Skip to content

Commit 226e025

Browse files
committed
finish pj 5.1
1 parent 142a22a commit 226e025

File tree

4 files changed

+225
-139
lines changed

4 files changed

+225
-139
lines changed

content/atthakatha/paramatthajotika/501.md

Lines changed: 79 additions & 21 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -4,7 +4,7 @@ subtitle: ""
44
lang: "pi"
55
section: "彼岸道品第五"
66
date: 2022-07-21T15:06:56+08:00
7-
lastmod: 2023-06-28
7+
lastmod: 2025-10-31
88
draft: false
99
brewing: false
1010
weight: 501
@@ -54,17 +54,17 @@ Tattha **Kosalānaṃ purā** ti Kosalaraṭṭhassa nagarā, Sāvatthito ti vut
5454

5555
#### 984
5656

57-
**So Assakassa visaye, Aḷakassa samāsane** ti so brāhmaṇo Assakassa ca Aḷakassa cā ti dvinnam pi rājūnaṃ[^2] samāsanne visaye āsanne raṭṭhe, dvinnam pi raṭṭhānaṃ majjhe ti adhippāyo. **Godhāvarī kūle** ti Godhāvariyā nadiyā kūle. Yattha Godhāvarī dvidhā bhijjitvā tiyojanappamāṇaṃ antaradīpam akāsi sabbaṃ kapiṭṭhavana-sañchannaṃ, yattha pubbe Sarabhaṅgādayo vasiṃsu, tasmiṃ dese ti adhippāyo. So kira taṃ padesaṃ disvā “ayaṃ pubbasamaṇālayo pabbajitasāruppan” ti amaccānaṃ nivedesi. Amaccā bhūmiggahaṇatthaṃ Assakarañño satasahassaṃ, Aḷakarañño satasahassaṃ adaṃsu. Te tañ ca padesaṃ aññañ ca dviyojanamattan ti sabbam pi pañcayojanamattaṃ padesaṃ adaṃsu. Tesaṃ kira rajjasīmantare so padeso hoti. Amaccā tattha assamaṃ kāretvā Sāvatthito ca aññam pi dhanaṃ āharāpetvā gocaragāmaṃ nivesetvā agamaṃsu. **Uñchena ca phalena cā** ti uñchācariyāya ca vanamūlaphalena ca. Tasmā vuttaṃ **“tass’eva upanissāya, gāmo ca vipulo ahū”** ti.
57+
**So Assakassa visaye, Aḷakassa samāsane** ti so brāhmaṇo Assakassa ca Aḷakassa cā ti dvinnam pi rājūnaṃ[^2] samāsanne visaye āsanne raṭṭhe, dvinnam pi raṭṭhānaṃ majjhe ti adhippāyo. **Godhāvarī kūle** ti Godhāvariyā nadiyā kūle. Yattha Godhāvarī dvidhā bhijjitvā tiyojanappamāṇaṃ antaradīpam akāsi sabbaṃ kapiṭṭhavana-sañchannaṃ, yattha pubbe Sarabhaṅgādayo vasiṃsu, tasmiṃ dese ti adhippāyo. So kira taṃ padesaṃ disvā “ayaṃ pubbasamaṇālayo pabbajitasāruppan” ti amaccānaṃ nivedesi. Amaccā bhūmiggahaṇatthaṃ Assakarañño satasahassaṃ, Aḷakarañño satasahassaṃ adaṃsu. Te tañ ca padesaṃ aññañ ca dviyojanamattan ti sabbam pi pañcayojanamattaṃ padesaṃ adaṃsu. Tesaṃ kira rajjasīmantare so padeso hoti. Amaccā tattha assamaṃ kāretvā Sāvatthito ca aññam pi dhanaṃ āharāpetvā gocaragāmaṃ nivesetvā agamaṃsu. **Uñchena ca phalena cā** ti uñchācariyāya ca vanamūlaphalena ca.
5858

