You signed in with another tab or window. Reload to refresh your session.You signed out in another tab or window. Reload to refresh your session.You switched accounts on another tab or window. Reload to refresh your session.Dismiss alert
**Sandiṭṭhiyā c’eva na vīvadātā, saṃsuddhapaññā kusalā mutīmā** ti sakāya diṭṭhiyā na vivadātā na vodātā saṃkiliṭṭhā va samānā saṃsuddhapaññā ca kusalā ca mutimanto ca te honti ce.
33
-
34
-
Atha vā “**sandiṭṭhiyā ce pana vīvadātā**” ti pi pāṭho. Tassattho sakāya pana diṭṭhiyā vodātā saṃsuddhapaññā kusalā mutimanto honti ce.
35
-
36
-
**Na tesaṃ kocī** ti evaṃ sante tesaṃ eko pi hīnapañño na hoti. Kiṃkāraṇā? **Diṭṭhī hi tesam pi tathā samattā**, yathā itaresan ti.
32
+
**Sandiṭṭhiyā c’eva na vīvadātā, saṃsuddhapaññā kusalā mutīmā** ti sakāya diṭṭhiyā na vivadātā na vodātā saṃkiliṭṭhā va samānā, saṃsuddhapaññā ca kusalā ca mutimanto ca te honti ce. Atha vā “sandiṭṭhiyā ce pana vīvadātā” ti pi pāṭho. Tass’attho sakāya pana diṭṭhiyā vodātā saṃsuddhapaññā kusalā mutimanto honti ce. **Na tesaṃ kocī** ti evaṃ sante tesaṃ eko pi hīnapañño na hoti. Kiṃkāraṇā? **Diṭṭhī hi tesam pi tathā samattā**, yathā itaresan ti.
37
33
38
34
#### 889
39
35
40
-
**Na vāham etan** ti gāthāya saṅkhepattho **yaṃ** te **mithu** dve dve janā **aññamaññaṃ** “bālo” ti āhu, ahaṃ **etaṃ tathiyaṃ**tacchanti **neva brūmi**. Kiṃkāraṇā? Yasmā sabbe te **sakaṃ sakaṃ diṭṭhiṃ** “idam eva **saccaṃ** mogham aññan” ti **akaṃsu**. Tena ca kāraṇena **paraṃ “bālo” ti dahanti**. Ettha ca “tathiyan” ti “kathivan” ti dve pi pāṭhā.
36
+
“Na vāham etan” ti gāthāya saṅkhepattho **yaṃ** te **mithu** dve dve janā **aññamaññaṃ** “bālo” ti āhu, **ahaṃ etaṃ tathiyaṃ**tacchan ti **n’eva brūmi**. Kiṃkāraṇā? Yasmā sabbe te **sakaṃ sakaṃ diṭṭhiṃ** “idam eva **saccaṃ** mogham aññan” ti **akaṃsu**. Tena ca kāraṇena **paraṃ “bālo” ti dahanti**. Ettha ca “tathiyan” ti “kathivan” ti dve pi pāṭhā.
41
37
42
38
#### 890
43
39
44
-
**Yam āhū** ti pucchāgāthāya **yaṃ** diṭṭhi**saccaṃ tathiyan ti eke āhu**.
40
+
“Yam āhū” ti pucchāgāthāya **yaṃ** diṭṭhi**saccaṃ tathiyan ti eke āhu**.
45
41
46
42
#### 891
47
43
48
-
**Ekañ hi saccan** ti vissajjanagāthāya ekaṃ saccaṃ nirodho maggo vā. **Yasmiṃ pajā no vivade pajānan** ti yamhi sacce pajānanto pajā no vivadeyya. **Sayaṃ thunantī** ti attanā vadanti.
44
+
“Ekañ hi saccan” ti vissajjanagāthāya **ekaṃ saccaṃ** nirodho maggo vā. **Yasmiṃ pajā no vivade pajānan** ti yamhi sacce pajānanto pajā no vivadeyya. **Sayaṃ thunantī** ti attanā vadanti.
49
45
50
46
#### 892
51
47
52
-
**Kasmā nū** ti pucchāgāthāya.**Pavādiyāse** ti vādino. **Udāhu te takkam anussarantī** ti te vādino udāhu attano takkamattaṃ anugacchanti.
48
+
“Kasmā nū” ti pucchāgāthāya **pavādiyāse** ti vādino. **Udāhu te takkam anussarantī** ti te vādino udāhu attano takkamattaṃ anugacchanti.
