Skip to content

Commit 40ecfbd

Browse files
committed
finish pj 3.7
1 parent d9ac159 commit 40ecfbd

File tree

4 files changed

+52
-42
lines changed

4 files changed

+52
-42
lines changed

content/atthakatha/paramatthajotika/307.md

Lines changed: 14 additions & 10 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -3,9 +3,9 @@ title: "施罗经注"
33
subtitle: ""
44
lang: "pi"
55
date: 2023-03-17T08:37:41+08:00
6-
lastmod: 2023-03-17T08:37:41+08:00
6+
lastmod: 2025-08-28
77
draft: false
8-
brewing: true
8+
brewing: false
99
weight: 307
1010
js:
1111
- /js/pj2snp.js
@@ -287,30 +287,34 @@ Atha Selo tesu māṇavakesu tuṭṭhacitto te dassento pabbajjaṃ yācamāno
287287

288288
Tato Bhagavā yasmā Selo atīte Padumuttarassa Bhagavato sāsane tesaṃ yeva tiṇṇaṃ purisasatānaṃ gaṇaseṭṭho hutvā tehi saddhiṃ pariveṇaṃ kārāpetvā dānādīni puññāni ca katvā kamena devamanussasampattiṃ anubhavamāno pacchime bhave tesaṃ yeva ācariyo hutvā nibbatto, tañ ca nesaṃ kammaṃ vimuttiparipākāya paripakkaṃ ehibhikkhubhāvassa ca upanissayabhūtaṃ, tasmā te sabbe va ehibhikkhu-pabbajjāya pabbājento “svākkhātan” ti gātham āha.
289289

290-
Tattha **sandiṭṭhikan** ti paccakkhaṃ. **Akālikan** ti maggānantaraphaluppattito na kālantare pattabbaphalaṃ. **Yatthā** ti yannimittā. Maggabrahmacariyanimittā hi pabbajjā appamattassa sativippavāsavirahitassa tīsu sikkhāsu sikkhato amoghā hoti. Tenāha “svākkhātaṃ…pe… sikkhato” ti.
290+
Tattha **sandiṭṭhikan** ti paccakkhaṃ. **Akālikan** ti maggānantara-phaluppattito na kālantare pattabbaphalaṃ. **Yatthā** ti yannimittā. Maggabrahmacariya-nimittā hi pabbajjā appamattassa sati-vippavāsa-virahitassa tīsu sikkhāsu sikkhato amoghā hoti. Tenāha “svākkhātaṃ…pe… sikkhato” ti.
291291

292292
---
293293

294294
Evañ ca vatvā “etha bhikkhavo” ti Bhagavā avoca. Te sabbe pattacīvaradharā hutvā ākāsenāgamma Bhagavantaṃ abhivādesuṃ. Evam imaṃ tesaṃ ehibhikkhubhāvaṃ sandhāya saṅgītikārā **“alattha kho Selo…pe… upasampadan”** ti āhaṃsu.
295295

296-
**Bhuttāvin** ti bhuttavantaṃ. **Onītapattapāṇin** ti pattato onītapāṇiṃ, apanītahatthanti vuttaṃ hoti. Tattha “upagantvā” ti pāṭhaseso daṭṭhabbo. Itarathā hi Bhagavantaṃ ekamantaṃ nisīdī ti na yujjati.
296+
---
297+
298+
**Bhuttāvin** ti bhuttavantaṃ. **Onītapattapāṇin** ti pattato onītapāṇiṃ apanītahatthan ti vuttaṃ hoti. Tattha “upagantvā” ti pāṭhaseso daṭṭhabbo. Itarathā hi Bhagavantaṃ ekamantaṃ nisīdī ti na yujjati.
297299