5959
[^2]: **rājūnaṃ**, PTS *Andhakarājānaṃ*.
6060

6161
#### 985
6262

63-
Tattha **tassā** ti tassa Godhāvarīkūlassa, tassa vā brāhmaṇassa upayogatthe c’etaṃ sāmivacanaṃ, taṃ upanissāyā ti attho. **Tato jātena āyena, mahāyaññam akappayī** ti tasmiṃ gāme kasikammādinā satasahassaṃ āyo uppajji, taṃ gahetvā kuṭumbikā rañño Assakassa santikaṃ agamaṃsu “sādiyatu devo āyan” ti. So “nāhaṃ sādiyāmi, ācariyass’eva upanethā” ti āha. Ācariyo pi taṃ attano aggahetvā dānayaññaṃ akappayi. Evaṃ so saṃvacchare saṃvacchare dānam adāsi.
63+
Tasmā vuttaṃ “tass’eva upanissāya, gāmo ca vipulo ahū” ti. Tattha **tassā** ti tassa Godhāvarīkūlassa, tassa vā brāhmaṇassa, upayogatthe c’etaṃ sāmivacanaṃ, taṃ upanissāyā ti attho. **Tato jātena āyena, mahāyaññam akappayī** ti tasmiṃ gāme kasikammādinā satasahassaṃ āyo uppajji, taṃ gahetvā kuṭumbikā rañño Assakassa santikaṃ agamaṃsu “sādiyatu devo āyan” ti. So “nāhaṃ sādiyāmi, ācariyass’eva upanethā” ti āha. Ācariyo pi taṃ attano aggahetvā dānayaññaṃ akappayi. Evaṃ so saṃvacchare saṃvacchare dānam adāsi.
6464

6565
#### 986
6666

67-
**Mahāyaññan** ti gāthāyattho so evaṃ saṃvacchare saṃvacchare dānayaññaṃ yajanto ekasmiṃ saṃvacchare taṃ **mahāyaññaṃ** yajitvā tato gāmā nikkhamma **puna pāvisi assamaṃ**. Paviṭṭho ca paṇṇasālaṃ pavisitvā “suṭṭhu dinnan” ti dānaṃ anumajjanto nisīdi. Evaṃ **tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi** taruṇāya brāhmaṇiyā ghare kammaṃ akātukāmāya “eso, brāhmaṇa, Bāvarī Godhāvarītīre anusaṃvaccharaṃ satasahassaṃ vissajjeti, gaccha tato pañcasatāni yācitvā dāsiṃ me ānehī” ti pesito **añño āgañchi brāhmaṇo** ti.
67+
Mahāyaññan ti gāthāy’attho so evaṃ saṃvacchare saṃvacchare dānayaññaṃ yajanto ekasmiṃ saṃvacchare taṃ **mahāyaññaṃ yajitvā** tato gāmā nikkhamma **puna pāvisi assamaṃ**, paviṭṭho ca paṇṇasālaṃ pavisitvā “suṭṭhu dinnan” ti dānaṃ anumajjanto nisīdi. Evaṃ **tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi** taruṇāya brāhmaṇiyā ghare kammaṃ akātukāmāya “eso, brāhmaṇa, Bāvarī Godhāvarītīre anusaṃvaccharaṃ satasahassaṃ vissajjeti, gaccha tato pañcasatāni yācitvā dāsiṃ me ānehī” ti pesito **añño āgañchi brāhmaṇo** ti.
6868

6969
#### 987
7070

@@ -76,19 +76,35 @@ Tattha **tassā** ti tassa Godhāvarīkūlassa, tassa vā brāhmaṇassa upayoga
7676

7777
#### 989
7878

79-
**Anujānāhī** ti anumaññāhi saddahāhi. **Sattadhā** ti sattavidhena.
79+
**Anujānāhī** ti anumaññāhi saddahāhi.
80+
81+
#### 990
82+
83+
**Sattadhā** ti sattavidhena.
8084

8185
#### 991
8286

8387
**Abhisaṅkharitvā** ti gomaya-vanapuppha-kusatiṇādīni ādāya sīghaṃ sīghaṃ Bāvarissa assamadvāraṃ gantvā gomayena bhūmiṃ upalimpitvā pupphāni vikiritvā tiṇāni santharitvā vāmapādaṃ kamaṇḍalūdakena dhovitvā sattapādamattaṃ gantvā attano pādatale parāmasanto evarūpaṃ kuhanaṃ katvā ti vuttaṃ hoti. **Bheravaṃ so akittayī** ti bhayajanakaṃ vacanaṃ akittayi, “sace me yācamānassā” ti imaṃ gātham abhāsī ti adhippāyo. **Dukkhito** ti domanassajāto.
8488

