Skip to content

Commit 3341888

Browse files
committed
finish pj 4.3
1 parent 5f5d2d6 commit 3341888

File tree

4 files changed

+32
-24
lines changed

4 files changed

+32
-24
lines changed

content/atthakatha/paramatthajotika/401.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -4,7 +4,7 @@ subtitle: ""
44
lang: "pi"
55
section: "八颂品第四"
66
date: 2022-07-21T15:06:35+08:00
7-
lastmod: 2023-03-17
7+
lastmod: 2025-09-30
88
draft: false
99
brewing: false
1010
weight: 401

content/atthakatha/paramatthajotika/402.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -3,7 +3,7 @@ title: "洞窟八颂经注"
33
subtitle: ""
44
lang: "pi"
55
date: 2023-03-17T08:38:12+08:00
6-
lastmod: 2023-03-18
6+
lastmod: 2025-10-02
77
draft: false
88
brewing: false
99
weight: 402

content/atthakatha/paramatthajotika/403.md

Lines changed: 12 additions & 6 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -3,7 +3,7 @@ title: "恶意八颂经注"
33
subtitle: ""
44
lang: "pi"
55
date: 2023-03-17T08:38:16+08:00
6-
lastmod: 2023-03-19
6+
lastmod: 2025-10-04
77
draft: false
88
brewing: false
99
weight: 403
@@ -37,23 +37,29 @@ Tattha **sīlavatānī** ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhuta
3737

3838
#### 790
3939

40-
**Santo** ti rāgādikilesavūpasamena santo, tathā **abhinibbutatto**. **“Iti’han” sīlesu akatthamāno** ti “aham asmi sīlasampanno” ti ādinā nayena iti sīlesu akatthamāno, sīlanimittaṃ attūpanāyikaṃ vācaṃ abhāsamāno ti vuttaṃ hoti. **Tam ariyadhammaṃ kusalā vadantī** ti tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti buddhādayo khandhādikusalā vadanti. **Yass’ussadā natthi kuhiñci loke** ti yassa khīṇāsavassa rāgādayo satta ussadā kuhiñci loke natthi, tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti evaṃ kusalā vadantī ti sambandho.
40+
**Santo** ti rāgādi-kilesa-vūpasamena santo, tathā **abhinibbutatto**. **“Iti’han” sīlesu akatthamāno** ti “aham asmi sīlasampanno” ti ādinā nayena iti sīlesu akatthamāno, sīlanimittaṃ attūpanāyikaṃ vācaṃ abhāsamāno ti vuttaṃ hoti. **Tam ariyadhammaṃ kusalā vadantī** ti tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti buddhādayo khandhādikusalā vadanti. **Yass’ussadā natthi kuhiñci loke** ti yassa khīṇāsavassa rāgādayo satta ussadā kuhiñci loke natthi, tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti evaṃ kusalā vadantī ti sambandho.
4141

4242
#### 791
4343

44-
Evaṃ khīṇāsavapaṭipattiṃ dassetvā idāni diṭṭhigatikānaṃ titthiyānaṃ paṭipattiṃ rañño dassento āha “pakappitā saṅkhatā” ti. Tattha **Pakappitā** ti parikappitā, **saṅkhatā** ti paccayābhisaṅkhatā, **yassā** ti yassa kassaci diṭṭhigatikassa, **dhammā** ti diṭṭhiyo. **Purakkhatā** ti purato katā, **santī** ti saṃvijjanti, **avīvadātā** ti avodātā. **Yad attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santin** ti yass’ete diṭṭhidhammā purakkhatā avodātā santi, so evaṃvidho yasmā attani tassā diṭṭhiyā diṭṭhidhammikañ ca sakkārādiṃ, samparāyikañ ca gativisesādiṃ ānisaṃsaṃ passati, tasmā tañ ca ānisaṃsaṃ, tañ ca kuppatāya ca paṭiccasamuppannatāya ca sammutisantitāya ca kuppa-paṭicca-santi-saṅkhātaṃ diṭṭhiṃ nissito va hoti, so tannissitattā attānaṃ vā ukkaṃseyya pare vā vambheyya abhūtehi pi guṇadosehi.
44+
Evaṃ khīṇāsavapaṭipattiṃ dassetvā idāni diṭṭhigatikānaṃ titthiyānaṃ paṭipattiṃ rañño dassento āha “pakappitā saṅkhatā” ti.
45+
46+
Tattha **Pakappitā** ti parikappitā. **Saṅkhatā** ti paccayābhisaṅkhatā. **Yassā** ti yassa kassaci diṭṭhigatikassa. **Dhammā** ti diṭṭhiyo. **Purakkhatā** ti purato katā. **Santī** ti saṃvijjanti. **Avīvadātā** ti avodātā. **Yad attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santin** ti yass’ete diṭṭhidhammā purakkhatā avodātā santi, so evaṃvidho yasmā attani tassā diṭṭhiyā diṭṭhadhammikañ ca sakkārādiṃ, samparāyikañ ca gativisesādiṃ ānisaṃsaṃ passati, tasmā tañ ca ānisaṃsaṃ, tañ ca kuppatāya ca paṭiccasamuppannatāya ca sammutisantitāya ca kuppa-paṭicca-santi-saṅkhātaṃ diṭṭhiṃ nissito va hoti, so tannissitattā attānaṃ vā ukkaṃseyya pare vā vambheyya abhūtehi pi guṇadosehi.
4547