298300
#### 574
299301

300-
**Aggihuttamukhā** ti Bhagavā Keṇiyassa cittānukūlavasena anumodanto evam āha. Tattha aggiparicariyaṃ vinā brāhmaṇānaṃ yaññābhāvato “aggihuttamukhā yaññā” ti vuttaṃ. Aggihuttaseṭṭhā aggihuttapadhānāti attho. Vede sajjhāyantehi paṭhamaṃ sajjhāyitabbato sāvittī “chandaso mukhan” ti vuttā. Manussānaṃ seṭṭhato rājā “mukhan” ti vutto. Nadīnaṃ ādhārato paṭisaraṇato ca sāgaro “mukhan” ti vutto. Candayogavasena “ajja kattikā ajja rohinī” ti sañjānanato ālokakaraṇato sommabhāvato ca “nakkhattānaṃ mukhaṃ cando” ti vutto. Tapantānaṃ aggattā ādicco “tapataṃ mukhan” ti vutto. Dakkhiṇeyyānaṃ pana aggattā visesena tasmiṃ samaye buddhappamukhaṃ saṅghaṃ sandhāya “puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukhan” ti vutto. Tena saṅgho puññassa āyamukhanti dasseti.
302+
Aggihuttamukhā ti Bhagavā Keṇiyassa cittānukūlavasena anumodanto evam āha. Tattha aggiparicariyaṃ vinā brāhmaṇānaṃ yaññābhāvato **“aggihuttamukhā yaññā”** ti vuttaṃ. Aggihuttaseṭṭhā aggihuttapadhānā ti attho. Vede sajjhāyantehi paṭhamaṃ sajjhāyitabbato **“sāvittī chandaso mukhan”** ti vuttā. Manussānaṃ seṭṭhato **“rājā mukhan”** ti vutto. Nadīnaṃ ādhārato paṭisaraṇato ca **“sāgaro mukhan”** ti vutto.
303+
304+
#### 575
305+
306+
Candayogavasena “ajja Kattikā ajja Rohinī” ti sañjānanato ālokakaraṇato sommabhāvato ca **“nakkhattānaṃ mukhaṃ cando”** ti vutto. Tapantānaṃ aggattā **“ādicco tapataṃ mukhan”** ti vutto. Dakkhiṇeyyānaṃ pana aggattā visesena tasmiṃ samaye buddhappamukhaṃ saṅghaṃ sandhāya “**puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukhan”** ti vutto, tena saṅgho puññassa āyamukhan ti dasseti.
301307

302308
#### 576
303309

304-
**Yaṃ taṃ saraṇan** ti aññabyākaraṇagātham āha. Tassattho pañcahi cakkhūhi cakkhumā Bhagavā, yasmā mayaṃ ito aṭṭhame divase taṃ saraṇaṃ agamamha, tasmā sattarattena tava sāsane anuttarena damathena dantamha. Aho te saraṇassa ānubhāvoti.
310+
Yaṃ taṃ saraṇan ti aññabyākaraṇagātham āha. Tass’attho pañcahi cakkhūhi **cakkhumā Bhagavā**, yasmā mayaṃ **ito aṭṭhame** divase **taṃ saraṇaṃ agamamha**, tasmā **sattarattena tava sāsane** anuttarena damathena **dant’amha**, aho te saraṇassa ānubhāvo ti.
305311

306-
#### 577-8
312+
#### 577
307313

308314
Tato paraṃ Bhagavantaṃ dvīhi gāthāhi thunitvā tatiyāya vandanaṃ yācati
309315

310-
#### 579
311-
312316
> “Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā,
313-
> Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno” ti.
317+
> pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno” ti.
314318
315319
{{<eof>}}
316320
Selasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

content/khuddaka/suttanipata/304.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -469,7 +469,7 @@ pūjetha annapānena, evaṃ ijjhanti dakkhiṇā”. <q>33</q>
469469
Atha kho Sundarikabhāradvājo brāhmaṇo Bhagavantaṃ etad avoca: “abhikkantaṃ, bho Gotama, abhikkantaṃ, bho Gotama, seyyathāpi, bho Gotama, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ ti, evam evaṃ bhotā Gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ bhavantaṃ Gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañ ca bhikkhusaṅghañ ca, labheyyāhaṃ bhoto Gotamassa santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadan” ti.
470470
{.pi}
471471

472-
于是,孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门⋯⋯成了众阿罗汉中的某个
472+
于是,孙陀利迦婆罗豆婆遮婆罗门⋯⋯便成了众阿罗汉中的某个
473473

474474
Alattha kho Sundarikabhāradvājo brāhmaṇo…pe… arahataṃ ahosī ti.
475475
{.pi}

content/khuddaka/suttanipata/306.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -573,7 +573,7 @@ Atha kho Sabhiyo paribbājako Bhagavato pādesu sirasā nipatitvā Bhagavantaṃ
573573

