Skip to content

Commit 2984abb

Browse files
committed
update pj 3.6 #544
1 parent 3f98136 commit 2984abb

File tree

4 files changed

+30
-23
lines changed

4 files changed

+30
-23
lines changed

content/atthakatha/paramatthajotika/306.md

Lines changed: 9 additions & 5 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -217,23 +217,27 @@ Yasmā vā pāpakehi ārakattā ariyo hoti anaye ca anirīyanā, tasmā tam pi a
217217

218218
“Kathaṃ caraṇavā” ti ettha pana yasmā caraṇehi pattabbaṃ patto “caraṇavā” ti vattabbataṃ arahati, tasmā taṃ dassento “yo idhā” ti gāthāya tatiyapañhaṃ byākāsi.
219219

220-
Tattha **yo idhā** ti yo imasmiṃ sāsane. **Caraṇesū** ti sīlādīsu Hemavatasutte <small>(su. ni. 153 ādayo)</small> vuttapannarasadhammesu. Nimittatthe bhummavacanaṃ. **Pattipatto** ti pattabbaṃ patto. Yo caraṇanimittaṃ caraṇahetu caraṇapaccayā pattabbaṃ arahattaṃ patto ti vuttaṃ hoti. **Caraṇavā so** ti so imāya caraṇehi pattabbapattiyā caraṇavā hotī ti. Ettāvatā pañho byākato hoti, sesamassa thutivacanaṃ. Yo hi caraṇehi pattipatto, so **kusalo** ca hoti cheko, **sabbadā** ca **ājānāti nibbānadhammaṃ**, niccaṃ nibbānaninnacittatāya **sabbattha** ca khandhādīsu **na sajjati**. Dvīhi ca vimuttīhi **vimuttacitto** hoti, **paṭighā yassa na santī** ti.
220+
Tattha **yo idhā** ti yo imasmiṃ sāsane. **Caraṇesū** ti sīlādīsu Hemavatasutte <small>(su. ni. 153 ādayo)</small> vuttapannarasadhammesu. Nimittatthe bhummavacanaṃ. **Pattipatto** ti pattabbaṃ patto. Yo caraṇanimittaṃ caraṇahetu caraṇapaccayā pattabbaṃ arahattaṃ patto ti vuttaṃ hoti. **Caraṇavā so** ti so imāya caraṇehi pattabbapattiyā caraṇavā hotī ti. Ettāvatā pañho byākato hoti, sesam assa thutivacanaṃ. Yo hi caraṇehi pattipatto, so **kusalo** ca hoti cheko, **sabbadā** ca **ājānāti** nibbāna**dhammaṃ**, niccaṃ nibbāna-ninna-cittatāya **sabbattha** ca khandhādīsu **na sajjati**, dvīhi ca vimuttīhi **vimuttacitto** hoti, **paṭighā yassa na santī** ti.
221221

222222
#### 543
223223

224-
Yasmā pana kammādīnaṃ paribbājanena paribbājako nāma hoti, tasmā tam atthaṃ dassento **“dukkhavepakkan”** ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi. Tattha vipāko eva vepakkaṃ, dukkhaṃ vepakkamassāti **dukkhavepakkaṃ**. Pavattidukkhajananato sabbam pi tedhātukakammaṃ vuccati. **Uddhan** ti atītaṃ. **Adho** ti anāgataṃ. **Tiriyaṃ vāpi majjhe** ti paccuppannaṃ. Tañhi na uddhaṃ na adho, tiriyaṃ ubhinnañca antarā, tena “majjhe” ti vuttaṃ. **Paribbājayitvā** ti nikkhāmetvā niddhametvā. **Pariññacārī** ti paññāya paricchinditvā caranto. Ayaṃ tāva apubbapadavaṇṇanā. Ayaṃ pana adhippāyayojanā yo tiyaddhapariyāpannam pi dukkhajanakaṃ yadatthi kiñci kammaṃ, taṃ sabbam pi ariyamaggena taṇhāvijjāsinehe sosento apaṭisandhijanakabhāvakaraṇena paribbājayitvā tathā paribbājitattā eva ca taṃ kammaṃ pariññāya caraṇato pariññacārī. Na kevalañca kammam eva, māyaṃ mānam atho pi lobhakodhaṃ imepi dhamme pahānapariññāya pariññacārī, pariyantamakāsi nāmarūpaṃ, nāmarūpassa ca pariyantamakāsi paribbājesi iccevattho. Imesaṃ kammādīnaṃ paribbājanena taṃ paribbājakamāhu. Pattipattan ti idaṃ pan’assa thutivacanaṃ.
224+
Yasmā pana kammādīnaṃ paribbājanena paribbājako nāma hoti, tasmā tam atthaṃ dassento “dukkhavepakkan” ti gāthāya catutthapañhaṃ byākāsi.
225+
226+
Tattha vipāko eva vepakkaṃ, dukkhaṃ vepakkam assā ti **dukkhavepakkaṃ**, pavattidukkhajananato sabbam pi tedhātukakammaṃ vuccati. **Uddhan** ti atītaṃ. **Adho** ti anāgataṃ. **Tiriyaṃ vā pi majjhe** ti paccuppannaṃ. Tañ hi na uddhaṃ na adho, tiriyaṃ ubhinnañ ca antarā, tena “majjhe” ti vuttaṃ. **Paribbājayitvā** ti nikkhāmetvā niddhametvā. **Pariññacārī** ti paññāya paricchinditvā caranto. Ayaṃ tāva apubbapadavaṇṇanā.
227+
228+
Ayaṃ pana adhippāya-yojanā yo tiyaddha-pariyāpannam pi dukkhajanakaṃ **yad atthi** kiñci **kammaṃ**, taṃ sabbam pi ariyamaggena taṇhāvijjāsinehe sosento apaṭisandhi-janaka-bhāva-karaṇena **paribbājayitvā** tathā paribbājitattā eva ca taṃ kammaṃ pariññāya caraṇato **pariññacārī**. Na kevalañ ca kammam eva, **māyaṃ mānam atho pi lobhakodhaṃ** ime pi dhamme pahānapariññāya pariññacārī, **pariyantam akāsi nāmarūpaṃ**, nāmarūpassa ca pariyantam akāsi paribbājesi icc ev’attho. Imesaṃ kammādīnaṃ paribbājanena **taṃ paribbājakam āhu**. **Pattipattan** ti idaṃ pan’assa thutivacanaṃ.
225229

