README.md

لغو تسک‌ها و پاکسازی منابع در asyncio

تا اینجا یاد گرفتیم چطور با زمان کار کنیم و حتی برای عملیات‌هامون تایم‌اوت بذاریم. اما یه سوال مهم پیش میاد: اگه بخوایم یه تسک رو خودمون لغو کنیم چی؟ مثلاً کاربر وسط دانلود پشیمون بشه، یا اتصال قطع بشه؟ اینجاست که مفهوم لغو (Cancellation) وارد میشه.

---

مفهوم لغو در asyncio

وقتی یه تسک در حال اجراست، می‌تونیم با صدا زدن cancel() اون رو متوقف کنیم. اما این توقف فوری نیست! در واقع asyncio یه درخواست لغو برای تسک می‌فرسته و تسک باید خودش به این لغو واکنش نشون بده.

یعنی اگه تسک در جایی منتظر چیزی باشه (مثل await asyncio.sleep() یا await session.get())، اون‌وقت لغو اعمال میشه. ولی اگه در یه حلقه‌ی معمولی گیر کرده باشه، لغو تا زمانی که کنترل به event loop برنگرده، انجام نمیشه.

---

یه مثال ساده از لغو

فرض کن یه برنامه دانلود فایل داریم و می‌خوایم وسط کار لغوش کنیم:

import asyncio

async def fake_download():
    print("Start downloading...")
    try:
        for i in range(5):
            await asyncio.sleep(1)
            print(f"Downloaded {20 * (i + 1)}%")
    except asyncio.CancelledError:
        print("Download cancelled!")
        raise
    finally:
        print("Cleaning up resources...")

async def main():
    task = asyncio.create_task(fake_download())
    await asyncio.sleep(2.5)
    print("User requested cancel!")
    task.cancel()
    try:
        await task
    except asyncio.CancelledError:
        print("Task was cancelled successfully.")

asyncio.run(main())

در این مثال، بعد از حدود دو و نیم ثانیه، تسک لغو میشه. تسک وقتی لغو میشه، CancelledError دریافت می‌کنه و در finally می‌تونیم کارهای تمیزکاری رو انجام بدیم، مثل بستن فایل یا حذف فایل ناقص.

---

فرق بین تایم‌اوت و لغو دستی

• در تایم‌اوت (مثلاً با asyncio.wait_for) تسک به صورت خودکار بعد از مدت مشخص لغو میشه.
• در لغو دستی، خودمون تصمیم می‌گیریم چه زمانی عملیات متوقف بشه.

در هر دو حالت، تسک در نهایت یه CancelledError می‌گیره، پس باید همیشه توی کدها آماده‌ی این اتفاق باشیم.

---

لغو چند تسک همزمان

اگه چند تسک در حال اجرا باشن و بخوایم همشون رو لغو کنیم، می‌تونیم خیلی راحت با یه حلقه این کار رو انجام بدیم:

import asyncio

async def worker(name):
    try:
        while True:
            print(f"{name} working...")
            await asyncio.sleep(1)
    except asyncio.CancelledError:
        print(f"{name} got cancelled.")
        raise

async def main():
    tasks = [asyncio.create_task(worker(f"Worker-{i}")) for i in range(3)]
    await asyncio.sleep(3)
    print("Cancelling all workers...")
    for t in tasks:
        t.cancel()
    await asyncio.gather(*tasks, return_exceptions=True)
    print("All workers stopped.")

asyncio.run(main())

در این مثال هر worker به صورت جداگانه لغو میشه و با return_exceptions=True جلوی خطاهای ناخواسته رو می‌گیریم.

---

نکات مهم هنگام لغو

• همیشه از try / except asyncio.CancelledError استفاده کن تا لغوها رو درست مدیریت کنی.
• از finally برای بستن فایل، connection یا cleanup استفاده کن.
• اگه تسک‌های دیگه به تسک لغوشده وابسته‌ان، حواست باشه که خطاها رو propagate کنی.

درس قبلی   |   درس بعدی