574574
> 1. 然而,会堂为显示自己的恭敬而说「**尊者!如果**⋯⋯」。这一切及其它类此者,由意义自明及先前已述故,在此均不解释,因为可依所解释者得知。
575575
576-
游行者会堂在世尊跟前已得出家,已得具足⋯⋯尊者会堂成了众阿罗汉中的某个
576+
游行者会堂在世尊跟前已得出家,已得具足⋯⋯尊者会堂便成了众阿罗汉中的某个
577577

578578
Alattha kho Sabhiyo paribbājako Bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ…pe… aññataro kho panāyasmā Sabhiyo arahataṃ ahosī ti.
579579
{.pi}

content/khuddaka/suttanipata/307.md

Lines changed: 36 additions & 30 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -333,7 +333,7 @@ Brahmabhūto atitulo, Mārasenappamaddano;
333333
sabbāmitte vasīkatvā, modāmi akutobhayo”. <q>14</q>
334334
{.pi}
335335

336-
> 1. **已成为梵**,即已成为最胜。**超过同侪**,即超过相似而无有相似之义。**摧伏魔军**,即摧伏了如<div>爱欲是你的第一军⋯⋯并且毁他。(经集·至上经第 439~441 颂)</div>等所说的被称为魔罗会众的魔军**一切敌人**,即蕴、烦恼、行作、死、天子魔罗等一切敌对。**臣服**,即屈服于自己的势力。
336+
> 1. **已成为梵**,即已成为最胜。**超过同侪**,即超过相似而无有相似之义。**摧伏魔军**,即摧伏了如<div>爱欲是你的第一军⋯⋯并且毁他。(经集·至上经第 439~441 颂)</div>等所说的被称为魔罗随从的魔军**一切敌人**,即蕴、烦恼、行作、死、天子魔罗等一切敌对。**臣服**,即屈服于自己的势力。
337337
338338
#### 568
339339

@@ -391,102 +391,108 @@ brahmacariyaṃ carissāma, Bhagavā tava santike”. <q>19</q>
391391
#### 573
392392

393393
「梵行已经善说,施罗!」世尊说,「是自见、无时的,
394-
对不放逸的学者,于此出家并非徒劳。」
394+
对不放逸的学人,在此出家并非徒劳。」
395395

396396
“Svākkhātaṃ brahmacariyaṃ, <i>(Selā ti Bhagavā)</i> sandiṭṭhikam akālikaṃ;
397397
yattha amoghā pabbajjā, appamattassa sikkhato” ti. <q>20</q>
398398
{.pi}
399399

400-
> 1. 随后,因为施罗过去在莲花上世尊的教法下是三百人中最上,与他们一起令人造了僧寮并行布施等福德,渐次经历了人天的成就,于最后有则作为他们的老师而出生,他们的业已向着解脱遍熟,且成为「来!比丘」状态的近依,所以,世尊令他们以「来!比丘」出家而说此颂。**自见**,即现量。**无时**,即与道无间即果的生起,非于时间间隔后当证得果。**于此**,因为道梵行之相的出家,对不放逸的、不离于念的、三学的学者,不是徒劳。
400+
> 1. 随后,因为施罗过去在莲花上世尊的教法下是这三百人众的最上,与他们一起令人造了僧寮并行布施等的福德,渐次经历了人天的成就,在最后有则作为他们的老师而转生,且他们的业已向着解脱成熟,并成为「来!比丘」状态的近依,所以,世尊为令他们全都以「来!比丘」出家,说了此颂。
401+
> 1. 这里,**自见**,即现量。**无时**,即在道的无间便发生果,非经时间的间隔方证得果。**在此**,即基于此。因为基于道梵行的出家,对不放逸、不离念、修学三学的人,不是徒劳。
401402
402403
于是,婆罗门施罗与其随从在世尊跟前已得出家,已得具足。
403404

404405
Alattha kho Selo brāhmaṇo sapariso Bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ.
405406
{.pi}
406407

407-
> 1. 如是说已,世尊说道:「来!诸比丘!」他们全都持好衣钵,从空中前往问讯世尊。如是,结集者们说「**婆罗门施罗⋯⋯已得具足**」。
408+
> 1. 如是说已,世尊便说:「来!诸比丘!」他们全都持了衣钵,从空中前往,问讯了世尊。如是,结集者们就他们「来!比丘」的状态而说「**于是,婆罗门施罗⋯⋯已得具足**」。
408409
409-
于是,萦发者翅宁是夜过后,在自己的草庵中令人准备了精美的硬食、软食,令人向世尊宣告时间:「是时,乔达摩君!食物已备好。」于是,世尊晨朝著了下衣,持了衣钵,往萦发者翅宁的草庵走去,走到后,与比丘僧团一起,坐在备好的坐处。
410+
于是,萦发者翅宁是夜过后,在自己的草庵中令人准备了精制的硬食、软食,教人告知世尊时到:「是时,乔达摩君!食物已备好。」于是,世尊晨朝著了下衣,持了衣钵,往萦发者翅宁的草庵走去,走到后,与比丘僧团一起,坐在备好的坐处。
410411

