-meetwaardereeks gerelateerd aan één of meer observaties met een controlemeting. Indien de controlemetingen ontbreken, worden geen gerelateerde observaties geregistreerd bij een voorlopig beoordeelde observatie.</p>
		<p>Observaties die resulteren in een controlemeting zijn zelfstandige waarnemingen en worden niet gerelateerd aan andere observaties.</p>
		<p>Bij het registreren van gerelateerde observaties wordt gebruik gemaakt van het observatie ID van deze gerelateerde observaties. Bij de aanlevering zal een check uitgevoerd worden of de aangeleverde observatie ID(s) bij het betreffende grondwaterstandonderzoek in de LV-BRO bekend zijn als observatie ID(s).</p>
	</section>
</section>
<section id="entiteit-observatieproces">
	<h4 id="x3-5-3-observatieproces"><span class="secno">3.5.3 </span>Observatieproces</h4>
	<p>In het <em>observatieproces</em> worden de kenmerken van de processen die resulteren in de uiteindelijke meetwaarden vastgelegd. Onderdeel van het observatieproces is het <em>observatieproces ID</em>. Dit is een door de bronhouder of dataleverancier te bepalen tekst van maximaal 40 karakters die de kenmerken van een observatieproces uniek identificeren. Binnen het registratieobject moet dit ID uniek zijn. Het observatieproces ID kan bijvoorbeeld gebruikt worden bij aanvullende leveringen van een Grondwaterstandonderzoek: Wanneer een observatie wordt aangeleverd die dezelfde observatieproceskenmerken heeft als een observatie die al geregistreerd is, kan de bronhouder/ dataleverancier ervoor kiezen om niet alle observatieproceskenmerken opnieuw aan te leveren maar in plaats daarvan te verwijzen naar het reeds geregistreerde observatieproces door alleen het observatieproces ID van het reeds geregistreerde observatieproces aan te leveren. De overige observatieproceskenmerken hoeven in dit geval niet opnieuw aangeleverd te worden.</p>
	<p>De <em>meetprocedure</em> is onderdeel van het observatieproces. Het betreft de procedure of het werkvoorschrift dat gehanteerd is bij de observatie voor de grondwatermonitoring. In deze procedure staan de afspraken waaronder de observatie is uitgevoerd. De procedures zijn opgesomd in een waardelijst.</p>
	<p>Het <em>type meetinstrument</em> beschrijft het meetinstrument waarmee de metingen in de monitoringbuis zijn uitgevoerd. In het geval van sensoren betreft het hier het type sensor. Wanneer een apparaat uit meerdere sensoren bestaat, wordt het type sensor bedoeld, niet het apparaat.</p>
	<p>Bij het type meetinstrument: druksensor, zijn er globaal twee typen te onderscheiden, de relatieve druksensor en de absolute druksensor. Een relatieve druksensor meet de waterdruk met één enkele sensor. De invloed van de luchtdruk wordt door middel van een capillair in de kabel genivelleerd. Bij dit type druksensor wordt bij <em>type luchtdrukcompensatie</em> geregistreerd: <em>capillair</em>.</p>
	<p>Bij een absolute druksensor zijn voor het bepalen van uitsluitend de waterdruk twee sensoren noodzakelijk. De absolute druksensor meet de som van de waterdruk en de luchtdruk. Voor luchtdruk moet rekenkundig gecompenseerd worden. Dit betekent dat naast de absolute druksensor een sensor noodzakelijk is die de luchtdruk meet. Er zijn verschillende manieren waarop de rekenkundige gecompenseerd wordt. Dit wordt vastgelegd bij het attribuut <em>type luchtdrukcompensatie</em>. In sommige gevallen zijn de sensor die de absolute druk meet en de sensor die de luchtdruk meet geïntegreerd in één apparaat. In dit geval wordt de rekenkundige compensatie soms al in het apparaat gedaan. Het <em>type luchtdrukcompensatie</em> betreft dan: <em>putlocatiemeting</em>.</p>
	<p>Het <em>procestype</em> is in WaterML een attribuut dat verplicht wordt opgenomen. Om die reden is dit attribuut ook in het grondwaterstandonderzoek opgenomen. Het procestype geeft aan wat het laatste type proces is dat is uitgevoerd voor de bepaling van het eindresultaat. WaterML heeft een vaste waardelijst voor het procestype: simulatie, handmatige methode, sensor, algoritme en onbekend. Op dit moment wordt in het grondwaterstandonderzoek alleen de waterstand in meter ten opzichte van NAP vastgelegd en geen ruwe meetwaarden. De bepaling van de waterstand ten opzichte van NAP is altijd een berekening. Daarom wordt hier een vaste waarde ingevuld: algoritme. Indien in de toekomst ook ruwe metingen worden vastgelegd, kan hier ruimte worden gemaakt voor een waardelijst.</p>
	<p>De individuele tijd-meetwaardeparen van de reguliere metingen worden onder andere beoordeeld aan de hand van de controlemetingen. Hoe dit proces van beoordelen van de kwaliteit van de tijd-meetwaardeparen verloopt, is beschreven in een werkvoorschrift of procedure, de <em>beoordelingsprocedure</em>. Bij het moment van vaststellen van versie 1.0 van de catalogus is een aantal procedures beschreven en beschikbaar. Voor de partijen die deze procedures niet gebruiken maar op een andere, niet beschreven wijze beoordelen, is er de mogelijkheid om aan te geven dat beoordeeld is op basis van het oordeel van een deskundige. Omdat het voor een gebruiker waardevol is om te weten op welke wijze er is beoordeeld, is het is de bedoeling dat de waardelijst van beoordelingsprocedures wordt aangevuld ten behoeve van volgende versies van de catalogus.</p>
</section>
<section id="entiteit-Tijdmeetwaardereeks">
	<h4 id="x3-5-4-tijdmeetwaardereeks"><span class="secno">3.5.4 </span>Tijdmeetwaardereeks</h4>