8589
#### 992
8690

87-
**Ussussatī** ti tassa taṃ vacanaṃ kadāci saccaṃ bhaveyyā ti maññamāno sussati. **Devatā** ti assame adhivatthā devatā eva. **Muddhani muddhapāte vā** ti muddhe vā muddhapāte vā.
91+
**Ussussatī** ti tassa taṃ vacanaṃ kadāci saccaṃ bhaveyyā ti maññamāno sussati.
92+
93+
#### 993
94+
95+
**Devatā** ti assame adhivatthā devatā eva.
96+
97+
#### 994
98+
99+
**Muddhani muddhapāte vā** ti muddhe vā muddhapāte vā.
88100

89101
#### 995
90102

91-
**Bhotī carahi jānātī** ti bhotī ce jānāti. **Muddhādhipātañ cā** ti muddhapātañ ca. **Ñāṇa m’etthā** ti ñāṇaṃ me ettha.
103+
**Bhotī carahi jānātī** ti bhotī ce jānāti. **Muddhādhipātañ cā** ti muddhapātañ ca.
104+
105+
#### 996
106+
107+
**Ñāṇam etthā** ti ñāṇaṃ me ettha.
92108

93109
#### 998
94110

@@ -100,49 +116,71 @@ Tattha **tassā** ti tassa Godhāvarīkūlassa, tassa vā brāhmaṇassa upayoga
100116

101117
#### 1001
102118

103-
**Sokassā** ti soko assa.
119+
**Sok’assā** ti soko assa.
120+
121+
#### 1003
104122

105123
**Pahūtapañño** ti mahāpañño. **Varabhūrimedhaso** ti uttamavipulapañño bhūte abhiratavarapañño vā. **Vidhuro** ti vigatadhuro, appaṭimo ti vuttaṃ hoti.
106124

107125
#### 1004
108126

109127
**Mantapārage** ti vedapārage.
110128

129+
#### 1005
130+
111131
**Passavho** ti passatha.
112132

133+
#### 1006
134+
113135
**Ajānatan** ti ajānantānaṃ.
114136

137+
#### 1007
138+
115139
**Lakkhaṇā** ti lakkhaṇāni. **Byākkhātā** ti kathitāni, vitthāritānī ti vuttaṃ hoti. **Samattā** ti samattāni, paripuṇṇānī ti vuttaṃ hoti.
116140

117-
**Dhammena m-anusāsatī** ti dhammena anusāsati.
141+
#### 1009
118142

119-
#### 1010
143+
**Dhammena-m-anusāsatī** ti dhammena anusāsati.
144+
145+
#### 1011
120146

121147
**Jātiṃ gottañ ca lakkhaṇan** ti “kīva ciraṃ jāto” ti mama jātiñ ca gottañ ca lakkhaṇañ ca. **Mante sisse** ti mayā paricitavede ca mama sisse ca. **Manasā yeva pucchathā** ti ime satta pañhe citten’eva pucchatha.
122148

123149
#### 1013
124150

125-
**Tissametteyyo** ti eko yeva esa nāmagottavasena vutto. **Dubhayo** ti ubho.
151+
**Tissametteyyo** ti eko yeva esa nāmagottavasena vutto.
152+
153+
#### 1014
154+
155+
**Dubhayo** ti ubho.
126156

127-
**Paccekagaṇino** ti visuṃ visuṃ gaṇavanto. **Pubbavāsanavāsitā** ti pubbe Kassapassa Bhagavato sāsane pabbajitvā. Gatapaccāgatavattapuññavāsanāya vāsitacittā.
157+
#### 1016
128158