411-
Atha kho Keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā Bhagavato kālaṃ ārocāpesi: “kālo, bho Gotama, niṭṭhitaṃ bhattan” ti. Atha kho Bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena Keṇiyassa jaṭilassa assamo ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena.
412+
Atha kho Keṇiyo jaṭilo tassā rattiyā accayena sake assame paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā Bhagavato kālaṃ ārocāpesi: “kālo, bho Gotama, niṭṭhitaṃ bhattan” ti. Atha kho Bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaram ādāya yena Keṇiyassa jaṭilassa assamo ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena.
412413
{.pi}
413414

414-
于是,萦发者翅宁亲手以精美的硬食、软食满足、款待了佛陀为首的比丘僧团。于是,在世尊已足食,把手放开钵时,萦发者翅宁另取了低坐,坐在一边。世尊对坐在一边的萦发者翅宁以偈颂随喜
415+
于是,萦发者翅宁亲手以精制的硬食、软食满足、款待了佛陀为首的比丘僧团。于是,当世尊已足食、手放开钵,萦发者翅宁便另取了低坐,坐在一边。世尊便对坐在一边的萦发者翅宁以偈颂随喜道
415416

416417
Atha kho Keṇiyo jaṭilo buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho Keṇiyo jaṭilo Bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho Keṇiyaṃ jaṭilaṃ Bhagavā imāhi gāthāhi anumodi:
417418
{.pi}
418419

420+
> 1. **手放开钵**,即是说从钵松手、离开手。这里应视省略了文本「靠近 *upagantvā*」,否则便成「坐在世尊一边」而不妥。
421+
419422
#### 574
420423

421-
祭祀以火祭为上首,歌咏以颂诗为上首,
422-
王是人中上首,海是河的上首
424+
献牲以火供为上首,歌咏以颂诗为上首,
425+
国王是人中上首,大海是众河上首
423426

424427
“Aggihuttamukhā yaññā, sāvittī chandaso mukhaṃ;
425428
rājā mukhaṃ manussānaṃ, nadīnaṃ sāgaro mukhaṃ. <q>21</q>
426429
{.pi}
427430

428-
> - 案,**颂诗** *sāvittī*,见[孙陀利迦婆罗豆婆遮经第 461 颂注](../304/#461)
431+
> 1. 世尊以随顺萦发者翅宁之心作随喜而如是说。这里,由不敬事火,婆罗门即无献牲,故说「**献牲以火供为上首**」,即火供最胜、火供至上之义。由读诵吠陀者应首先读诵,故说「**歌咏以颂诗[^574-1]为上首**」。由为人中最胜,故说「**国王是上首**」。由为众河之受纳与归趣,故说「**大海是上首**」。
432+
433+
[^574-1]: 颂诗 *sāvittī*,见[**孙陀利迦婆罗豆婆遮经**第 461 颂注](../304/#461)
429434

430435
#### 575
431436

432-
月亮是星宿的上首,太阳是照耀的上首,
433-
「对希求福德者,僧伽实是供养者的上首。」
437+
月亮是群星的上首,太阳是照耀的上首,
438+
「对希求福德者,僧伽实是供奉者的上首。」
434439

435440
Nakkhattānaṃ mukhaṃ cando, ādicco tapataṃ mukhaṃ;
436441
puññaṃ ākaṅkhamānānaṃ, saṅgho ve yajataṃ mukhan” ti. <q>22</q>
437442
{.pi}
438443

