You signed in with another tab or window. Reload to refresh your session.You signed out in another tab or window. Reload to refresh your session.You switched accounts on another tab or window. Reload to refresh your session.Dismiss alert
**Santo** ti rāgādikilesavūpasamena santo, tathā **abhinibbutatto**. **“Iti’han” sīlesu akatthamāno** ti “aham asmi sīlasampanno” ti ādinā nayena iti sīlesu akatthamāno, sīlanimittaṃ attūpanāyikaṃ vācaṃ abhāsamāno ti vuttaṃ hoti. **Tam ariyadhammaṃ kusalā vadantī** ti tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti buddhādayo khandhādikusalā vadanti. **Yass’ussadā natthi kuhiñci loke** ti yassa khīṇāsavassa rāgādayo satta ussadā kuhiñci loke natthi, tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti evaṃ kusalā vadantī ti sambandho.
40
+
**Santo** ti rāgādi-kilesa-vūpasamena santo, tathā **abhinibbutatto**. **“Iti’han” sīlesu akatthamāno** ti “aham asmi sīlasampanno” ti ādinā nayena iti sīlesu akatthamāno, sīlanimittaṃ attūpanāyikaṃ vācaṃ abhāsamāno ti vuttaṃ hoti. **Tam ariyadhammaṃ kusalā vadantī** ti tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti buddhādayo khandhādikusalā vadanti. **Yass’ussadā natthi kuhiñci loke** ti yassa khīṇāsavassa rāgādayo satta ussadā kuhiñci loke natthi, tassa taṃ akatthanaṃ “ariyadhammo eso” ti evaṃ kusalā vadantī ti sambandho.
41
41
42
42
#### 791
43
43
44
-
Evaṃ khīṇāsavapaṭipattiṃ dassetvā idāni diṭṭhigatikānaṃ titthiyānaṃ paṭipattiṃ rañño dassento āha “pakappitā saṅkhatā” ti. Tattha **Pakappitā** ti parikappitā, **saṅkhatā** ti paccayābhisaṅkhatā, **yassā** ti yassa kassaci diṭṭhigatikassa, **dhammā** ti diṭṭhiyo. **Purakkhatā** ti purato katā, **santī** ti saṃvijjanti, **avīvadātā** ti avodātā. **Yad attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santin** ti yass’ete diṭṭhidhammā purakkhatā avodātā santi, so evaṃvidho yasmā attani tassā diṭṭhiyā diṭṭhidhammikañ ca sakkārādiṃ, samparāyikañ ca gativisesādiṃ ānisaṃsaṃ passati, tasmā tañ ca ānisaṃsaṃ, tañ ca kuppatāya ca paṭiccasamuppannatāya ca sammutisantitāya ca kuppa-paṭicca-santi-saṅkhātaṃ diṭṭhiṃ nissito va hoti, so tannissitattā attānaṃ vā ukkaṃseyya pare vā vambheyya abhūtehi pi guṇadosehi.
Tattha **Pakappitā** ti parikappitā. **Saṅkhatā** ti paccayābhisaṅkhatā. **Yassā** ti yassa kassaci diṭṭhigatikassa. **Dhammā** ti diṭṭhiyo. **Purakkhatā** ti purato katā. **Santī** ti saṃvijjanti. **Avīvadātā** ti avodātā. **Yad attani passati ānisaṃsaṃ, taṃ nissito kuppa-paṭicca-santin** ti yass’ete diṭṭhidhammā purakkhatā avodātā santi, so evaṃvidho yasmā attani tassā diṭṭhiyā diṭṭhadhammikañ ca sakkārādiṃ, samparāyikañ ca gativisesādiṃ ānisaṃsaṃ passati, tasmā tañ ca ānisaṃsaṃ, tañ ca kuppatāya ca paṭiccasamuppannatāya ca sammutisantitāya ca kuppa-paṭicca-santi-saṅkhātaṃ diṭṭhiṃ nissito va hoti, so tannissitattā attānaṃ vā ukkaṃseyya pare vā vambheyya abhūtehi pi guṇadosehi.
45
47
46
48
#### 792
47
49
48
-
Evaṃ nissitena ca diṭṭhīnivesā…pe… ādiyatī ca dhamman ti. Tattha **Diṭṭhīnivesā** ti idaṃsaccābhinivesasaṅkhātāni diṭṭhinivesanāni, **na hi svātivattā** ti sukhena ativattitabbā na honti. **Dhammesu niccheyya samuggahītan** ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu taṃ taṃ samuggahitaṃ abhiniviṭṭhaṃ dhammaṃ nicchinitvā pavattattā diṭṭhinivesā na hi svātivattā ti vuttaṃ hoti. **Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhamman** ti yasmā na hi svātivattā, tasmā naro tesu yeva diṭṭhinivesanesu ajasīla-gosīla-kukkurasīla-pañcātapa-maruppapāta-ukkuṭikappadhāna-kaṇṭakāpassayādi-bhedaṃ satthāra-dhammakkhāna-gaṇādi-bhedañ ca taṃ taṃ dhammaṃ nirassati ca ādiyati ca jahati ca gaṇhāti ca vanamakkaṭo viya taṃ taṃ sākhan ti vuttaṃ hoti. Evaṃ nirassanto ca ādiyanto ca anavaṭṭhitacittattā asantehi pi guṇadosehi attano vā parassa vā yasāyasaṃ uppādeyya.
