You signed in with another tab or window. Reload to refresh your session.You signed out in another tab or window. Reload to refresh your session.You switched accounts on another tab or window. Reload to refresh your session.Dismiss alert
Copy file name to clipboardExpand all lines: content/atthakatha/paramatthajotika/411.md
+13-9Lines changed: 13 additions & 9 deletions
Display the source diff
Display the rich diff
Original file line number
Diff line number
Diff line change
@@ -21,33 +21,37 @@ Kuto pahūtā kalahā vivādā ti Kalahavivādasuttaṃ. Kā uppatti? Idam pi ta
21
21
22
22
#### 870
23
23
24
-
**Piyappahūtā** ti piyavatthuto jātā. Yutti pan’ettha Niddese <small>(mahāni. 98)</small> vuttā eva. **Maccherayuttā kalahā vivādā** ti iminā kalahavivādādīnaṃ na kevalaṃ piyavatthum eva, macchariyam pi paccayaṃ dasseti. Kalahavivādasīsena c’ettha sabbe pi te dhammā vuttā ti veditabbā. Yathā ca etesaṃ macchariyaṃ, tathā pesuṇānañ ca vivādaṃ. Tenāha**“vivādajātesu ca pesuṇānī”** ti.
24
+
**Piyappahūtā** ti piyavatthuto jātā. Yutti pan’ettha Niddese <small>(mahāni. 98)</small> vuttā eva. **Maccherayuttā kalahā vivādā** ti iminā kalahavivādādīnaṃ na kevalaṃ piyavatthum eva, macchariyam pi paccayaṃ dasseti. Kalahavivādasīsena c’ettha sabbe pi te dhammā vuttā ti veditabbā. Yathā ca etesaṃ macchariyaṃ, tathā pesuṇānañ ca vivādaṃ, tenāha**“vivādajātesu ca pesuṇānī”** ti.
25
25
26
26
#### 871
27
27
28
-
**Piyāsu lokasmiṃ kutonidānā ye cāpi lobhā vicaranti loke** ti “piyā pahūtā kalahā” ti ye ettha vuttā. Te piyā lokasmiṃ kutonidānā, na kevalañ ca piyā, ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti lobhahetukā lobhenābhibhūtā vicaranti, tesaṃ so lobho ca kutonidāno ti dve atthe ekāya pucchāya pucchati. **Āsā ca niṭṭhā cā** ti āsā ca tassā āsāya samiddhi ca. **Ye samparāyāya narassa hontī** ti ye narassa samparāyāya honti, parāyanā hontī ti vuttaṃ hoti. Ekā evāyam pi pucchā.
28
+
**Piyāsu lokasmiṃ kutonidānā ye cāpi lobhā vicaranti loke** ti “piyā pahūtā kalahā” ti ye ettha vuttā, te piyā lokasmiṃ kutonidānā, na kevalañ ca piyā, ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti lobhahetukā lobhenābhibhūtā vicaranti, tesaṃ so lobho ca kutonidāno ti dve atthe ekāya pucchāya pucchati. **Āsā ca niṭṭhā cā** ti āsā ca tassā āsāya samiddhi ca. **Ye samparāyāya narassa hontī** ti ye narassa samparāyāya honti, parāyanā hontī ti vuttaṃ hoti. Ekā evāyam pi pucchā.
29
29
30
30
#### 872
31
31
32
-
**Chandānidānānī** ti kāmacchandādichandanidānāni. **Ye cāpi lobhā vicarantī** ti ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti tesaṃ lobho pi chandanidāno ti dve pi atthe ekato vissajjeti. **Itonidānā** ti chandanidānā evā ti vuttaṃ hoti. “Kutonidānā kutonidānā” ti <small>(su. ni. 273)</small> etesu ca saddasiddhi [Sūcilomasutte](../205/) vuttanayen’eva veditabbā.
32
+
**Chandānidānānī** ti kāmacchandādi-chandanidānāni. **Ye cāpi lobhā vicarantī** ti ye cāpi khattiyādayo lobhā vicaranti tesaṃ lobho pi chandanidāno ti dve pi atthe ekato vissajjeti. **Itonidānā** ti chandanidānā evā ti vuttaṃ hoti. “Kutonidānā kutonidānā” ti <small>(su. ni. 273)</small> etesu ca saddasiddhi [Sūcilomasutte](../205/#273) vuttanayen’eva veditabbā.
33
33
34
34
#### 873
35
35
36
-
**Vinicchayā** ti taṇhādiṭṭhivinicchayā. **Ye vāpi dhammā samaṇena vuttā** ti ye ca aññe pi kodhādīhi sampayuttā, tathārūpā vā akusalā dhammā buddhasamaṇena vuttā, te kuto pahūtā ti.
36
+
**Vinicchayā** ti taṇhā-diṭṭhi-vinicchayā. **Ye vāpi dhammā samaṇena vuttā** ti ye ca aññe pi kodhādīhi sampayuttā, tathārūpā vā akusalā dhammā buddhasamaṇena vuttā, te kutopahūtā ti.
37
37
38
38
#### 874
39
39
40
-
**Tam ūpanissāya pahoti chando** ti taṃ sukhadukkhavedanaṃ. Tad ubhayavatthusaṅkhātaṃ sātāsātaṃ upanissāya saṃyogaviyogapatthanāvasena chando pahoti. Ettāvatā “chando nu lokasmiṃ kutonidāno” ti ayaṃ pañho vissajjito hoti. **Rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañ cā** ti rūpesu vayañ ca uppādañ ca disvā. **Vinicchayaṃ kubbati jantu loke** ti apāyādike loke ayaṃ jantu bhogādhigamanatthaṃ taṇhāvinicchayaṃ “attā me uppanno” ti ādinā nayena diṭṭhivinicchayañ ca kurute. Yutti pan’ettha niddese <small>(mahāni. 102)</small> vuttā eva. Ettāvatā “vinicchayā cā pi kuto pahūtā” ti ayaṃ pañho vissajjito hoti.