439-
于是,世尊对萦发者翅宁以偈颂随喜已,从坐起而离开。
440-
441-
Atha kho Bhagavā Keṇiyaṃ jaṭilaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
442-
{.pi}
444+
> 1. 由与月亮相应而觉知「今天是昴宿星团、今天是金牛座」等,且由发光与柔和之相,故说「**月亮是群星的上首**」。由为照耀之首,故说「**太阳是照耀的上首**」。而由为应供之首,特别地,就此时以世尊为首的僧团而言,故说「**对希求福德者,僧伽实是供奉者的上首**」,以此显示僧团为福德的源泉。
443445
444-
于是,尊者施罗与其随从独一、远离、不放逸、热忱、自励而住,此后不久⋯⋯于是,尊者施罗与其随从成了众阿罗汉中的某个
446+
然后,世尊以这些偈颂对萦发者翅宁随喜已,便从坐起而离开
445447

446-
Atha kho āyasmā Selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirass’eva…pe… aññataro kho pan’āyasmā Selo sapariso arahataṃ ahosi.
448+
Atha kho Bhagavā Keṇiyaṃ jaṭilaṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
447449
{.pi}
448450

449-
于是,尊者施罗与其随从往世尊处走去,走到后,把衣偏覆一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说:
451+
于是,尊者施罗与其随从独一、远离、不放逸、热忱、自励而住,此后不久⋯⋯尊者施罗与其随从便成了众阿罗汉中的某个。于是,尊者施罗与其随从往世尊处走去,走到后,把衣偏覆一肩,向世尊合掌,以偈颂对世尊说:
450452

451-
Atha kho āyasmā Selo sapariso yena Bhagavā ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena Bhagavā ten’añjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi:
453+
Atha kho āyasmā Selo sapariso eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirass’eva…pe… aññataro kho pan’āyasmā Selo sapariso arahataṃ ahosi. Atha kho āyasmā Selo sapariso yena Bhagavā ten’upasaṅkami, upasaṅkamitvā ekaṃsaṃ cīvaraṃ katvā yena Bhagavā ten’añjaliṃ paṇāmetvā Bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi:
452454
{.pi}
453455

454456
#### 576
455457

456458
「自我们皈依,这是第八日,具眼者!
457-
以七夜,世尊!我们在你的教法中已得调御。
459+
经七夜,世尊!我们在你的教法中已得调御。
458460

459-
“Yaṃ taṃ saraṇam āgamha, ito aṭṭhami Cakkhuma;
461+
“Yaṃ taṃ saraṇam āgamha, ito aṭṭhami cakkhuma;
460462
sattarattena Bhagavā, dant’amha tava sāsane. <q>23</q>
461463
{.pi}
462464

465+
> 1. 他以「自我们皈依」说了记说已知之颂。其义为:以五眼而**具眼者****世尊**!因为我们在**自皈依的第八日**,所以,**经七夜,我们在你的教法中**以无上调御**已得调御**,哎!皈依您的威力!
466+
463467
#### 577
464468

465469
「你是佛陀,你是大师,你是征服魔罗者、牟尼,
466-
「你已切断了随眠,已度,你使这人类得度
470+
「你已切断了随眠,已度,你令这人类得度
467471

468-
Tuvaṃ Buddho tuvaṃ Satthā, tuvaṃ Mārābhibhū muni;
472+
Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ Mārābhibhū muni;
469473
tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāres’imaṃ pajaṃ. <q>24</q>
470474
{.pi}
471475

472-
> - 案,此颂及下颂同[会堂经第 551~552 颂](../306/#551)
476+
> 1. 随后,更以两颂赞美世尊[^577-1],以第三颂请求顶礼。
477+
478+
[^577-1]: 此二颂同[**会堂经**第 551~552 颂](../306/#551)
473479

474480
#### 578
475481

476-
你超越了所依,你破碎了诸漏,
477-
「你是狮子,无所取著,舍弃了畏与怕。
482+
你超越了依持,你破碎了诸漏,
483+
「你是狮子,无取著,舍弃了畏与怕。
478484

479485
Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;
480486
sīho si anupādāno, pahīnabhayabheravo. <q>25</q>
481487
{.pi}
482488

483489
#### 579
484490

485-
这三百比丘合掌站立
486-
请伸展双足!英雄!让龙象们礼拜大师
491+
这三百比丘合掌而立
492+
「英雄!请伸展双足!让龙象们礼拜大师
487493

488494
Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;
489-
pāde Vīra pasārehi, nāgā vandantu Satthuno” ti. <q>26</q>
495+
pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno” ti. <q>26</q>
490496
{.pi}
491497

492498

0 commit comments

Comments
 (0)