53
49
54
50
#### 893
55
51
56
-
**Na h’evā** ti vissajjanagāthāya **aññatra saññāya niccānī** ti ṭhapetvā saññāmattena niccan ti gahitaggahaṇāni. **Takkañ ca diṭṭhīsu pakappayitvā** ti attano micchāsaṅkappamattaṃ diṭṭhīsu janetvā. Yasmā pana diṭṭhīsu vitakkaṃ janentā diṭṭhiyo pi janenti, tasmā niddese vuttaṃ “diṭṭhigatāni janenti sañjanentī” ti ādi <small>(mahāni. 121)</small>.
52
+
“Na h’evā” ti vissajjanagāthāya **aññatra saññāya niccānī** ti ṭhapetvā saññāmattena niccan ti gahitaggahaṇāni. **Takkañ ca diṭṭhīsu pakappayitvā** ti attano micchāsaṅkappamattaṃ diṭṭhīsu janetvā. Yasmā pana diṭṭhīsu vitakkaṃ janentā diṭṭhiyo pi janenti, tasmā Niddese vuttaṃ “diṭṭhigatāni janenti sañjanentī” ti ādi <small>(mahāni. 121)</small>.
57
53
58
54
#### 894
59
55
60
-
Idāni evaṃ nānāsaccesu asantesu takkamattamanussarantānaṃ diṭṭhigatikānaṃ vippaṭipattiṃ dassetuṃ **“diṭṭhe sute”** ti ādikā gāthāyo abhāsi. Tattha **diṭṭhe** ti diṭṭhaṃ, diṭṭhasuddhinti adhippāyo. Esa nayo sutādīsu. **Ete ca nissāya vimānadassī** ti ete diṭṭhidhamme nissayitvā suddhibhāvasaṅkhātaṃ vimānaṃ asammānaṃ passanto pi. **Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno, bālo paro akkusalo ti cāhā** ti evaṃ vimānadassī pi tasmiṃ diṭṭhivinicchaye ṭhatvā tuṭṭhijāto hāsajāto hutvā “paro hīno ca avidvā cā” ti evaṃ vadati yeva.
Tattha **diṭṭhe** ti diṭṭhaṃ, diṭṭhasuddhin ti adhippāyo. Esa nayo sutādīsu. **Ete ca nissāya vimānadassī** ti ete diṭṭhidhamme nissayitvā suddhibhāva-saṅkhātaṃ vimānaṃ asammānaṃ passanto pi. **Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno, bālo paro akkusalo ti cāhā** ti evaṃ vimānadassī pi tasmiṃ diṭṭhivinicchaye ṭhatvā tuṭṭhijāto hāsajāto hutvā “paro hīno ca avidvā cā” ti evaṃ vadati yeva.
61
59
62
60
#### 895
63
61
64
-
Evaṃ sante **yen’evā** ti gāthā. Tattha **sayam attanā** ti sayam eva attānaṃ. **Vimānetī** ti garahati. **Tad eva pāvā** ti tad eva vacanaṃ diṭṭhiṃ vadati, taṃ vā puggalaṃ.
62
+
Evaṃ sante “yen’evā” ti gāthā. Tattha **sayam attanā** ti sayam eva attānaṃ. **Vimānetī** ti garahati. **Tad eva pāvā** ti tad eva vacanaṃ diṭṭhiṃ vadati, taṃ vā puggalaṃ.
65
63
66
64
#### 896
67
65
68
-
**Atisāradiṭṭhiyā** ti gāthāyattho**so** evaṃ tāya lakkhaṇātisāriniyā **atisāradiṭṭhiyā samatto** puṇṇo uddhumāto, tena ca diṭṭhimānena matto “paripuṇṇo ahaṃ kevalī” ti evaṃ **paripuṇṇamānī sayam eva** attānaṃ **manasā** “ahaṃ paṇḍito” ti abhisiñcati. Kiṃkāraṇā? **Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā** ti.
66
+
“Atisāradiṭṭhiyā” ti gāthāy’attho:**so** evaṃ tāya lakkhaṇātisāriniyā **atisāradiṭṭhiyā samatto** puṇṇo uddhumāto, tena ca diṭṭhi**mānena matto** “paripuṇṇo ahaṃ kevalī” ti evaṃ **paripuṇṇamānī sayam eva** attānaṃ **manasā** “ahaṃ paṇḍito” ti abhisiñcati. Kiṃkāraṇā? **Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā** ti.
69
67
70
68
#### 897
71
69
72
-
**Parassa ce** ti gāthāya sambandho attho ca kiñca bhiyyo? Yo so vinicchaye ṭhatvā pahassamāno “bālo paro akkusalo” ti cāha. Tassa**parassa ce hi vacasā** so tena vuccamāno **nihīno** hoti.**Tumo sahā hoti nihīnapañño**, so pi ten’eva saha nihīnapañño hoti. So pi hi naṃ “bālo” ti vadati. Ath’assa vacanaṃ appamāṇaṃ, so pana **sayam** eva **vedagū** ca **dhīro** ca **hoti**. Evaṃ sante **na koci bālo samaṇesu atthi**. Sabbe pi hi te attano icchāya paṇḍitā.