129-
**Pura māhissatin** ti māhissati-nāmikaṃ puraṃ, nagaran ti vuttaṃ hoti. Tañ ca nagaraṃ paviṭṭhā ti adhippāyo, evaṃ sabbattha. **Gonaddhan** ti Godhapurassa nāmaṃ. **Vanasavhayan** ti Pavana-nagaraṃ vuccati, “Vanasāvatthin” ti eke. Evaṃ Vanasāvatthito Kosambiṃ, Kosambito ca Sāketaṃ anuppattānaṃ kira tesaṃ soḷasannaṃ jaṭilānaṃ chayojanamattā parisā ahosi.
159+
**Paccekagaṇino** ti visuṃ visuṃ gaṇavanto. **Pubbavāsanavāsitā** ti pubbe Kassapassa Bhagavato sāsane pabbajitvā, gatapaccāgatavatta-puññavāsanāya vāsitacittā.
160+
161+
#### 1018
162+
163+
**Pura Māhissatin** ti Māhissati-nāmikaṃ puraṃ, nagaran ti vuttaṃ hoti. Tañ ca nagaraṃ paviṭṭhā ti adhippāyo, evaṃ sabbattha. **Gonaddhan** ti Godhapurassa nāmaṃ. **Vanasavhayan** ti Pavana-nagaraṃ vuccati, “Vanasāvatthin” ti eke.
130164

131165
#### 1019
132166

133-
Atha Bhagavā “Bāvarissa jaṭilā mahājanaṃ saṃvaḍḍhentā āgacchanti, na ca tāva nesaṃ indriyāni paripākaṃ gacchanti, nāpi ayaṃ deso sappāyo, Magadhakhette pana tesaṃ Pāsāṇakacetiyaṃ sappāyaṃ. Tatra hi mayi dhammaṃ desente mahājanassa dhammābhisamayo bhavissati, sabbanagarāni ca pavisitvā āgacchantā bahutarena janena āgamissantī” ti bhikkhusaṅghaparivuto Sāvatthito Rājagahābhimukho agamāsi. Te pi jaṭilā Sāvatthiṃ āgantvā vihāraṃ pavisitvā “ko buddho, kuhiṃ buddho” ti vicinantā Gandhakuṭimūlaṃ gantvā Bhagavato padanikkhepaṃ disvā “rattassa hi ukkuṭikaṃ padaṃ bhave…pe… vivaṭṭacchadassa idam īdisaṃ padan” ti <small>(a. ni. aṭṭha. 1.1.260-261, dha. pa. aṭṭha. 1.20 sāmāvatīvatthu, visuddhi. 1.45)</small> “sabbaññu buddho” ti niṭṭhaṃ gatā. Bhagavā pi anupubbena Setabya-Kapilavatthu-ādīni nagarāni pavisitvā mahājanaṃ saṃvaḍḍhento Pāsāṇakacetiyaṃ gato. Jaṭilā pi tāvad eva Sāvatthito nikkhamitvā sabbāni tāni nagarāni pavisitvā Pāsāṇakacetiyam eva agamaṃsu. Tena vuttaṃ **“Kosambiñ cāpi Sāketaṃ, Sāvatthiñ ca puruttamaṃ, Setabyaṃ Kapilavatthun”** ti ādi.
167+
Evaṃ Vanasāvatthito Kosambiṃ, Kosambito ca Sāketaṃ anuppattānaṃ kira tesaṃ soḷasannaṃ jaṭilānaṃ chayojanamattā parisā ahosi. Atha Bhagavā “Bāvarissa jaṭilā mahājanaṃ saṃvaḍḍhentā āgacchanti, na ca tāva nesaṃ indriyāni paripākaṃ gacchanti, nāpi ayaṃ deso sappāyo, Magadhakhette pana tesaṃ Pāsāṇakacetiyaṃ sappāyaṃ. Tatra hi mayi dhammaṃ desente mahājanassa dhammābhisamayo bhavissati, sabbanagarāni ca pavisitvā āgacchantā bahutarena janena āgamissantī” ti bhikkhusaṅghaparivuto Sāvatthito Rājagahābhimukho agamāsi. Te pi jaṭilā Sāvatthiṃ āgantvā vihāraṃ pavisitvā “ko buddho, kuhiṃ buddho” ti vicinantā Gandhakuṭimūlaṃ gantvā Bhagavato padanikkhepaṃ disvā
168+
169+
> “Rattassa hi ukkuṭikaṃ padaṃ bhave…pe… vivaṭṭacchadassa idam īdisaṃ padan” ti <small>(a. ni. aṭṭha. 1.1.260-261, dha. pa. aṭṭha. 1.20 sāmāvatīvatthu, visuddhi. 1.45)</small>
170+
171+
“sabbaññu buddho” ti niṭṭhaṃ gatā. Bhagavā pi anupubbena Setabya-Kapilavatthu-ādīni nagarāni pavisitvā mahājanaṃ saṃvaḍḍhento Pāsāṇakacetiyaṃ gato. Jaṭilā pi tāvad eva Sāvatthito nikkhamitvā sabbāni tāni nagarāni pavisitvā Pāsāṇakacetiyam eva agamaṃsu. Tena vuttaṃ **“Kosambiñ cāpi Sāketaṃ, Sāvatthiñ ca puruttamaṃ, Setabyaṃ Kapilavatthun”** ti ādi.
134172