226230
#### 544
227231

228-
Evaṃ pañhabyākaraṇena tuṭṭhassa pana Sabhiyassa **“yāni ca tīṇī”** ti ādīsu abhitthavanagāthāsu **osaraṇānī** ti ogahaṇāni titthāni, diṭṭhiyo ti attho. Tāni yasmā sakkāyadiṭṭhiyā saha brahmajāle vuttadvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni gahetvā tesaṭṭhi honti, yasmā ca tāni aññatitthiyasamaṇānaṃ pavādabhūtāni satthāni sitāni upadisitabbavasena, na uppattivasena. Uppattivasena pana yadetaṃ “itthī puriso” ti saññakkharaṃ vohāranāmaṃ, yā cāyaṃ micchāparivitakkānussavādivasena “evarūpena attanā bhavitabban” ti bālānaṃ viparītasaññā uppajjati, tadubhayanissitāni tesaṃ vasena uppajjanti, na attapaccakkhāni. Tāni ca Bhagavā **vineyya** vinayitvā **oghatamagā** oghatamaṃ oghandhakāraṃ agā atikkanto. “Oghantamagā” ti pi pāṭho, oghānaṃ antaṃ agā, tasmā āha “yāni ca tīṇi…pe… tamagā” ti.
232+
Evaṃ pañhabyākaraṇena tuṭṭhassa pana Sabhiyassa “yāni ca tīṇī” ti ādīsu abhitthavanagāthāsu **osaraṇānī** ti ogahaṇāni titthāni, diṭṭhiyo ti attho. Tāni yasmā sakkāyadiṭṭhiyā saha Brahmajāle vutta-dvāsaṭṭhi-diṭṭhigatāni gahetvā tesaṭṭhi honti, yasmā ca tāni añña-titthiya-**samaṇ**ānaṃ **pavāda**bhūtāni satthāni **sitāni** upadisitabba-vasena, na uppatti-vasena. Uppattivasena pana yad etaṃ “itthī puriso” ti **saññakkharaṃ** vohāranāmaṃ, yā cāyaṃ micchā-parivitakkānussavādi-vasena “evarūpena attanā bhavitabban” ti bālānaṃ viparīta**saññā** uppajjati, tad ubhaya-**nissitāni** tesaṃ vasena uppajjanti, na attapaccakkhāni. Tāni ca Bhagavā **vineyya** vinayitvā **oghatam’agā** oghatamaṃ oghandhakāraṃ agā atikkanto. “Oghantam agā” ti pi pāṭho, oghānaṃ antaṃ agā, tasmā āha “yāni ca tīṇi…pe… tam’agā” ti.
229233