4648
#### 792
4749

48-
Evaṃ nissitena ca diṭṭhīnivesā…pe… ādiyatī ca dhamman ti. Tattha **Diṭṭhīnivesā** ti idaṃsaccābhinivesasaṅkhātāni diṭṭhinivesanāni, **na hi svātivattā** ti sukhena ativattitabbā na honti. **Dhammesu niccheyya samuggahītan** ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu taṃ taṃ samuggahitaṃ abhiniviṭṭhaṃ dhammaṃ nicchinitvā pavattattā diṭṭhinivesā na hi svātivattā ti vuttaṃ hoti. **Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhamman** ti yasmā na hi svātivattā, tasmā naro tesu yeva diṭṭhinivesanesu ajasīla-gosīla-kukkurasīla-pañcātapa-maruppapāta-ukkuṭikappadhāna-kaṇṭakāpassayādi-bhedaṃ satthāra-dhammakkhāna-gaṇādi-bhedañ ca taṃ taṃ dhammaṃ nirassati ca ādiyati ca jahati ca gaṇhāti ca vanamakkaṭo viya taṃ taṃ sākhan ti vuttaṃ hoti. Evaṃ nirassanto ca ādiyanto ca anavaṭṭhitacittattā asantehi pi guṇadosehi attano vā parassa vā yasāyasaṃ uppādeyya.
50+
Evaṃ nissitena ca “diṭṭhīnivesā…pe… ādiyatī ca dhamman” ti. Tattha **Diṭṭhīnivesā** ti idaṃsaccābhinivesa-saṅkhātāni diṭṭhinivesanāni. **Na hi svātivattā** ti sukhena ativattitabbā na honti. **Dhammesu niccheyya samuggahītan** ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu taṃ taṃ samuggahitaṃ abhiniviṭṭhaṃ dhammaṃ nicchinitvā pavattattā diṭṭhinivesā na hi svātivattā ti vuttaṃ hoti.
51+
52+
**Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhamman** ti yasmā na hi svātivattā, tasmā naro tesu yeva diṭṭhinivesanesu ajasīla-gosīla-kukkurasīla-pañcātapa-maruppapāta-ukkuṭikappadhāna-kaṇṭakāpassayādi-bhedaṃ satthāra-dhammakkhāna-gaṇādi-bhedañ ca taṃ taṃ dhammaṃ nirassati ca ādiyati ca, jahati ca gaṇhāti ca vanamakkaṭo viya taṃ taṃ sākhan ti vuttaṃ hoti. Evaṃ nirassanto ca ādiyanto ca anavaṭṭhitacittattā asantehi pi guṇadosehi attano vā parassa vā yasāyasaṃ uppādeyya.
4953