135173
#### 1020
136174

137-
Tattha **Māgadhaṃ puran** ti Magadhapuraṃ Rājagahan ti adhippāyo. **Pāsāṇakaṃ cetiyan** ti mahato pāsāṇassa upari pubbe devaṭṭhānaṃ ahosi. Uppanne pana Bhagavati vihāro jāto. So ten’eva purimavohārena “Pāsāṇakaṃ cetiyan” ti vuccati.
175+
Tattha **Māgadhaṃ puran** ti Magadhapuraṃ Rājagahan ti adhippāyo. **Pāsāṇakaṃ cetiyan** ti mahato pāsāṇassa upari pubbe devaṭṭhānaṃ ahosi, uppanne pana Bhagavati vihāro jāto, so ten’eva purimavohārena “Pāsāṇakaṃ cetiyan” ti vuccati.
138176

139177
#### 1021
140178

141179
**Tasito v’udakan** ti te hi jaṭilā vegasā Bhagavantaṃ anubandhamānā sāyaṃ gatamaggaṃ pāto, pāto gatamaggañ ca sāyaṃ gacchantā “ettha Bhagavā” ti sutvā ativiya pītipāmojjajātā taṃ cetiyaṃ abhiruhiṃsu. Tena vuttaṃ **“turitā pabbatam āruhun”** ti.
142180

143181
#### 1024
144182

145-
**Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho** ti tasmiṃ Pāsāṇake cetiye Sakkena māpitamahāmaṇḍape nisinnaṃ Bhagavantaṃ disvā “kacci isayo khamanīyan” ti ādinā nayena Bhagavatā paṭisammodanīye kate “khamanīyaṃ bho Gotamā” ti ādīhi sayam pi paṭisanthāraṃ katvā Ajito jeṭṭhantevāsī ekamantaṃ ṭhito haṭṭhacitto hutvā manopañhe pucchi.
183+
**Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho** ti tasmiṃ Pāsāṇake cetiye Sakkena māpita-mahāmaṇḍape nisinnaṃ Bhagavantaṃ disvā “kacci isayo khamanīyan” ti ādinā nayena Bhagavatā paṭisammodanīye kate “khamanīyaṃ bho Gotamā” ti ādīhi sayam pi paṭisanthāraṃ katvā Ajito jeṭṭhantevāsī ekamantaṃ ṭhito haṭṭhacitto hutvā **manopañhe pucchi**.
146184

147185
#### 1025
148186

@@ -152,7 +190,9 @@ Tattha **ādissā** ti “kativasso” ti evaṃ uddissa. **Jammanan** ti “amh
152190