230234
#### 545
231235

232-
Tato paraṃ vaṭṭadukkhassa antaṃ pārañca nibbānaṃ tappattiyā dukkhābhāvato tappaṭipakkhato ca taṃ sandhāyāha, “antagūsi pāragū dukkhassā” ti. Atha vā pāragū Bhagavā nibbānaṃ gatattā, taṃ ālapanto āha, “pāragū antagūsi dukkhassā” ti ayamettha sambandho. Sammā ca buddho sāmañca buddhoti **sammāsambuddho. Taṃ maññe** ti tam eva maññāmi, na aññan ti accādarena bhaṇati. **Jutimā** ti paresam pi andhakāravidhamanena jutisampanno. **Mutimā** ti aparappaccaya-ñeyyañāṇa-samatthāya mutiyā paññāya sampanno. **Pahūtapañño** ti anantapañño. Idha sabbaññutaññāṇam adhippetaṃ. **Dukkhassantakarā** ti āmantento āha. **Atāresi man** ti kaṅkhāto maṃ tāresi.
236+
Tato paraṃ vaṭṭadukkhassa antaṃ pārañca nibbānaṃ tappattiyā dukkhābhāvato tappaṭipakkhato ca taṃ sandhāyāha, “antagūsi pāragū dukkhassā” ti. Atha vā pāragū Bhagavā nibbānaṃ gatattā, taṃ ālapanto āha, “pāragū antagūsi dukkhassā” ti ayam ettha sambandho. Sammā ca buddho sāmañ ca buddho ti **sammāsambuddho**. **Taṃ maññe** ti tam eva maññāmi, na aññan ti accādarena bhaṇati. **Jutimā** ti paresam pi andhakāravidhamanena jutisampanno. **Mutimā** ti aparappaccaya-ñeyyañāṇa-samatthāya mutiyā paññāya sampanno. **Pahūtapañño** ti anantapañño. Idha sabbaññutaññāṇam adhippetaṃ. **Dukkhass’antakarā** ti āmantento āha. **Atāresi man** ti kaṅkhāto maṃ tāresi.
233237

234238
#### 546
235239

236-
**Yaṃ me** ti ādigāthāya namakkārakaraṇaṃ bhaṇati. Tattha **kaṅkhittan** ti vīsatipañhanissitaṃ atthaṃ sandhāyāha. So hi tena kaṅkhito ahosi. **Monapathesū** ti ñāṇapathesu. **Vinaḷīkatā** ti vigatanaḷā katā, ucchinnāti vuttaṃ hoti. **Nāga nāgassā** ti ekaṃ āmantanavacanaṃ, ekassa “bhāsato anumodantī” ti iminā sambandho. “Dhammadesanan” ti pāṭhaseso. **Sabbe devā** ti ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā ca. **Nāradapabbatā** ti tepi kira dve devagaṇā paññavanto, tepi anumodantī ti sabbaṃ pasādena ca namakkārakaraṇaṃ bhaṇati.
240+
**Yaṃ me** ti ādigāthāya namakkārakaraṇaṃ bhaṇati. Tattha **kaṅkhittan** ti vīsatipañhanissitaṃ atthaṃ sandhāyāha. So hi tena kaṅkhito ahosi. **Monapathesū** ti ñāṇapathesu. **Vinaḷīkatā** ti vigatanaḷā katā, ucchinnā ti vuttaṃ hoti. **Nāga nāgassā** ti ekaṃ āmantanavacanaṃ, ekassa “bhāsato anumodantī” ti iminā sambandho. “Dhammadesanan” ti pāṭhaseso. **Sabbe devā** ti ākāsaṭṭhā ca bhūmaṭṭhā ca. **Nāradapabbatā** ti te pi kira dve devagaṇā paññavanto, te pi anumodantī ti sabbaṃ pasādena ca namakkārakaraṇaṃ bhaṇati.
237241

238242
#### 550
239243

content/khuddaka/suttanipata/212.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -35,7 +35,7 @@ Evaṃ me sutaṃ— ekaṃ samayaṃ Bhagavā Āḷaviyaṃ viharati Aggāḷav
3535

3636
于是,尊者婆耆舍晡时从宴坐起,往世尊处走去,走到后,礼敬了世尊,坐在一边。坐在一边的尊者婆耆舍对世尊说:「于此,尊者!我幽居宴坐,便起如是寻思『我的亲教师是已般涅槃,还是未般涅槃』。」然后,尊者婆耆舍从坐起,把衣偏覆一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说:
3737

38-
Atha kho āyasmā Vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena Bhagavā ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā Vaṅgīso Bhagavantaṃ etad avoca: “idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinibbuto’ ti”. Atha kho āyasmā Vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena Bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi:
38+
Atha kho āyasmā Vaṅgīso sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena Bhagavā ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā Bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā Vaṅgīso Bhagavantaṃ etad avoca: “idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi: ‘parinibbuto nu kho me upajjhāyo, udāhu no parinibbuto’ ti”. Atha kho āyasmā Vaṅgīso uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena Bhagavā ten’añjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi:
3939
{.pi}
4040

4141
> 1. 而此中的**把衣偏覆一肩**,是以重新整理而如是说。且「一肩」,即披覆左肩而住的同义语。由此当知其义为:把衣偏覆,让其披覆左肩而住。余皆自明。

0 commit comments

Comments
 (0)