50
+
Evaṃ nissitena ca “diṭṭhīnivesā…pe… ādiyatī ca dhamman” ti. Tattha **Diṭṭhīnivesā** ti idaṃsaccābhinivesa-saṅkhātāni diṭṭhinivesanāni. **Na hi svātivattā** ti sukhena ativattitabbā na honti. **Dhammesu niccheyya samuggahītan** ti dvāsaṭṭhidiṭṭhidhammesu taṃ taṃ samuggahitaṃ abhiniviṭṭhaṃ dhammaṃ nicchinitvā pavattattā diṭṭhinivesā na hi svātivattā ti vuttaṃ hoti.
51
+
52
+
**Tasmā naro tesu nivesanesu, nirassatī ādiyatī ca dhamman** ti yasmā na hi svātivattā, tasmā naro tesu yeva diṭṭhinivesanesu ajasīla-gosīla-kukkurasīla-pañcātapa-maruppapāta-ukkuṭikappadhāna-kaṇṭakāpassayādi-bhedaṃ satthāra-dhammakkhāna-gaṇādi-bhedañ ca taṃ taṃ dhammaṃ nirassati ca ādiyati ca, jahati ca gaṇhāti ca vanamakkaṭo viya taṃ taṃ sākhan ti vuttaṃ hoti. Evaṃ nirassanto ca ādiyanto ca anavaṭṭhitacittattā asantehi pi guṇadosehi attano vā parassa vā yasāyasaṃ uppādeyya.
49
53
50
54
#### 793
51
55
52
-
Yo panāyaṃ sabbadiṭṭhigatādidosadhunanāya paññāya samannāgatattā dhono, tassa dhonassa hi…pe… anūpayo so. Kiṃ vuttaṃ hoti? Dhonadhammasamannāgamā**dhonassa** dhutasabbapāpassa arahato katthaci **loke** tesu tesu **bhavesu pakappitā diṭṭhi natthi**, so tassā diṭṭhiyā abhāvena, yāya ca attanā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādentā titthiyā māyāya mānena vā etaṃ agatiṃ gacchanti, tam pi **māyañ ca mānañ ca pahāya dhono** rāgādīnaṃ dosānaṃ **kena gaccheyya**, diṭṭhadhamme samparāye vā nirayādīsu gativisesesu kena saṅkhaṃ gaccheyya, **anūpayo so**, so hi taṇhādiṭṭhiupayānaṃ dvinnaṃ abhāvena anūpayo ti.
56
+
Yo panāyaṃ sabbadiṭṭhigatādi-dosa-dhunanāya paññāya samannāgatattā dhono, tassa “dhonassa hi…pe… anūpayo so”. Kiṃ vuttaṃ hoti? Dhonadhamma-samannāgamā**dhonassa** dhutasabbapāpassa arahato katthaci **loke** tesu tesu **bhavesu pakappitā diṭṭhi natthi**. So tassā diṭṭhiyā abhāvena, yāya ca attanā kataṃ pāpakammaṃ paṭicchādentā titthiyā māyāya mānena vā etaṃ agatiṃ gacchanti, tam pi **māyañ ca mānañ ca pahāya dhono** rāgādīnaṃ dosānaṃ **kena gaccheyya**, diṭṭhadhamme samparāye vā nirayādīsu gativisesesu kena saṅkhaṃ gaccheyya, **anūpayo so**, so hi taṇhādiṭṭhi-upayānaṃ dvinnaṃ abhāvena anūpayo ti.
53
57
54
58
#### 794
55
59
56
-
Yo pana tesaṃ dvinnaṃ bhāvena upayo hoti, so upayo hi…pe… diṭṭhi-m-idh’eva sabban ti. Tattha **Upayo** ti taṇhādiṭṭhinissito, **dhammesu upeti vādan** ti “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ. **Anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyyā** ti taṇhādiṭṭhipahānena anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā vadeyya, evaṃ anupavajjo ca so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatī ti adhippāyo. **Attā nirattā na hi tassa atthī** ti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇaṃ muñcanaṃ vā pi attanirattasaññitaṃ natthi. Kiṃkāraṇā natthī ti ce? **Adhosi so diṭṭhi-m-idh’eva sabbaṃ**, yasmā so idh’eva attabhāve ñāṇavātena sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi, pajahi, vinodesī ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ sutvā rājā attamano Bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmī ti.
60
+
Yo pana tesaṃ dvinnaṃ bhāvena upayo hoti, so “upayo hi…pe… diṭṭhi-m-idh’eva sabban” ti. Tattha **Upayo** ti taṇhādiṭṭhi-nissito. **Dhammesu upeti vādan** ti “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā evaṃ tesu tesu dhammesu upeti vādaṃ. **Anūpayaṃ kena kathaṃ vadeyyā** ti taṇhādiṭṭhi-pahānena anūpayaṃ khīṇāsavaṃ kena rāgena vā dosena vā kathaṃ “ratto” ti vā “duṭṭho” ti vā vadeyya, evaṃ anupavajjo ca so kiṃ titthiyā viya katapaṭicchādako bhavissatī ti adhippāyo.
61
+
62
+
**Attā nirattā na hi tassa atthī** ti tassa hi attadiṭṭhi vā ucchedadiṭṭhi vā natthi, gahaṇaṃ muñcanaṃ vā pi atta-niratta-saññitaṃ natthi. Kiṃkāraṇā natthī ti ce? **Adhosi so diṭṭhi-m-idh’eva sabbaṃ**, yasmā so idh’eva attabhāve ñāṇavātena sabbaṃ diṭṭhigataṃ adhosi, pajahi, vinodesī ti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Taṃ sutvā rājā attamano Bhagavantaṃ abhivādetvā pakkāmī ti.
0 commit comments