	<p>Tijd-meetwaardeparen worden gegroepeerd in een <em>Tijdmeetwaardereeks</em>. Eén observatie leidt tot één tijd-meetwaardereeks, waarbij alle tijd-meetwaardeparen in de reeks dezelfde observatie-eigenschappen hebben. Het is ook mogelijk dat de tijd-meetwaardereeks uit één tijd-meetwaardepaar bestaat. Het is waarschijnlijk dat dit bijvoorbeeld bij controlemetingen het geval zal zijn.</p>
	<p>Van elke tijd-meetwaardereeks wordt een ID vastgelegd, het <em>tijdmeetwaardereeks ID</em>. Dit is een door de bronhouder te bepalen ID dat de tijd-meetwaardereeks uniek identificeert. Binnen het registratieobject moet dit ID uniek zijn.</p>
	<p>De tijd-meetwaardeparen in de reeks moeten in oplopende chronologische volgorde in de reeks worden geplaatst.</p>
</section>
<section id="entiteit-Tijdmeetwaardepaar">
	<h4 id="x3-5-5-tijdmeetwaardepaar"><span class="secno">3.5.5 </span>Tijdmeetwaardepaar</h4>
	<p>Het <em>Tijdmeetwaardepaar</em> bevat het tijdstip waarop is gemeten: het <em>tijdstip meting</em>, in combinatie met de waterstand in meter ten opzichte van NAP zoals berekend uit een meting in een monitoringbuis van een grondwatermonitoringput: de <em>waterstand</em>.</p>
	<section id="entiteit-Metadata-tijdmeetwaardepaar">
		<h5 id="x3-5-5-1-metadata-tijdmeetwaardepaar"><span class="secno">3.5.5.1 </span>Metadata tijdmeetwaardepaar</h5>
		<p>Elk tijd-meetwaardepaar heeft een aantal metadata gegevens, <em>Metadata tijdmeetwaardepaar</em>. Deze metadata bevat onder andere het eindresultaat van de beoordeling zoals uitgevoerd conform de beoordelingsprocedure. Deze <em>statuskwaliteitscontrole</em> geeft het eindoordeel van de bronhouder over de kwaliteit van een individuele meting. Niet alleen bij een volledig beoordeelde observatie maar ook bij observaties van het observatietype controlemeting en observaties met een mate van beoordeling voorlopig, is de statuskwaliteitscontrole aanwezig. In de beoordelingsprocedure is opgenomen welke controles en beoordeling er voor elk observatietype en voor elke mate van beoordeling wordt uitgevoerd. Alleen in het geval de observatie het observatietype reguliere meting heeft en een mate beoordeling: voorlopig, is het mogelijk om bij de status kwaliteitscontrole <em>nogNietBeoordeeld</em> te registreren. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij gegevens die via telemetrie zijn verkregen en die zonder beoordeeld te zijn, worden geregistreerd in de basisregistratie ondergrond.</p>
		<p>In WaterML is een attribuut (quality) met een waardelijst (DataQualityCode) gedefinieerd voor de kwaliteit van de resultaten. Voor het grondwaterstandonderzoek is er echter voor gekozen om dit attribuut met waardelijst niet te gebruiken. In plaats daarvan is een eigen parameter met een eigen codelijst opgesteld, de <em>statuskwaliteitscontrole</em>. De reden hiervan is dat er voor het grondwaterstandonderzoek en het grondwaterkwaliteitsonderzoek een uitgebreide analyse is gedaan naar de mogelijke kwaliteit van de resultaten. Dit heeft geresulteerd in een waardelijst voor de status kwaliteitscontrole die geldt voor zowel het grondwaterkwaliteitsonderzoek als het grondwaterstandonderzoek. De waarden en de definities van de waarden op deze waardelijst komen niet geheel overeen en zijn in sommige gevallen niet één-op-één te vertalen in de waarden op de waardelijst van WaterML.</p>
		<p>Een waarde (van de waterstand) die buiten het meetbereik van de meetopstelling valt, betreft een gecensureerde waarde. De term gecensureerde waarde heeft in de statistiek een specifieke betekenis. Het geeft aan dat de waarde van een variabele niet exact bekend is of niet exact bepaald kon worden, maar dat wel duidelijk is dat deze zich boven of juist beneden een bepaalde limiet bevindt. Bij een grondwaterstandonderzoek is dit bijvoorbeeld het geval bij een drooggevallen sensor: de waarde van de waterstand kan niet exact worden gegeven maar wel is duidelijk dat de waterstand zich onder het niveau van de inhangdiepte van de sensor bevindt.</p>
		<p>Het attribuut <em>waterstand</em> heeft in het geval van een gecensureerde meting geen waarde. Metingen die buiten het meetbereik vallen geven desondanks een waardevol inzicht in de situatie van het grondwater ter plaatse van de monitoringbuis. Daarom zijn in de metadata van het tijd-meetwaardepaar de attributen <em>censuurreden</em> en <em>censuurlimietwaarde</em> opgenomen. Wanneer de waterstand geen waarde heeft, moeten deze attributen gevuld zijn. De <em>censuurreden</em> blijft beperkt tot <em>kleiner dan limietwaarde</em> of <em>groter dan limietwaarde</em>. Het niveau van de limietwaarde die over- of onderschreden wordt, wordt als <em>censuurlimietwaarde</em> opgenomen. Hieronder zijn een aantal voorbeelden gepresenteerd, waarin sprake is van gecensureerde waarden. Daarnaast zijn in <a href="#image005" class="fig-ref">figuur 5</a> een tweetal situaties weergegeven van gecensureerde metingen.</p>
		<figure id="image005">
			<img src="./media/GLD_Limietwaarde.png" alt="GLD gecensureerde waarden" width="400">
			<figcaption>Figuur <span class="figno">5</span> <span class="fig-title">Gecensureerde waarden in het geval van droogval sensor en overlopen peilbuis.</span></figcaption>
		</figure>