40
+
**Tam ūpanissāya pahoti chando** ti taṃ sukhadukkhavedanaṃ, tad ubhaya-vatthu-saṅkhātaṃ sātāsātaṃ upanissāya saṃyoga-viyoga-patthanā-vasena chando pahoti. Ettāvatā “chando nu lokasmiṃ kutonidāno” ti ayaṃ pañho vissajjito hoti. **Rūpesu disvā vibhavaṃ bhavañ cā** ti rūpesu vayañ ca uppādañ ca disvā. **Vinicchayaṃ kubbati jantu loke** ti apāyādike loke ayaṃ jantu bhogādhigamanatthaṃ taṇhāvinicchayaṃ “attā me uppanno” ti ādinā nayena diṭṭhivinicchayañ ca kurute. Yutti pan’ettha Niddese <small>(mahāni. 102)</small> vuttā eva. Ettāvatā “vinicchayā cāpi kuto pahūtā” ti ayaṃ pañho vissajjito hoti.
41
41
42
42
#### 875
43
43
44
-
**Ete pi dhammā dvaya-m-eva sante** ti ete pi kodhādayo dhammā sātāsātadvaye sante eva pahonti uppajjanti. Uppatti ca nesaṃ niddese <small>(mahāni. 103)</small> vuttā yeva. Ettāvatā tatiyapañho pi vissajjito hoti.
44
+
**Ete pi dhammā dvaya-m-eva sante** ti ete pi kodhādayo dhammā sātāsātadvaye sante eva pahonti uppajjanti. Uppatti ca nesaṃ Niddese <small>(mahāni. 103)</small> vuttā yeva. Ettāvatā tatiyapañho pi vissajjito hoti.
45
45
46
-
Idāni yo evaṃ vissajjitesu etesu pañhesu kathaṃkathī bhaveyya, tassa kathaṃkathāpahānūpāyaṃ dassento āha **“kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe”** ti, ñāṇadassana-ñāṇādhigamanatthaṃ tisso sikkhā sikkheyyā ti vuttaṃ hoti. Kiṃ kāraṇaṃ? **Ñatvā pavuttā samaṇena dhammā**. Buddhasamaṇena hi ñatvā va dhammā vuttā, natthi tassa dhammesu aññāṇaṃ. Attano pana ñāṇābhāvena te ajānanto na jāneyya, na desanādosena, tasmā kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe, ñatvā pavuttā samaṇena dhammā ti.
46
+
Idāni yo evaṃ vissajjitesu etesu pañhesu kathaṃkathī bhaveyya, tassa kathaṃkathā-pahānūpāyaṃ dassento āha **“kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe”** ti, ñāṇadassana-ñāṇādhigamanatthaṃ tisso sikkhā sikkheyyā ti vuttaṃ hoti. Kiṃ kāraṇaṃ? **Ñatvā pavuttā samaṇena dhammā**. Buddhasamaṇena hi ñatvā va dhammā vuttā, natthi tassa dhammesu aññāṇaṃ. Attano pana ñāṇābhāvena te ajānanto na jāneyya, na desanādosena, tasmā kathaṃkathī ñāṇapathāya sikkhe, ñatvā pavuttā samaṇena dhammā ti.
47
47
48
-
#### 876-7
48
+
#### 876
49
49
50
-
**Sātaṃ asātañca kutonidānā** ti ettha sātaṃ asātan ti sukhadukkhavedanā eva adhippetā. **Na bhavanti h’ete** ti na bhavanti ete. **Vibhavaṃ bhavañ cāpi yam etam atthaṃ etaṃ me pabrūhi yatonidānan** ti sātāsātānaṃ vibhavaṃ bhavañ ca etam pi yaṃ atthaṃ. Liṅgabyattayo ettha kato. Idaṃ pana vuttaṃ hoti sātāsātānaṃ vibhavo bhavo cā ti yo esa attho, evaṃ me pabrūhi yatonidānan ti. Ettha ca sātāsātānaṃ vibhavabhavavatthukā vibhavabhavadiṭṭhiyo eva vibhavabhavā ti atthato veditabbā. Tathā hi imassa pañhassa vissajjanapakkhe “bhavadiṭṭhi pi phassanidānā, vibhavadiṭṭhi pi phassanidānā” ti niddese <small>(mahāni. 105)</small> vuttaṃ. **Itonidānan** ti phassanidānaṃ.
50
+
**Sātaṃ asātañ ca kutonidānā** ti ettha sātaṃ asātan ti sukhadukkhavedanā eva adhippetā. **Na bhavanti h’ete** ti na bhavanti ete. **Vibhavaṃ bhavañ cāpi yam etam atthaṃ etaṃ me pabrūhi yatonidānan** ti sātāsātānaṃ vibhavaṃ bhavañ ca etam pi yaṃ atthaṃ. Liṅgabyattayo ettha kato. Idaṃ pana vuttaṃ hoti: sātāsātānaṃ vibhavo bhavo cā ti yo esa attho, evaṃ me pabrūhi yatonidānan ti. Ettha ca sātāsātānaṃ vibhavabhava-vatthukā vibhavabhava-diṭṭhiyo eva vibhavabhavā ti atthato veditabbā. Tathā hi imassa pañhassa vissajjanapakkhe “bhavadiṭṭhi pi phassanidānā, vibhavadiṭṭhi pi phassanidānā” ti Niddese <small>(mahāni. 105)</small> vuttaṃ.
0 commit comments