153191
**Vīsaṃ vassasatan** ti vīsativassādhikaṃ vassasataṃ.
154192

155-
**Lakkhaṇe** ti mahāpurisalakkhaṇe. Etasmiṃ ito paresu ca itihāsādīsu anavayo ti adhippāyo parapadaṃ vā ānetvā tesu “pāramiṃ gato” ti yojetabbaṃ. **Pañca satāni vācetī** ti pakati-alasa-dummedha-māṇavakānaṃ pañcasatāni sayaṃ mante vāceti. **Sadhamme** ti eke brāhmaṇadhamme, tevijjake pāvacane ti vuttaṃ hoti.
193+
#### 1027
194+
195+
**Lakkhaṇe** ti mahāpurisalakkhaṇe, etasmiṃ ito paresu ca itihāsādīsu anavayo ti adhippāyo, parapadaṃ vā ānetvā tesu “pāramiṃ gato” ti yojetabbaṃ. **Pañca satāni vācetī** ti pakati-alasa-dummedha-māṇavakānaṃ pañcasatāni sayaṃ mante vāceti. **Sadhamme** ti eke brāhmaṇadhamme, tevijjake pāvacane ti vuttaṃ hoti.
156196

157197
#### 1028
158198

@@ -162,19 +202,37 @@ Tattha **ādissā** ti “kativasso” ti evaṃ uddissa. **Jammanan** ti “amh
162202

163203
**Pucchañ hī** ti pucchamānaṃ.
164204

205+
#### 1031
206+
165207
**Kam etaṃ paṭibhāsatī** ti devādīsu kaṃ puggalaṃ etaṃ pañhavacanaṃ paṭibhāsatī ti.
166208

167209
#### 1032
168210

169-
Evaṃ brāhmaṇo pañcannaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇaṃ sutvā avasese dve pucchanto **“muddhaṃ muddhādhipātañ cā”** ti āha. Ath’assa Bhagavā te byākaronto **“avijjā muddhā”** ti gātham āha.
211+
Evaṃ brāhmaṇo pañcannaṃ pañhānaṃ veyyākaraṇaṃ sutvā avasese dve pucchanto “muddhaṃ muddhādhipātañ cā” ti āha.
212+
213+
#### 1033
170214

171-
Tattha yasmā catūsu saccesu aññāṇabhūtā avijjā saṃsārassa sīsaṃ, tasmā “avijjā muddhā” ti āha. Yasmā ca arahattamaggavijjā attanā sahajātehi saddhā-sati-samādhi-kattukamyatā-chanda-vīriyehi samannāgatā indriyānaṃ ekarasaṭṭhabhāvam upagatattā taṃ muddhaṃ adhipāteti, tasmā **“vijjā muddhādhipātinī”** ti ādim āha.
215+
Ath’assa Bhagavā te byākaronto “avijjā muddhā” ti gātham āha. Tattha yasmā catūsu saccesu aññāṇabhūtā avijjā saṃsārassa sīsaṃ, tasmā **“avijjā muddhā”** ti āha. Yasmā ca arahattamagga**vijjā** attanā sahajātehi **saddhā-sati-samādhi**-kattukamyatā-**chanda-vīriyehi** samannāgatā indriyānaṃ ekarasaṭṭhabhāvam upagatattā taṃ muddhaṃ adhipāteti, tasmā “vijjā muddhādhipātinī” ti ādim āha.
172216

173217
#### 1034
174218

175-
**Tato vedena mahatā** ti atha imaṃ pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā uppannāya mahāpītiyā santhambhitvā alīnabhāvaṃ, kāyacittānaṃ udaggaṃ patvā ti attho. Patitvā ca **“Bāvarī”** ti imaṃ gātham āha.
219+
**Tato vedena mahatā** ti atha imaṃ pañhaveyyākaraṇaṃ sutvā uppannāya mahāpītiyā santhambhitvā alīnabhāvaṃ, kāyacittānaṃ udaggaṃ patvā ti attho.
220+
221+
#### 1035
222+
223+
Patitvā ca **“Bāvarī”** ti imaṃ gātham āha.
224+
225+
#### 1036
226+
227+
Atha naṃ anukampamāno Bhagavā “sukhito” ti gātham āha.
228+
229+
#### 1037
230+
231+
Vatvā ca “Bāvarissa cā” ti sabbaññupavāraṇaṃ pavāresi. Tattha **sabbesan** ti anavasesānaṃ soḷasasahassānaṃ.
232+
233+
#### 1038
176234