		<p>In het linkerdeel van bovenstaande figuur is het verloop in de tijd van de grondwaterstand/stijghoogte aangegeven zoals in de ondergrond op kan treden. De grondwaterstand/stijghoogte in de ondergrond zal zich niet laten reguleren door de meetopstelling,  waarbij de meetopstelling in dit geval de combinatie van de monitoringbuis en de druksensor betreft. Het rechter deel van de figuur geeft de tijd-meetwaardereeks weer van de waterstand in de monitoringbuis. Waterstanden in de monitoringbuis onder het niveau van de druksensor kunnen niet worden gemeten. In dat geval is de censuurreden: <em>kleiner dan limietwaarde</em> en de censuurlimietwaarde is het niveau van de sensor in meter ten opzichte van NAP.</p>
		<p>Bij waterstanden in de monitoringbuis hoger dan de bovenkant van de buis zal de monitoringbuis overlopen. Ervan uitgaande dat geen drukdop of kweldop is toegepast, kunnen hogere waterstanden dan bovenkantbuis niet worden gemeten. In dat geval is de censuurreden <em>groter dan limietwaarde</em> en de censuurlimietwaarde is het niveau van bovenkantbuis van de monitoringbuis in meter ten opzichte van NAP.</p>
		<p>In het geval dat de waterstand in de monitoringbuis wordt gemeten door middel van handpeilingen (met een meetlint of ander handapparaat), worden gecensureerde metingen veroorzaakt door monitoringbuis gerelateerde aspecten. Dit betreffen bovenkant monitoringsbuis (zie ook figuur 5) en droogval van het filter van de monitoringsbuis: als het grondwaterniveau lager is dan de onderkant van het geperforeerde deel van de monitoringbuis. In dat geval is de censuurreden: <em>kleiner dan limietwaarde</em> en het niveau van de onderkant van het filter is de censuurlimietwaarde.</p>
		<p>Bij druksensormetingen gelden aanvullende censuurredenen die samenhangen met het meetbereik van de druksensor. Het sensormaximum kan bijvoorbeeld worden overschreden. Dit doet zich voor wanneer het sensormaximum kleiner is dan bovenkantbuis óf de monitoringbuis aan de bovenkant afgesloten is door een drukdop of kweldop. De censuurreden is: <em>groter dan limietwaarde</em> en het niveau van het sensormaximum is de censuurlimietwaarde. Zoals hierboven reeds genoemd, kan het ook voorkomen dat een druksensor is drooggevallen.</p>
		<p>Er is een aantal complicerende factoren waar de dataleverancier of bronhouder alert op dient te zijn. Hieronder worden er een aantal genoemd.</p>
		<p>In de praktijk kan er sprake zijn van een combinatie van oorzaken van gecensureerde metingen, namelijk monitoringbuis gerelateerde en sensor gerelateerde oorzaken. Bijvoorbeeld kan zowel het filter als de sensor zijn drooggevallen.</p>
		<p>Bij een drooggevallen filter bestaat het risico dat wel een waterstand in de monitoringbuis wordt gemeten, dit kan stagnerend water in een zandvang zijn. Om dit aspect te onderkennen, moeten de metingen en de filterstelling beide worden beschouwd.</p>
		<p>Zoals eerder genoemd, bestaan er twee type druksensoren, namelijk relatieve druksensoren en absolute druksensoren. Ten aanzien van gecensureerde metingen is er een duidelijk verschil tussen beide type sensoren. Het maximale drukbereik van relatieve druksensoren komt overeen met een vaste maximale waterdruk en daarmee een vaste maximale waterstand. Dit betekent dat de hoogste grondwaterstand die kan worden gemeten een constant niveau is. Dit niveau hangt alleen nog af van het niveau (nulpunt) van de druksensor. De absolute druksensor meet de som van lucht- en waterdruk. Hierdoor is de maximale meting van de waterdruk afhankelijk is van de heersende luchtdruk op dat moment. Dit betekent dat de hoogste grondwaterstand die kan worden gemeten geen constant niveau is.</p>
		<p>De uiterste grenzen (de censuurlimietwaarden) zijn afhankelijk van de specificaties van de gebruikte sensor. Benadrukt wordt dat deze grenzen niet alleen van toepassing zijn voor druksensoren, maar voor type sensoren zoals de akoestische- en de radarsensor. Van belang is dat gebruiker van sensoren zich hiervan bewust is.</p>
		<p>Het <em>interpolatietype</em> is in WaterML een attribuut dat verplicht wordt opgenomen. Om die reden is dit attribuut ook in het grondwaterstandonderzoek opgenomen. Het interpolatietype geeft aan wat de aard is van de relatie tussen het tijdstip en de meetwaarde. Deze relatie en de wijze van interpoleren kan bijvoorbeeld voor visualisatie en/of aggregatie van belang zijn. WaterML heeft een vaste waardelijst voor het interpolatietype. Het kan bijvoorbeeld het maximum of het minimum of het gemiddelde zijn over het gemeten interval. We leggen in de basisregistratie ondergrond de feitelijke waarnemingen vast en daarom wordt hier de vaste waarde: <em>discontinu</em> ingevuld. Het is aan de gebruiker te beoordelen of en hoe hij de meetwaarden eventueel wil interpoleren of aggregeren. Indien in de toekomst ook andere metingen met andere interpolatietypen worden vastgelegd, kan hier ruimte worden gemaakt voor een waardelijst.</p>
	</section>
</section></section>
	<!-- 3.6 Impact kwaliteitsregime IMBRO/A -->
	<section id="Impact-IMBROA"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-6-impact-kwaliteitsregime-imbro-a"><span class="secno">3.6 </span>Impact kwaliteitsregime IMBRO/A</h3>
<p>In het verleden waren de werkprocessen en middelen rond het grondwaterwaterstandonderzoek anders dan ze nu zijn. Bij de aanlevering van historische gegevens wordt geaccepteerd dat een aantal formeel verplichte gegevens geen waarde heeft. Voor deze gegevens wordt het IMBRO/A-regime gehanteerd en dat kent minder strikte regels. Het betreft authentieke gegevens waarvan de betrouwbaarheid en herkomst eenduidig moet zijn. Daarom is de samenhang tussen de attributen <em>mate beoordeling</em>, de <em>beoordelingsprocedure</em> en de <em>status kwaliteitscontrole</em> bij IMBRO/A gegevens hetzelfde als bij IMBRO gegevens.</p>
