@@ -468,27 +468,31 @@ attha-byañjana-sampannassa buddhaguṇānubhāva-saṃsūcakassa imassa suttass
468468
469469Idāni ** “mamaṃ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṃ bhāseyyun”** ti ādinā nayena Bhagavatā nikkhittassa suttassa vaṇṇanāya okāso anuppatto. Sā pan’esā suttavaṇṇanā. Yasmā suttanikkhepaṃ vicāretvā vuccamānā pākaṭā hoti, tasmā suttanikkhepaṃ tāva vicārayissāma. Cattāro hi suttanikkhepā – attajjhāsayo parajjhāsayo pucchāvasiko aṭṭhuppattiko ti.
470470
471- Tattha yāni suttāni Bhagavā parehi anajjhiṭṭho kevalaṃ attano ajjhāsayeneva kathesi; seyyathidaṃ, ākaṅkheyyasuttaṃ, vatthasuttaṃ, mahāsatipaṭṭhānaṃ, mahāsaḷāyatanavibhaṅgasuttaṃ, ariyavaṃsasuttaṃ, sammappadhānasuttantahārako, iddhipādaindriyabalabojjhaṅgamaggaṅgasuttantahārakoti evamādīni; tesaṃ attajjhāsayo nikkhepo.
471+ Tattha yāni suttāni Bhagavā parehi anajjhiṭṭho kevalaṃ attano ajjhāsayen’eva kathesi; seyyathidaṃ – Ākaṅkheyyasuttaṃ, Vatthasuttaṃ, Mahāsatipaṭṭhānaṃ, Mahāsaḷāyatanavibhaṅgasuttaṃ, Ariyavaṃsasuttaṃ, Sammappadhānasuttanta-hārako, iddhipāda-indriya-bala-bojjhaṅga-maggaṅga-suttanta-hārako ti evamādīni; tesaṃ attajjhāsayo nikkhepo.
472472
473- Yāni pana “paripakkā kho rāhulassa vimuttiparipācaniyā dhammā; yaṃ nūnāhaṃ rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyyan” ti; < small >(saṃ. ni. 4.121)</ small > evaṃ paresaṃ ajjhāsayaṃ khantiṃ manaṃ abhinīhāraṃ bujjhanabhāvañca avekkhitvā parajjhāsayavasena kathitāni; seyyathidaṃ, cūḷarāhulovādasuttaṃ, mahārāhulovādasuttaṃ, dhammacakkappavattanaṃ, dhātuvibhaṅgasuttanti evamādīni; tesaṃ parajjhāsayo nikkhepo.
473+ Yāni pana
474474
475- Bhagavantaṃ pana upasaṅkamitvā catasso parisā, cattāro vaṇṇā, nāgā, supaṇṇā, gandhabbā, asurā, yakkhā, mahārājāno, tāvatiṃsādayo devā, mahābrahmāti evamādayo – “bojjhaṅgā bojjhaṅgā” ti, bhante, vuccanti. “Nīvaraṇā nīvaraṇā” ti, bhante, vuccanti; “ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā”. “Kiṃ sūdha vittaṃ purisassa seṭṭhan ” ti ādinā nayena pañhaṃ pucchanti. Evaṃ puṭṭhena Bhagavatā yāni kathitāni bojjhaṅgasaṃyuttādīni, yāni vā panaññānipi devatāsaṃyutta-mārasaṃyutta-brahmasaṃyutta-sakkapañha-cūḷavedalla-mahāvedalla-sāmaññaphala-āḷavaka-sūciloma-kharalomasuttādīni; tesaṃ pucchāvasiko nikkhepo.
475+ > “Paripakkā kho Rāhulassa vimuttiparipācaniyā dhammā; yaṃ nūnāhaṃ Rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyyan ” ti < small >(saṃ. ni. 4.121)</ small >
476476
477- Yāni pana tāni uppannaṃ kāraṇaṃ paṭicca kathitāni, seyyathidaṃ – dhammadāyādaṃ, cūḷasīhanādaṃ, candūpamaṃ, puttamaṃsūpamaṃ, dārukkhandhūpamaṃ, aggikkhandhūpamaṃ, pheṇapiṇḍūpamaṃ, pāricchattakūpamanti evamādīni; tesaṃ aṭṭhuppattiko nikkhepo.