70
+
“Parassa ce” ti gāthāya sambandho attho ca: kiñca bhiyyo? Yo so vinicchaye ṭhatvā pahassamāno “bālo paro akkusalo” ti cāha, tassa**parassa ce hi vacasā** so tena vuccamāno **nihīno** hoti,**tumo sahā hoti nihīnapañño**, so pi ten’eva saha nihīnapañño hoti. So pi hi naṃ “bālo” ti vadati. **Ath**’assa vacanaṃ appamāṇaṃ, so pana **sayam** eva **vedagū** ca **dhīro** ca **hoti**, evaṃ sante **na koci bālo samaṇesu atthi**. Sabbe pi hi te attano icchāya paṇḍitā.
73
71
74
72
#### 898
75
73
76
-
**Aññaṃ ito** ti gāthāya sambandho attho ca “atha ce sayaṃ vedagū hoti dhīro, na koci bālo samaṇesu atthī” ti evañ hi vutte pi siyā kassaci “kasmā” ti. Tattha vuccate yasmā **aññaṃ ito yābhivadanti dhammaṃ aparaddhā suddhim akevalī te, evam pi titthiyā puthuso vadanti**, ye ito aññaṃ diṭṭhiṃ abhivadanti, ye aparaddhā viraddhā suddhimaggaṃ, akevalino ca te ti evaṃ puthutitthiyā yasmā vadantī ti vuttaṃ hoti. Kasmā pan’evaṃ vadantī ti ce? **Sandiṭṭhirāgena hi te’bhirattā**, yasmā sakena diṭṭhirāgena abhirattā ti vuttaṃ hoti.
74
+
“Aññaṃ ito” ti gāthāya sambandho attho ca: “atha ce sayaṃ vedagū hoti dhīro, na koci bālo samaṇesu atthī” ti evañ hi vutte pi siyā kassaci “kasmā” ti. Tattha vuccate yasmā **aññaṃ ito yābhivadanti dhammaṃ aparaddhā suddhim akevalī te, evam pi titthiyā puthuso vadanti**, ye ito aññaṃ diṭṭhiṃ abhivadanti, ye aparaddhā viraddhā suddhimaggaṃ, akevalino ca te ti evaṃ puthutitthiyā yasmā vadantī ti vuttaṃ hoti. Kasmā pan’evaṃ vadantī ti ce? **Sandiṭṭhirāgena hi te’bhirattā**, yasmā sakena diṭṭhirāgena abhirattā ti vuttaṃ hoti.
77
75
78
-
#### 899-900
76
+
#### 899
79
77
80
-
Evaṃ abhirattā ca **idh’eva suddhin** ti gāthā. Tattha **sakāyane** ti sakamagge **daḷhaṃ vadānā** ti daḷhavādā. Evañ ca daḷhavādesu tesu yo koci titthiyo sakāyane vā pi daḷhaṃ vadāno **kam ettha bālo ti paraṃ daheyya**, saṅkhepato tattha sassatucchedasaṅkhāte vitthārato vā natthika-issarakāraṇa-niyatādibhede sake āyatane “idam eva saccan” ti daḷhaṃ vadāno kaṃ paraṃ ettha diṭṭhigate “bālo” ti saha dhammena passeyya, nanu sabbo pi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca. Evaṃ sante ca **sayam eva so medhagam āvaheyya paraṃ vadaṃ bālam asuddhidhammaṃ**, so pi paraṃ “bālo ca asuddhidhammo ca ayan” ti vadanto attanā va kalahaṃ āvaheyya. Kasmā? Yasmā sabbo pi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca.
78
+
Evaṃ abhirattā ca “idh’eva suddhin” ti gāthā. Tattha **sakāyane** ti sakamagge **daḷhaṃ vadānā** ti daḷhavādā. Evañ ca daḷhavādesu tesu yo koci titthiyo sakāyane vā pi daḷhaṃ vadāno **kam ettha bālo ti paraṃ daheyya**, saṅkhepato tattha sassatucchedasaṅkhāte vitthārato vā natthika-issarakāraṇa-niyatādibhede sake āyatane “idam eva saccan” ti daḷhaṃ vadāno kaṃ paraṃ ettha diṭṭhigate “bālo” ti saha dhammena passeyya, nanu sabbo pi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca. Evaṃ sante ca **sayam eva so medhagam āvaheyya paraṃ vadaṃ bālam asuddhidhammaṃ**, so pi paraṃ “bālo ca asuddhidhammo ca ayan” ti vadanto attanā va kalahaṃ āvaheyya. Kasmā? Yasmā sabbo pi tassa matena paṇḍito eva suppaṭipanno eva ca.
0 commit comments