<p>Wanneer bij historische gegevens onduidelijk is of de tijd-meetwaardereeks is beoordeeld, krijgen deze gegevens een mate beoordeling waarde ‘onbekend’. In dit geval is het tevens onbekend welke beoordelingsprocedure er is gebruikt. De status kwaliteitscontrole zal in dit geval ook ‘onbekend’ moeten zijn.</p>
<p>Het is mogelijk dat een bronhouder weet dat zijn historische gegevens destijds beoordeeld zijn en hoewel er niet per tijd-meetwaardepaar een uitkomst van de beoordeling is opgeslagen, weet de bronhouder dat de gegevens destijds zijn goedgekeurd, bijvoorbeeld omdat ze anders niet in het gegevensbeheersysteem waren opgeslagen. De bronhouder geeft in dit geval aan dat de mate beoordeling ’volledig beoordeeld’ is. Afhankelijk van wat de bronhouder nog weet van de beoordelingsprocedure kan hij aangeven dat de beoordelingsprocedure ‘oordeel deskundige’ is, maar ook ‘onbekend’ is mogelijk. Daarnaast geeft de bronhouder in dit geval aan dat de tijd-meetwaardeparen een status kwaliteit controle ‘goedgekeurd’ hebben. Wanneer de bronhouder onzeker is over de uitkomst van de beoordeling van destijds, kan hij ook aangeven dat de status kwaliteitscontrole ‘onbekend’ is. Het <em>tijdstip resultaat</em> wordt bij een volledig beoordeelde meetreeks gedefinieerd als het tijdstip waarop de beoordeling is afgerond. In dit geval gaat het om de beoordeling van destijds en kan, afhankelijk van de beschikbaarheid van dit gegeven, een voor IMBRO/A geldende <em>OnvolledigeDatum</em> worden ingevuld.</p>
<p>Het kan ook voorkomen dat historische gegevens voorafgaand aan registratie in de basisregistratie ondergrond nog in retroperspectief worden beoordeeld met het doel de tijd-meetwaardeparen een status kwaliteitscontrole te geven. In dit geval heeft dat ook consequenties voor de mate beoordeling, die wordt daarmee volledig beoordeeld. Het is mogelijk dat geen ‘huidige’ beoordelingsprocedure gevolgd kan worden maar dat er een alternatieve beoordeling van deze historische gegevens zal plaats vinden. Er dient in dat geval te worden gekozen voor ‘oordeel deskundige’. Het <em>tijdstip resultaat</em> is in dit geval het tijdstip waarop de beoordeling die achteraf wordt gedaan, is afgerond.</p></section>
	<!-- 3.7 Hiërarchie in gebruiksplicht -->
	<section id="Gebruiksplicht"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-7-hierarchie-in-gebruiksplicht"><span class="secno">3.7 </span>Hiërarchie in gebruiksplicht</h3>
<p> Er worden in het grondwaterstandonderzoek verschillende stadia van de gegevens over de waterstand vastgelegd. Op dit moment zijn dat volledig beoordeelde gegevens en voorlopige gegevens. Dit betekent dat er van een meting op een bepaalde datum, op een bepaald tijdstip verschillende meetwaarden geregistreerd kunnen zijn in de basisregistratie ondergrond, een voorlopige meetwaarde en een volledig beoordeelde meetwaarde. De volledig beoordeelde meetwaarde heeft alle in het beoordelingsprocedure vermelde controles ondergaan en is daardoor, in samenhang met het attribuut status kwaliteitscontrole,  betrouwbaarder dan de voorlopige meetwaarde die geen of niet alle controles heeft ondergaan. De hiërarchie van de juridische gebruiksplicht is daarom als volgt:</p>
<ol>
	<li>Volledig beoordeelde gegevens. Indien deze er (nog) niet zijn:</li>
	<li>Voorlopige gegevens. Indien deze er (nog) niet zijn:</li>
	<li>Ruwe meetgegevens (maken nu geen deel uit van de basisregistratie ondergrond).</li>
</ol></section>
	<!-- 3.8 Samenhang en consistentie tussen verschillende registratieobjecten in het Grondwaterdomein -->
	<section id="GW-samenhang"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-8-samenhang-en-consistentie-tussen-verschillende-registratieobjecten-in-het-grondwaterdomein"><span class="secno">3.8 </span>Samenhang en consistentie tussen verschillende registratieobjecten in het Grondwaterdomein</h3>
<p>De verschillende registratieobjecten in het grondwaterdomein en hun gegevens hebben samenhang. Zie de beschrijving hiervan in <a href="#intro-Grondwaterdomein" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.2</span> <span class="sec-title">Domein grondwatermonitoring in de BRO</span></a>. Op basis van de samenhang wordt er consistentie verwacht tussen de gegevens in verschillende registratieobjecten in het grondwaterdomein. Het is de verantwoordelijkheid van de bronhouder om deze consistentie te waarborgen. De basisregistratie ondergrond dwingt dit grotendeels niet af.</p>
<p>De basisregistratie ondergrond dwingt alleen af dat gegevens in andere registratieobjecten waarnaar verwezen wordt, ook daadwerkelijk geregistreerd zijn. Dit geldt voor de volgende verwijzingen (zie ook het plaatje in <a href="#intro-Grondwaterdomein" class="sec-ref"><span class="secno">§&nbsp;3.2</span> <span class="sec-title">Domein grondwatermonitoring in de BRO</span></a>):</p>
<ul>
	<li>Vanuit grondwatermonitoringnet, grondwatersamenstellingsonderzoek en grondwaterstandonderzoek naar een buis in grondwatermonitoringput.</li>
	<li>Vanuit grondwatersamenstellingsonderzoek en grondwaterstandonderzoek naar grondwatermonitoringnet.</li>
</ul>