477+ evaṃ paresaṃ ajjhāsayaṃ khantiṃ manaṃ abhinīhāraṃ bujjhanabhāvañ ca avekkhitvā parajjhāsayavasena kathitāni; seyyathidaṃ – Cūḷarāhulovādasuttaṃ, Mahārāhulovādasuttaṃ, Dhammacakkappavattanaṃ, Dhātuvibhaṅgasuttan ti evamādīni; tesaṃ parajjhāsayo nikkhepo.
478478
479- Evam etesu catūsu nikkhepesu imassa suttassa aṭṭhuppattiko nikkhepo. Aṭṭhuppattiyā hi idaṃ Bhagavatā nikkhittaṃ. Katarāya aṭṭhuppattiyā? Vaṇṇāvaṇṇe. Ācariyo ratanattayassa avaṇṇaṃ abhāsi, antevāsī vaṇṇaṃ. Iti imaṃ vaṇṇāvaṇṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā desanākusalo Bhagavā – “mamaṃ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṃ bhāseyyun” ti desanaṃ ārabhi. Tattha ** maman ** ti, sāmivacanaṃ, mamāti attho. ** Vā ** saddo vikappanattho. ** Pare ** ti, paṭiviruddhā sattā. ** Tatrā ** ti ye avaṇṇaṃ vadanti tesu .
479+ Bhagavantaṃ pana upasaṅkamitvā catasso parisā, cattāro vaṇṇā, nāgā, supaṇṇā, gandhabbā, asurā, yakkhā, mahārājāno, Tāvatiṃsādayo devā, Mahābrahmā ti evamādayo – “bojjhaṅgā bojjhaṅgā ti bhante vuccanti”, “nīvaraṇā nīvaraṇā ti bhante vuccanti”, “ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā”, “kiṃ sūdha vittaṃ purisassa seṭṭhan” ti ādinā nayena pañhaṃ pucchanti. Evaṃ puṭṭhena Bhagavatā yāni kathitāni Bojjhaṅgasaṃyuttādīni, yāni vā pan’aññāni pi Devatāsaṃyutta-Mārasaṃyutta-Brahmasaṃyutta-Sakkapañha-Cūḷavedalla-Mahāvedalla-Sāmaññaphala-Āḷavaka-Sūciloma-Kharalomasuttādīni; tesaṃ pucchāvasiko nikkhepo .
480480
481- Na āghātotiādīhi kiñcāpi tesaṃ bhikkhūnaṃ āghātoyeva natthi, atha kho āyatiṃ kulaputtānaṃ īdisesupi ṭhānesu akusaluppattiṃ paṭisedhento dhammanettiṃ ṭhapeti. Tattha āhanati cittanti ** ‘āghāto’** ; kopassetaṃ adhivacanaṃ. Appatītā honti tena atuṭṭhā asomanassikāti ** appaccayo** ; domanassassetaṃ adhivacanaṃ. Neva attano na paresaṃ hitaṃ abhirādhayatīti ** anabhiraddhi** ; kopassetaṃ adhivacanaṃ. Evamettha dvīhi padehi saṅkhārakkhandho, ekena vedanākkhandhoti dve khandhā vuttā. Tesaṃ vasena sesānam pi sampayuttadhammānaṃ kāraṇaṃ paṭikkhittameva.
481+ Yāni pana tāni uppannaṃ kāraṇaṃ paṭicca kathitāni, seyyathidaṃ – Dhammadāyādaṃ, Cūḷasīhanādaṃ, Candūpamaṃ, Puttamaṃsūpamaṃ, Dārukkhandhūpamaṃ, Aggikkhandhūpamaṃ, Pheṇapiṇḍūpamaṃ, Pāricchattakūpaman ti evamādīni; tesaṃ aṭṭhuppattiko nikkhepo.