5054
#### 793
5155

52-
Yo panāyaṃ sabbadiṭṭhigatādidosadhunanāya paññāya samannāgatattā dhono, tassa dhonassa hi…pe… anūpayo so. Kiṃ vuttaṃ hoti? Dhonadhammasamannāgamā **dhonassa** dhutasabbapāpassa arahato katthaci **loke** tesu tesu **bhavesu pakappitā diṭṭhi natthi**, so tassā diṭṭhiyā abhāvena, yāya ca attanā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādentā titthiyā māyāya mānena vā etaṃ agatiṃ gacchanti, tam pi **māyañ ca mānañ ca pahāya dhono** rāgādīnaṃ dosānaṃ **kena gaccheyya**, diṭṭhadhamme samparāye vā nirayādīsu gativisesesu kena saṅkhaṃ gaccheyya, **anūpayo so**, so hi taṇhādiṭṭhiupayānaṃ dvinnaṃ abhāvena anūpayo ti.
56+
Yo panāyaṃ sabbadiṭṭhigatādi-dosa-dhunanāya paññāya samannāgatattā dhono, tassa dhonassa hi…pe… anūpayo so. Kiṃ vuttaṃ hoti? Dhonadhamma-samannāgamā **dhonassa** dhutasabbapāpassa arahato katthaci **loke** tesu tesu **bhavesu pakappitā diṭṭhi natthi**. So tassā diṭṭhiyā abhāvena, yāya ca attanā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādentā titthiyā māyāya mānena vā etaṃ agatiṃ gacchanti, tam pi **māyañ ca mānañ ca pahāya dhono** rāgādīnaṃ dosānaṃ **kena gaccheyya**, diṭṭhadhamme samparāye vā nirayādīsu gativisesesu kena saṅkhaṃ gaccheyya, **anūpayo so**, so hi taṇhādiṭṭhi-upayānaṃ dvinnaṃ abhāvena anūpayo ti.
5357

5458
#### 794
5559

56-
Yo pana tesaṃ dvinnaṃ bhāvena upayo hoti, so upayo hi…pe… diṭṭhi-m-idh’eva sabban ti. Tattha **Upayo** ti taṇhādiṭṭhinissito, **dhammesu upeti vādan** ti “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ. **Anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyyā** ti taṇhādiṭṭhipahānena anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā vadeyya, evaṃ anupavajjo ca so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatī ti adhippāyo. **Attā nirattā na hi tassa atthī** ti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇaṃ muñcanaṃ vā pi attanirattasaññitaṃ natthi. Kiṃkāraṇā natthī ti ce? **Adhosi so diṭṭhi-m-idh’eva sabbaṃ**, yasmā so idh’eva attabhāve ñāṇavātena sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi, pajahi, vinodesī ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ sutvā rājā attamano Bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmī ti.
60+
Yo pana tesaṃ dvinnaṃ bhāvena upayo hoti, so “upayo hi…pe… diṭṭhi-m-idh’eva sabban” ti. Tattha **Upayo** ti taṇhādiṭṭhi-nissito. **Dhammesu upeti vādan** ti “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ. **Anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyyā** ti taṇhādiṭṭhi-pahānena anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā vadeyya, evaṃ anupavajjo ca so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatī ti adhippāyo.
61+
62+
**Attā nirattā na hi tassa atthī** ti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇaṃ muñcanaṃ vā pi atta-niratta-saññitaṃ natthi. Kiṃkāraṇā natthī ti ce? **Adhosi so diṭṭhi-m-idh’eva sabbaṃ**, yasmā so idh’eva attabhāve ñāṇavātena sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi, pajahi, vinodesī ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ sutvā rājā attamano Bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmī ti.
5763

5864
{{<eof>}}
5965
Duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

content/khuddaka/suttanipata/403.md

Lines changed: 18 additions & 16 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -59,27 +59,27 @@ anariyadhammaṃ kusalā tam āhu, yo ātumānaṃ sayam eva pāva. <q>3</q>
5959
6060
#### 790
6161

62-
然而寂静的比丘,内在寂静,不夸耀持戒「我是如此」,
63-
若在世上已无任何增盛,善人们说这是圣法。
62+
而寂静的比丘,内在寂静,于戒不夸耀「我是如此」,
63+
若在世间已无任何增盛,善人们说这是圣法。
6464

6565
Santo ca bhikkhu abhinibbutatto, “iti’han” ti sīlesu akatthamāno;
6666
tam ariyadhammaṃ kusalā vadanti, yass’ussadā natthi kuhiñci loke. <q>4</q>
6767
{.pi}
6868