<p>Daarnaast wordt op het volgende punt consistentie verwacht:</p>
<ul>
	<li>De verzameling meetpunten binnen een grondwatermonitoringnet is consistent met de grondwatersamenstellingsonderzoeken en grondwaterstandonderzoeken die in het kader van het monitoringnet zijn uitgevoerd. Dat wil zeggen: ten tijde van het uitvoeren van het onderzoek is het filter in de put waarin het onderzoek plaats vindt, een meetpunt in elk grondwatermonitoringnet waaraan het betreffende onderzoek gekoppeld is.</li>
</ul>
<p>Ook met betrekking tot kwaliteitsregime geldt een specifieke samenhang tussen gegevens van verschillende registratieobjecten.</p>
<ul>
	<li>Aan een grondwatermonitoringnet dat onder kwaliteitsregime IMBRO/A in de basisregistratie is geregistreerd kunnen onderzoeksgegevens (grondwatersamenstellingsonderzoeken en/of grondwaterstandonderzoeken) gekoppeld worden die ook onder kwaliteitsregime IMBRO/A vallen.</li>
	<li>Van grondwatersamenstellingsonderzoeken en grondwaterstandonderzoeken onder kwaliteitsregime IMBRO moet bekend zijn in welk (wettelijk) kader ze zijn uitgevoerd, wat het doel van monitoren is en welk aspect van grondwater wordt gemonitord (kwaliteit of kwantiteit). Daarom kunnen onderzoeksgegevens onder kwaliteitsregime IMBRO alleen gekoppeld worden aan grondwatermonitoringnetten die onder kwaliteitsregime IMBRO/A zijn geregistreerd wanneer de attributen <em>kader aanlevering</em>, <em>monitoringdoel</em> en <em>grondwateraspect</em> van het grondwatermonitoringnet niet de waarde ‘onbekend’ hebben.</li>
	<li>Grondwatersamenstellingsonderzoeken en grondwaterstandonderzoeken onder kwaliteitsregime IMBRO/A kunnen zowel gekoppeld worden aan grondwatermonitoringnetten onder kwaliteitsregime IMBRO als onder IMBRO/A.</li>
	<li>Voor de verwijzingen naar grondwatermonitoringput vanuit andere registratieobjecten gelden geen restricties. Het maakt niet uit of de grondwatermonitoringput waarnaar verwezen wordt kwaliteitsregime IMBRO of IMBRO/A heeft.</li>
</ul></section>
	<!-- 3.9 INSPIRE -->
	<section id="INSPIRE"><!-- Below file is meant to be used as a data-include. -->
<!-- Not that it isn't packaged in an html body. This does work, but maybe embedding it is more safe/explicit? -->
<h3 id="x3-9-inspire"><span class="secno">3.9 </span>INSPIRE</h3>
<p>Het doel van de Europese kaderrichtlijn INSPIRE is het harmoniseren en openbaar maken van ruimtelijke gegevens van overheidsorganisaties ten behoeve van het milieubeleid. Het registratieobject grondwaterstandonderzoek valt onder het INSPIRE-thema Environmental Monitoring Facilities, en om die reden moeten de gegevens in het registratieobject geschikt gemaakt worden voor uitwisseling volgens de INSPIRE-standaard. Dit wordt voor dit registratieobject geïmplementeerd middels een mapping van het gegevensmodel van het registratieobject grondwaterstandonderzoek op het gegevensmodel van het INSPIRE-thema. De inhoud van deze mapping is geen onderdeel van deze catalogus.</p></section>
</section>

<!-- hoofdstuk 4 -->
<section id="intro-gegevensdefinitie" class="informative">
	<!--OddPage--><h2 id="x4-de-inhoud-van-de-catalogus"><span class="secno">4. </span>De inhoud van de catalogus</h2><p><em>Dit onderdeel is niet normatief.</em></p>
	<div id="intro-cat-inleiding" class="generic"><h2 id="de-gegevensdefinitie">De gegevensdefinitie</h2>
<p>De gegevensdefinitie vormt het hart van de catalogus en geeft een beschrijving van alle gegevens van het registratieobject. Eerst wordt de definitie van het registratieobject gegeven inclusief de plaatjes van het zgn. <i>domeinmodel</i>, en vervolgens de definities van de <i>entiteiten</i> waaruit het object is opgebouwd met de eigenschappen van die entiteiten, de <i>attributen</i>. De entiteiten worden op volgorde van de nummers in het domeinmodel behandeld. De volgende aspecten van de gegevens worden vastgelegd:</p>
<ul>
    	<li>De Nederlandse naam van het gegeven.</li>
    	<li>Of het gegeven van het type entiteit of het type attribuut is, met in het laatste geval van welke entiteit het een attribuut is.</li>
    	<li>Eventueel de herkomst van het gegeven, in het uitzonderlijke geval de herkomst anders is dan de BRO.</li>
    	<li>De definitie van het gegeven.</li>
    	<li>Eventueel de herkomst van de definitie, in het uitzonderlijke geval de definitie een andere herkomst heeft dan de BRO.</li>
	<li>De kardinaliteit van een attribuut, en dat geeft aan hoe vaak het attribuut voorkomt.</li>
	<li>De aanduiding of een attribuut al dan niet authentiek is (juridische status).</li>
	<li>De naam van het domein voor de waarden van het attribuut, met afhankelijk van het type domein nadere informatie over de waarden.</li>
	<li>Eventueel de naam van het domein van het attribuut voor IMBRO/A, wanneer het uitzonderlijke geval zich voordoet dat er voor IMBRO/A een ander domein geldt dan voor IMBRO.</li>
    	<li>Eventueel de regels die in aanvulling op de kardinaliteit en de bepalingen van het domein gelden en door de basisregistratie ondergrond in controles zijn opgenomen, bijvoorbeeld om de consistentie van de inhoud van een brondocument vast te stellen.</li>
    	<li>Eventueel de regels die voor IMBRO/A gelden, wanneer het uitzonderlijke geval zich voordoet dat er voor IMBRO/A aanvullende regels gelden.</li>
    	<li>Eventueel de aanduiding dat de waarde van het attribuut mag ontbreken, wanneer het uitzonderlijke geval zich voordoet dat de waarde van het attribuut mag ontbreken.