482+
483+ Evam etesu catūsu nikkhepesu imassa suttassa aṭṭhuppattiko nikkhepo. Aṭṭhuppattiyā hi idaṃ Bhagavatā nikkhittaṃ. Katarāya aṭṭhuppattiyā? Vaṇṇāvaṇṇe. Ācariyo ratanattayassa avaṇṇaṃ abhāsi, antevāsī vaṇṇaṃ. Iti imaṃ vaṇṇāvaṇṇaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā desanākusalo Bhagavā – “mamaṃ vā, bhikkhave, pare avaṇṇaṃ bhāseyyun” ti desanaṃ ārabhi. Tattha ** maman** ti sāmivacanaṃ, mamā ti attho. ** Vā** -saddo vikappanattho. ** Pare** ti paṭiviruddhā sattā. ** Tatrā** ti ye avaṇṇaṃ vadanti tesu.
484+
485+ Na āghāto ti ādīhi kiñcāpi tesaṃ bhikkhūnaṃ āghāto yeva natthi, atha kho āyatiṃ kulaputtānaṃ īdisesu pi ṭhānesu akusaluppattiṃ paṭisedhento dhammanettiṃ ṭhapeti. Tattha āhanati cittanti ** ‘āghāto’** ; kopass’etaṃ adhivacanaṃ. Appatītā honti tena atuṭṭhā asomanassikā ti ** appaccayo** ; domanassass’etaṃ adhivacanaṃ. Neva attano na paresaṃ hitaṃ abhirādhayatī ti ** anabhiraddhi** ; kopass’etaṃ adhivacanaṃ. Evam ettha dvīhi padehi saṅkhārakkhandho, ekena vedanākkhandho ti dve khandhā vuttā. Tesaṃ vasena sesānam pi sampayuttadhammānaṃ kāraṇaṃ paṭikkhittam eva.
482486
483487Evaṃ paṭhamena nayena manopadosaṃ nivāretvā, dutiyena nayena tattha ādīnavaṃ dassento āha – “tatra ce tumhe assatha kupitā vā anattamanā vā, tumhaṃ yev’assa tena antarāyo” ti. Tattha ** ‘tatra ce tumhe assathā’** ti tesu avaṇṇabhāsakesu, tasmiṃ vā avaṇṇe tumhe bhaveyyātha ce; yadi bhaveyyāthāti attho. ‘Kupitā’ kopena, anattamanā domanassena. ** ‘Tumhaṃ yev’assa tena antarāyo’** ti tumhākaṃ yeva tena kopena, tāya ca anattamanatāya paṭhamajjhānādīnaṃ antarāyo bhaveyya.
484488
485489Evaṃ dutiyena nayena ādīnavaṃ dassetvā, tatiyena nayena vacanatthasallakkhaṇamattepi asamatthataṃ dassento – “api nu tumhe paresan” ti ādim āha. Tattha ** paresan** ti yesaṃ kesaṃ ci. Kupito hi neva buddhapaccekabuddhaariyasāvakānaṃ, na mātāpitūnaṃ, na paccatthikānaṃ subhāsitadubbhāsitassa atthaṃ ājānāti. Yathāha –
486490
487491> “Kuddho atthaṃ na jānāti, kuddho dhammaṃ na passati;
488- > Andhaṃ tamaṃ tadā hoti, yaṃ kodho sahate naraṃ.
492+ > andhaṃ tamaṃ tadā hoti, yaṃ kodho sahate naraṃ.
489493
490494> Anatthajanano kodho, kodho cittappakopano;
491- > Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhatī” ti. <small >(a. ni. 7.64)</small >
495+ > bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhatī” ti. <small >(a. ni. 7.64)</small >
492496
493497Evaṃ sabbathāpi avaṇṇe manopadosaṃ nisedhetvā idāni paṭipajjitabbākāraṃ dassento – “tatra tumhehi abhūtaṃ abhūtato” ti ādim āha.
494498
0 commit comments