69-
> 1. **寂静**即以止息了贪等烦恼而寂静**内在寂静**也如此。**若在世上已无任何增盛**若漏尽者在世上已无任何贪等七种增盛[^790-1]
69+
> 1. **寂静**即以止息贪等烦恼而寂静**内在寂静**也如此。**于戒不夸耀「我是如此」**即于戒不以「我是具戒者」等方法夸耀,即是说不说指涉自身的戒相。**善人们说这是圣法**,即佛等于蕴等善巧者说其不夸耀为「这是圣法」。**若在世间已无任何增盛**,其连结为:若漏尽者在世间已无任何的贪等七种增盛[^790-1],如是,善人们说其不夸耀为「这是圣法」
7070
7171
[^790-1]: 七种增盛:见[**会堂经**第 521 颂注](../306/#521)
7272

7373
#### 791
7474

75-
若其遍计、造作、预设不洁之法
76-
看到自身中的功德,依于缘自动摇的寂静
75+
若其法遍计、造作,存有预设的不洁
76+
看到自身中的利益,依止缘于干扰的寂静
7777

7878
Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā, purakkhatā santi avīvadātā;
79-
yad-attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santiṃ. <q>5</q>
79+
yad attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santiṃ. <q>5</q>
8080
{.pi}
8181

82-
> 1. 如是已显明了漏尽者的行道,现在,为向国王显明持见之外道的行道而说此颂。**遍计**,即臆测。**造作**,即以缘行作。**预设**即预先造作****,即见。**看到自身中的功德,依于缘自动摇的寂静**,即对于预设这些不洁之见者,这样的人因为以此见而看到自身中现法的恭敬等及后世的趣之殊胜等的功德,所以依于这功德及这由动摇、缘生、世俗寂静而被称为缘自动摇的寂静的见,他由依于此而以不实的功德或过失自赞毁他
82+
> 1. 如是显示了漏尽者的行道,现在,为向国王显示持见之外道的行道,说了此颂。这里,**遍计**,即臆测。**造作**,即以缘行作。**若其**即任何持见者****,即见。**预设**,即预先造作。**看到自身中的利益,依止缘于干扰的寂静**,即对于预设这些成见、存有不洁者,这样的人因为在自身中以此见看到现法的恭敬等及来世的趣之殊胜等的利益,所以便依止这利益及这由干扰、缘生、世俗寂静而被称为缘于干扰的寂静的见,他由依止此故,以不实的功德或过失自赞毁他
8383
8484
#### 792
8585

@@ -90,31 +90,33 @@ Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā, dhammesu niccheyya samuggahītaṃ;
9090
tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhammaṃ. <q>6</q>
9191
{.pi}
9292

93-
> 1. **见的住著**,即执取「此是真实」。**所以,人于这些住著,扬弃及执取法**,因为不易越过,所以,人于这些见的住著,扬弃、执取、舍弃、抓取种种如羊戒、牛戒、狗戒、五热、山崖、蹲踞、卧于荆棘等类与大师、法论、僧众等类的法,如林中猿猴之于各个枝条一般,当如是扬弃及执取时,由心未确定故,会以不实的功德或过失为自己或他人制造名誉、不名誉。
93+
> 1. 且如是依止者,「见的住著⋯⋯执取法」。这里,**见的住著**,即被称为执著于「此是真实」的见的住著。**于诸法抉择已即被摄取**,即是说于六十二见之法,抉择彼彼被摄取、被执著之法已,由转起故,见的住著实不易越过。
94+
> 1. **所以,人于这些住著,扬弃及执取法**,因为不易越过,所以,人便于这些见的住著,扬弃、执取种种羊戒、牛戒、狗戒、五热、荒崖、精勤蹲踞、倚于荆棘等类[^792-1]与大师、法语、僧众等类的各个法,即是说如林中猿猴舍弃、抓取各个枝条一般。当如是扬弃及执取时,由心未确立故,会以不实的功德或过失为自己或他人制造名誉、不名誉。
9495
95-
> - 菩提比丘:**羊戒、牛戒、狗戒**见于中部,**五热**即正午坐在烈日下,并在周围燃起四堆火,**山崖**即或站或坐于悬崖边,**蹲踞**即保持蹲踞的姿势。
96+
[^792-1]: 据菩提比丘注 1800,这里的「羊戒、牛戒、狗戒」见[**中部**·狗禁经](/majjhima/057/),「五热」即正午坐于烈日下,并在周围燃起四堆火,「荒崖」即或站或坐于悬崖边,「精勤蹲踞」即保持蹲踞的姿势。
9697