	</li><li>Van attributen waarvan de waarde mag ontbreken de omschrijving van de reden waarom de waarde mag ontbreken.
	</li><li>Eventueel de aanduiding dat het gegeven wordt afgeleid door de basisregistratie ondergrond, in het uitzonderlijke geval het gegeven wordt afgeleid.
	</li><li>Eventueel een toelichting om aanvullende informatie te geven over de betekenis van het gegeven of de reden waarom het is opgenomen.</li>
    	<li>Van attributen van objecten met een materiële geschiedenis de aanduiding of het attribuut al dan niet een materiële geschiedenis kan hebben.</li>
</ul>
<p>De gegevensdefinitie dekt de beide kwaliteitsregimes die worden onderscheiden, IMBRO en IMBRO/A. Het kwaliteitsregime IMBRO is leidend en bij het opstellen van de gegevensdefinitie is geprobeerd de verschillen tussen de twee regimes zo klein te houden. Het streven is een object altijd in termen van dezelfde gegevens te beschrijven en voor IMBRO/A alleen aanvullende regels te formuleren en extra waarden toe te staan. Bij uitzondering kan het echter nodig zijn gebleken voor IMBRO/A aparte entiteiten, attributen of domeinen te definiëren.</p>
</div>
	<section id="type-formaten">
		<h3 id="x4-1-domeinen"><span class="secno">4.1 </span>Domeinen</h3>
		<!-- hier alleen de domeinuitleg includeren voor domeinen die in het registratieobject gebruikt worden -->
		<p>Een domein beschrijft welke waarden een attribuut mag hebben. Domeinen zijn van een bepaald type en de typen die in de catalogus worden gebruikt worden hieronder toegelicht. Sommige domeinen zijn samengesteld en die worden als laatste besproken.</p>
		<section id="code" class="generic"><h4 id="x4-1-1-code"><span class="secno">4.1.1 </span>Code</h4>
<p>Een code is een opeenvolging van cijfers, van letters of van cijfers en letters met een bepaalde opbouw en met een specifieke betekenis. Een code heeft gewoonlijk een betekenis die ook buiten de basisregistratie ondergrond geldt. Een code wordt uitgegeven door een verantwoordelijke instantie. Om de opbouw van een code weer te geven wordt gebruik gemaakt van de letters C en N. De letter C staat voor character (Eng.) en duidt een letter aan, de letter N staat voor number (Eng.) en duidt een cijfer aan. Een code heeft een bepaalde naam.
<br>Het domein wordt volledig gespecificeerd door met de naam van de code ook de opbouw mee te geven. Uit de definitie van het attribuut zelf moet blijken wat de specifieke betekenis is van de code. In het domeinmodel wordt het domein aangeduid met zijn naam.</p>
</section>
		<section id="meetwaarde" class="generic"><h4 id="x4-1-2-meetwaarde"><span class="secno">4.1.2 </span>Meetwaarde</h4>
<p>Het domein <i>Meetwaarde</i> wordt gebruikt wanneer de nauwkeurigheid van de waarde altijd hetzelfde is.
<br>Het is een rationaal getal met een bepaalde opbouw. Het aantal cijfers voor het scheidingsteken is variabel maar begrensd. Het aantal cijfers achter het scheidingsteken ligt vast.
</p><p>Het domein wordt volledig gespecificeerd door met de aanduiding meetwaarde ook de opbouw (Meetwaarde N.N) en de eenheid mee te geven. Gewoonlijk wordt de waardeverzameling verder ingeperkt door een bereik te specificeren. In het domeinmodel wordt volstaan met de algemene aanduiding <i>Meetwaarde</i>.</p>
</section>
		<section id="meetreeks" class="generic"><h4 id="x4-1-3-entiteiten-van-het-type-meetreeks"><span class="secno">4.1.3 </span>Entiteiten van het type meetreeks</h4>
<p>Een meetreeks is een type entiteit met een vaste ordening. Het wordt gebruikt om het verloop van een bepaalde eigenschap of eigenschappen vast te leggen die het gevolg is van de verandering van een bepaalde variabele, de zogenaamde onafhankelijke variabele. In de basisregistratie ondergrond is er altijd 1 onafhankelijke variabele, en dat is meestal de tijd maar kan ook een andere variabele zijn.</p>
<p>De meetreeks is een verzameling gemeten waarden van bepaalde eigenschappen in een bepaalde volgorde. Alle eigenschappen van de meetreeks worden volledig gespecificeerd. De eerste eigenschap is de onafhankelijke variabele op basis waarvan de metingen elkaar in oplopende volgorde opvolgen. Daarna volgen de afhankelijke variabelen.