177-
Atha naṃ anukampamāno Bhagavā **“sukhito”** ti gātham āha. Vatvā ca **“Bāvarissa cā”** ti sabbaññupavāraṇaṃ pavāresi. Tattha **sabbesan** ti anavasesānaṃ soḷasasahassānaṃ. **Tattha pucchi tathāgatan** ti tattha Pāsāṇake cetiye, tattha vā parisāya, tesu vā pavāritesu Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ pucchī ti. Sesaṃ sabbagāthāsu pākaṭam evā ti.
235+
**Tattha pucchi Tathāgatan** ti tattha Pāsāṇake cetiye, tattha vā parisāya, tesu vā pavāritesu Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ pucchī ti. Sesaṃ sabbagāthāsu pākaṭam evā ti.
178236

179237
{{<eof>}}
180238
Vatthugāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

content/khuddaka/suttanipata/109.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -76,7 +76,7 @@ atho iṭṭhe aniṭṭhe ca, saṅkapp’assa vasīkatā”. <q>3</q>
7676
{.pi}
7777

7878
> 1. 随后,七岳由对世尊一切知性的确定,为认可所有一切知的功德,说了此颂。
79-
> 1. 这里,**善待**,即善加安置,以不妨碍之义如大地,以善住立、不动摇之义如须弥山,以不为四种魔罗[^155-1]及其他论众所撼动之义如因陀柱。且现在,由具足一切行相,住于一切知性之世尊的心意能够善待、不动摇,这并非异事。即便在俱贪等时生为畜生,投生于六牙象族之中,为毒箭射中亦能不动摇,对此杀戮者亦不冒犯,而是截断自己的牙后布施给他。同样,生为大猿,即便为巨石击中头部,仍为其指路。同样,生为 Vidhura 智者,即便被抓住双脚掷于六十由旬的黑山崖下,仍为此夜叉的义利而开示法。所以,七岳说「他的心意善待」完全恰当。
79+
> 1. 这里,**善待**,即善加安置,以不妨碍之义如大地,以善住立、不动摇之义如须弥山,以不为四种魔罗[^155-1]及其他论众所撼动之义如因陀柱。且现在,由具足一切行相,住于一切知性之世尊的心意能够善待、不动摇,这并非异事。即便在俱贪等时生为畜生,投生于六牙象族之中,为毒箭射中亦能不动摇,对此杀戮者亦不冒犯,而是截断自己的牙后布施给他。同样,生为大猿,即便为巨石击中头部,仍为其指路。同样,生为离担智者,即便被抓住双脚掷于六十由旬的黑山崖下,仍为此夜叉的义利而开示法。所以,七岳说「他的心意善待」完全恰当。
8080
> 1. **如此之人**,即证得如此之相的善人的心意,善待**一切生命**、一切有情,非仅当不得缘之义。这里,当知世尊有五种如此之相,如说:<div>世尊以五行相而如此,于可意、不可意如此,以已舍弃而如此,以已解脱而如此,以已度而如此,彼名称而如此。如何世尊于可意、不可意如此?当有利养时,世尊如此⋯⋯(大义释第 38 段)</div>如是等一切,当以在「义释」中所说的方法把握,且利养等当以其在「大义注[^155-2]」中所详述的方法了知。
8181
> 1. 且在这「这即是问:你的这位大师对一切生命都如此,抑或不然」的选择中,我们的大师对一切生命以平等心都如此之义。因为这世尊以欲摄乐、欲除苦而于一切有情心怀平等,如待自身,如此待他人,如待母亲摩诃摩耶,如此待学童女罗望子[^155-3],如待父亲净饭,如此待善觉[^155-4],如待儿子罗睺罗,如此待提婆达多、护财、央掘魔罗等众杀戮者,于俱有天的世间也如此。所以,七岳说「如此之人⋯⋯一切生命」完全恰当。
8282
> 1. 而在**并且于诸可意和不可意**中,当如是显示其义:任何可意或不可意的所缘,以一切行相,于此会以贪嗔之力生起的思惟,由以无上的道舍断贪等之故而受控,不再依彼等之力转起。因为彼世尊为思惟不污浊者、心善解脱者、慧善解脱者。

0 commit comments

Comments
 (0)