9798
#### 793
9899

99-
除遣者于世上任何的有与无有没有遍计的见
100-
舍弃了伪善与慢,除遣者由何能达?他无所执著
100+
除遣者于世间任何的有与无有不存遍计的见
101+
除遣者舍弃了伪善与慢,他因何能达?他无牵涉
101102

102103
Dhonassa hi natthi kuhiñci loke, pakappitā diṭṭhi bhavābhavesu;
103104
māyañ ca mānañ ca pahāya dhono, sa kena gaccheyya anūpayo so. <q>7</q>
104105
{.pi}
105106

106-
> 1. 由具足净法、除遣了一切恶的阿罗汉,**除遣者于世上任何**种种**有与无有没有遍计的见**。他由无此见——外道以之覆藏自身所作的恶业,因伪善或慢去往非道——**舍弃了伪善与慢,除遣者由何能达**贪等过失?由何能在现法或后世落入地狱等趣**他无所执著**因为他无爱、见两种执著而无所执著
107+
> 1. 但对具足除遣一切见等过失之慧的除遣者,「除遣者⋯⋯他无牵涉」。这说的是什么?由具足除遣法,**除遣者**、已除遣一切恶的阿罗汉**于世间**任何种种**有与无有不存遍计的见**。他因无此见——而外道以之覆藏自己所作的恶业,以伪善或慢去往这非趣——**除遣者舍弃了伪善与慢,他因何能达**贪等过失?因何能在现法或后世入于地狱等趣的差别之数**他无牵涉**因为他以无有爱、见两种牵涉而无牵涉
107108
108109
#### 794
109110

110-
执著者于诸法参与言论,他以何、如何能说无执著者
111-
因为他没有接受、丢弃,他即于此除遣了一切见。
111+
牵涉者于诸法参与言论,他因何、如何能说无牵涉者
112+
因为他没有拿起、放下,他即于此除遣了一切见。
112113

113114
Upayo hi dhammesu upeti vādaṃ, anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyya;
114-
attā nirattā na hi tassa atthi, adhosi so diṭṭhi-m idh’eva sabban ti. <q>8</q>
115+
attā nirattā na hi tassa atthi, adhosi so diṭṭhi-m-idh’eva sabban ti. <q>8</q>
115116
{.pi}
116117

117-
> 1. **执著者**,即依于爱、见者。**于诸法参与言论**,即「此是贪染」或「此是恶意」等,如是于种种诸法参与言论。**他以何、如何能说无执著者**,对于由舍弃了爱、见的无执著的漏尽者,以何贪染或嗔恨、如何能说「此是贪染」或「此是恶意」?即如是的无过者,他怎会如外道一般覆藏所作的意思。**因为他没有接受、丢弃**,因为他没有我见或断见,也没有称为接受、丢弃的执持、放弃。若问「由何原因而没有」?**他即于此除遣了一切见**,因为他即于此自性中,以智风除遣了、舍弃了、扫除了一切见。(世尊)以阿罗汉为顶点而完成了开示。国王听后,心满意足,礼敬世尊后即离去。
118+
> 1. 而以此二种牵涉者,这「牵涉者⋯⋯一切见」。这里,**牵涉者**,即依止于爱、见者。**于诸法参与言论**,即于或「贪染」或「恶意」等彼彼诸法参与言论。**他因何、如何能说无牵涉者**,对以舍弃了爱、见的无牵涉的漏尽者,他因何贪染或嗔恨、如何能说是「贪染」或「恶意」?意即如是的无过者,他怎会如外道一般成为覆藏所作者呢?
119+
> 1. **因为他没有拿起、放下**,因为他没有我见或断见,或者,也没有称为拿起、放下的执持、放舍。若问「由何原因没有」?**他即于此除遣了一切见**,因为他即于此自体中,以智风除遣、舍弃、扫除了一切见,即以阿罗汉为顶点完成了开示。国王听后,心满意足,礼敬世尊后便离去。
118120
119121

120122
{{<eof>}}恶意八颂经第三<br>Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ tatiyaṃ.{{</eof>}}

0 commit comments

Comments
 (0)