<br>Een meetreeks heeft een bepaalde naam. Alleen in het domeinmodel is de meetreeks aangeduid als <i>Meetreeks</i>.</p>
</section>
		<section id="nummer" class="generic"><h4 id="x4-1-4-nummer"><span class="secno">4.1.4 </span>Nummer</h4>
<p>Het domein <i>Nummer</i> wordt gebruikt om de plaats in een reeks aan te geven. Het is een opeenvolging van cijfers met een bepaalde maximale lengte. Een nummer heeft geen rekenkundige betekenis, maar heeft een betekenisvolle volgorde.
<br>Het domein wordt volledig gespecificeerd door met de aanduiding nummer ook de maximale lengte mee te geven (Nummer N). Eventueel wordt de waardeverzameling verder ingeperkt door een bereik te specificeren. In het domeinmodel wordt volstaan met de algemene aanduiding <i>Nummer</i>.</p>
</section>
		<section id="organisatie" class="generic"><h4 id="x4-1-5-organisatie"><span class="secno">4.1.5 </span>Organisatie</h4>
<p>Het domein <i>Organisatie</i> wordt gebruikt om de organisaties die een rol hebben in de basisregistratie ondergrond te identificeren. De invulling van het domein hangt af van waar de organisatie gevestigd is en voor de basisregistratie ondergrond gaat het daarbij om Nederland of een andere lidstaat van de Europese Unie.</p>
<p>In het geval de organisatie in Nederland gevestigd is, wordt het domein ingevuld met het gegeven dat een onderneming of de maatschappelijke activiteit van een rechtspersoon in het Handelsregister identificeert, het KvK-nummer. Het <i>KvK-nummer</i> is van het type code en de opbouw is NNNNNNNN.</p>
<p>Voor organisaties buiten Nederland wordt het domein ingevuld met het equivalent van het KvK-nummer in een handelsregister van een andere lidstaat van de Europese Unie dan Nederland, het <i>EuropeesHandelsnummer</i>. Het Europees handelsnummer, de zogenaamde EUID, is geïntroduceerd ten behoeve van de koppeling van handelsregisters. De code is gebaseerd op ISO 6523 en is opgebouwd uit een landcode, registeridentificatiecode, inschrijvingsnummer en controlegetal. De landcode is de 2-letterige code van ISO3166, de registeridentificatiecode is de identificatie van het nationale register omdat in sommige landen meerdere handelsregisters bestaan en het inschrijvingsnummer is het nummer waaronder de onderneming is ingeschreven in het betreffende register. Het controlegetal ter voorkomen van identificatiefouten wordt nog niet gebruikt. De opbouw per element is variabel en daarom is het Europees Handelsnummer in de BRO als domein Tekst 40 opgenomen.</p>
<p>Bij het domein Organisatie is het voldoende de naam te geven, omdat de twee keuzen en de opbouw altijd hetzelfde zijn.</p>
</section>
		<section id="tekst" class="generic"><h4 id="x4-1-6-tekst"><span class="secno">4.1.6 </span>Tekst</h4>
<p>Het domein <i>Tekst</i> bestaat uit een stuk tekst van een bepaalde maximale lengte. De tekst mag alleen bestaan uit de tekens die voorkomen in de MES-1 set. De MES-1 set omvat 335 tekens en wordt gebruikt binnen de landen van de Europese Unie die een Latijns schrift kennen.
<br>Het domein wordt volledig gespecificeerd door met de aanduiding tekst ook de maximale lengte mee te (Tekst N). In het domeinmodel wordt volstaan met de algemene aanduiding <i>Tekst</i>.</p>
</section>
		<section id="datumtijd" class="generic"><h4 id="x4-1-7-tijdstip"><span class="secno">4.1.7 </span>Tijdstip</h4>
<p>Voor gegevens die over tijdstippen gaan worden twee domeinen gebruikt. Een voor een tijdstip tot op de seconde nauwkeurig (DatumTijd) en een voor een tijdstip tot op de dag nauwkeurig (Datum).</p>
<p>In ieder domein gaat het om de datum gemeten volgens de Gregoriaanse kalender. Bij het domein DatumTijd wordt de tijd gemeten volgens UTC en moet de tijdzone worden meegegeven. UTC is de mondiaal geaccepteerde standaardtijd en de opvolger van GMT (Greenwich Mean Time); de drie letters staan voor Coordinated Universal Time. Door de tijdzone mee te geven kan lokale tijd worden omgezet naar UTC.</p>
<p>De opbouw van de twee domeinen volgt dezelfde conventies, conform ISO 8601. Het eerste element in de opbouw staat voor het jaar, dan volgt de maand, enz., en het laatste element staat voor de tijdzone. Om de verschillende elementen aan te geven worden letters gebruikt: jaar (J), maand (M), dag (D), uur (U), minuut (M)en seconde (S), gevolgd door de tijdzone. Het aantal letters geeft de lengte aan.</p>
<p>Voor de meest uitgebreide variant van de opbouw, die van DatumTijd, wordt dit JJJJ-MM-DDTUU:MM:SS+UU:MM. De T is het teken dat de datum en het tijdstip op die datum scheidt. De + is het scheidingteken tussen het tijdstip en de tijdzone. Zoals uit de opbouw blijkt wordt de tijdzone in uren en minuten gegeven. De meeste tijdzones zijn overigens uitgedrukt in gehele uren (UU:00). In Nederland geldt Centraal Europese Tijd (UTC+1:00) of Centraal Europese Zomertijd (UTC+2.00).</p>

    	<section id="datum"><h5 id="x4-1-7-1-datum"><span class="secno">4.1.7.1 </span>Datum</h5>
	<p>Het domein <i>Datum</i> wordt gebruikt om een datum volgens de Gregoriaanse kalender tot op de dag nauwkeurig aan te geven. De opbouw is JJJJ-MM-DD.
	<br>Bij het domein Datum is het voldoende de naam te geven, omdat de opbouw altijd hetzelfde is. Gewoonlijk wordt de waardeverzameling verder ingeperkt door een bereik te specificeren.</p>
	</section>

	<section id="datumTijd"><h5 id="x4-1-7-2-datumtijd"><span class="secno">4.1.7.2 </span>DatumTijd</h5>
	<p>Het domein <i>DatumTijd</i> wordt gebruikt om een tijdstip volgens de Gregoriaanse kalender tot op de seconde nauwkeurig aan te geven. De opbouw is JJJJ-MM-DDTUU:MM:SS+UU:MM.
	<br>Bij het domein DatumTijd is het voldoende de naam te geven, omdat de opbouw altijd hetzelfde is. Gewoonlijk wordt de waardeverzameling verder ingeperkt door een bereik te specificeren.</p>
	</section>

	<section id="onvolledigedatum"><h5 id="x4-1-7-3-onvolledigedatum"><span class="secno">4.1.7.3 </span>OnvolledigeDatum</h5>
	<p>Voor gegevens die onder het kwaliteitsregime IMBRO/A aangeleverd worden, geldt een derde domein met vier keuzemogelijkheden.</p><p>
	</p><ul>
	<li>De datum tot op de dag nauwkeurig, met als opbouw JJJJ-MM-DD</li>
	<li>De datum tot op de maand nauwkeurig, met als opbouw JJJJ-MM</li>
	<li>De datum tot op het jaar nauwkeurig, met als opbouw JJJJ</li>
	<li>Geen datum bekend, met als vaste waarde <i>onbekend</i>.</li>
	</ul>
	<p>De keuze die gemaakt wordt is gebaseerd op de beschikbaarheid van gegevens. De gebruiker moet ervan uit gaan dat de informatie zo nauwkeurig mogelijk is opgenomen. Bij het domein OnvolledigeDatum is het voldoende de naam te geven, omdat de vier keuzen en de opbouw altijd hetzelfde zijn.</p>
</section></section>
		<section id="Tijdinterval" class="generic"><h4 id="x4-1-8-tijdinterval"><span class="secno">4.1.8 </span>Tijdinterval</h4>
<p>Voor gegevens die over tijdintervallen gaan wordt in de huidige praktijk het domein <em>Datuminterval</em> gebruikt.
</p><section id="gen-datuminterval">
	<h5 id="x4-1-8-1-datuminterval"><span class="secno">4.1.8.1 </span>Datuminterval</h5>
	<p>Het domein wordt gebruikt voor een periode die tot op de dag nauwkeurig begrensd is. Het bestaat uit een begindatum en een einddatum, beide van het domein <em>Datum</em> (JJJJ-MM-DD) en de beide data vallen binnen de periode. Indien van toepassing wordt het bereik gegeven.</p>
</section>
</section>
		<section id="enumeratie" class="generic"><h4 id="x4-1-9-waardelijst-niet-uitbreidbaar"><span class="secno">4.1.9 </span>Waardelijst niet-uitbreidbaar</h4>
<p>Een niet-uitbreidbare waardelijst wordt gebruikt wanneer uitbreiding niet mogelijk is. Alle waarden van de lijst staan vast.
<br>Bij een niet-uitbreidbare waardelijst is het voldoende de naam te geven, omdat de inhoud altijd hetzelfde is. In de basisregistratie ondergrond worden drie niet-uitbreidbare waardelijsten gebruikt.</p>

		<h5 id="indicatiejanee">IndicatieJaNee</h5>
		<table style="width: 50%;">
                  <tbody><tr>
                     <th>Waarde</th>
                  </tr>
                  <tr>
                     <th>ja</th>
                  </tr>
                  <tr>
                     <th>nee</th>
                  </tr>
		</tbody></table>

			<h5 id="indicatiejaneeonbekend">IndicatieJaNeeOnbekend</h5>
			<table style="width:50%">
			  <tbody><tr>
				<th>Waarde</th>
			  </tr>
			  <tr>
				<td>ja</td>
			  </tr>
			  <tr>
				<td>nee</td>
			  </tr>
				<tr>
				<td>onbekend</td>
			  </tr>
			</tbody></table>

			<h5 id="kwaliteitsregime-0">Kwaliteitsregime</h5>
			<table style="width:50%">
			  <tbody><tr>
				<th>Waarde</th>
			  </tr>
			  <tr>
				<td>IMBRO</td>
			  </tr>
			  <tr>
				<td>IMBRO/A</td>
			  </tr>
			</tbody></table>
</section>
		<section id="codelijst" class="generic"><h4 id="x4-1-10-waardelijst-uitbreidbaar"><span class="secno">4.1.10 </span>Waardelijst uitbreidbaar</h4>
<p>Een uitbreidbare waardelijst wordt gebruikt wanneer uitbreiding mogelijk moet zijn. Iedere waarde van de lijst heeft een specifieke betekenis (omschrijving) en geldt voor een bepaald kwaliteitsregime, IMBRO en/of IMBRO/A. Eventueel worden andere aspecten van de waarde vastgelegd.