|
13 | 13 |
|
14 | 14 | {{<subtitle>}}Duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā{{</subtitle>}} |
15 | 15 |
|
16 | | -Vadanti ve duṭṭhamanā pī ti Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ. Kā uppatti? Ādigāthāya tāva uppatti [Munisutta](../112/)nayena Bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā Sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ. Sā kira janapadakalyāṇī setavatthaparibbājikā va ahosi. Sā sunhātā sunivatthā mālāgandhavilepanavibhūsitā Bhagavato dhammaṃ sutvā Sāvatthivāsīnaṃ Jetavanato nikkhamanavelāya Sāvatthito nikkhamitvā Jetavanābhimukhī gacchati. Manussehi ca “kuhiṃ gacchasī” ti pucchitā “samaṇaṃ Gotamaṃ sāvake c’assa ramayituṃ gacchāmī” ti vatvā Jetavanadvārakoṭṭhake vicaritvā Jetavanadvārakoṭṭhake pidahite nagaraṃ pavisitvā pabhāte puna Jetavanaṃ gantvā Gandhakuṭisamīpe pupphāni vicinantī viya carati. Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi “kimatthaṃ āgatāsī” ti pucchitā yaṃ kiñcid eva bhaṇati. Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikhātaṭe nikkhipitvā pabhāte “Sundariṃ na passāmā” ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā Jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosaṃ akaṃsu. Sabbaṃ pāḷiyaṃ <small>(udā. 38)</small> āgatanayen’eva veditabbaṃ. |
| 16 | +#### 787 |
17 | 17 |
|
18 | | -Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento “titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī” ti ñatvā “tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī” ti Gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā anto-Gandhakuṭiyaṃ yeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisam eva pavisiṃsu. Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu. Atha āyasmā Ānando Bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā “titthiyehi, bhante, mahā ayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo Jambudīpo, aññattha gacchāmā” ti āha. “Tattha pi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi Ānandā” ti? “Aññaṃ nagaraṃ Bhagavā” ti. Atha Bhagavā “āgamehi, Ānanda, sattāham evāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, tesaṃ yeva upari patissatī” ti vatvā Ānandattherassa dhammadesanatthaṃ “vadanti ve” ti imaṃ gātham abhāsi. |
| 18 | +Vadanti ve duṭṭhamanā pī ti Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ. Kā uppatti? Ādigāthāya tāva uppatti. [Munisutta](../112/)nayena Bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā Sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ. Sā kira janapadakalyāṇī setavattha-paribbājikā va ahosi. Sā sunhātā sunivatthā mālāgandha-vilepana-vibhūsitā, Bhagavato dhammaṃ sutvā Sāvatthivāsīnaṃ Jetavanato nikkhamana-velāya Sāvatthito nikkhamitvā Jetavanābhimukhī gacchati. Manussehi ca “kuhiṃ gacchasī” ti pucchitā “samaṇaṃ Gotamaṃ sāvake c’assa ramayituṃ gacchāmī” ti vatvā Jetavanadvārakoṭṭhake vicaritvā Jetavanadvārakoṭṭhake pidahite nagaraṃ pavisitvā pabhāte puna Jetavanaṃ gantvā Gandhakuṭisamīpe pupphāni vicinantī viya carati. Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi “kim atthaṃ āgatāsī” ti pucchitā yaṃ kiñcid eva bhaṇati. Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikhātaṭe nikkhipitvā pabhāte “Sundariṃ na passāmā” ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā Jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosaṃ akaṃsu, sabbaṃ pāḷiyaṃ <small>(udā. 38)</small> āgatanayen’eva veditabbaṃ. |
19 | 19 |
|
20 | | -#### 787 |
| 20 | +Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento “titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī” ti ñatvā “tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī” ti Gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā anto-Gandhakuṭiyaṃ yeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisam eva pavisiṃsu. Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu. Atha āyasmā Ānando Bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā “titthiyehi, bhante, mahā ayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo Jambudīpo, aññattha gacchāmā” ti āha. “Tattha pi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi Ānandā” ti? “Aññaṃ nagaraṃ Bhagavā” ti. Atha Bhagavā “āgamehi, Ānanda, sattāham evāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, tesaṃ yeva upari patissatī” ti vatvā Ānandattherassa dhammadesanatthaṃ “vadanti ve” ti imaṃ gātham abhāsi. |
21 | 21 |
|
22 | | -Tattha **Vadantī** ti Bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañ ca upavadanti, **duṭṭhamanā pi eke atho pi ve saccamanā** ti ekacce duṭṭhacittā, ekacce tathasaññino pi hutvā, titthiyā duṭṭhacittā, ye tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahiṃsu, te saccamanā ti adhippāyo. **Vādañ ca jātan** ti etaṃ akkosavādaṃ uppannaṃ, **muni no upetī** ti akārakatāya ca akuppanatāya ca buddhamuni na upeti. **Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī** ti tena kāraṇena ayaṃ muni rāgādikhilehi natthi khilo kuhiñcī ti veditabbo. |
| 22 | +Tattha **Vadantī** ti Bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañ ca upavadanti, **duṭṭhamanā pi eke atho pi ve saccamanā** ti ekacce duṭṭhacittā, ekacce tathasaññino pi hutvā, titthiyā duṭṭhacittā, ye tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahiṃsu, te saccamanā ti adhippāyo. **Vādañ ca jātan** ti etaṃ akkosavādaṃ uppannaṃ. **Muni no upetī** ti akārakatāya ca akuppanatāya ca buddhamuni na upeti. **Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī** ti tena kāraṇena ayaṃ muni rāgādikhilehi natthi khilo kuhiñcī ti veditabbo. |
23 | 23 |
|
24 | 24 | #### 788 |
25 | 25 |
|
26 | | -Imañ ca gāthaṃ vatvā Bhagavā Ānandattheraṃ pucchi, “evaṃ khuṃsetvā vambhetvā vuccamānā bhikkhū, Ānanda, kiṃ vadantī” ti. “Na kiñci Bhagavā” ti. “Na, Ānanda, ‘ahaṃ sīlavā’ ti sabbattha tuṇhī bhavitabbaṃ, loke hi nābhāsamānaṃ jānanti missaṃ bālehi paṇḍitan” ti vatvā, “bhikkhū, Ānanda, te manusse evaṃ paṭicodentū” ti dhammadesanatthāya [“abhūtavādī nirayaṃ upetī”](../310/#667) ti imaṃ gātham abhāsi. Thero taṃ uggahetvā bhikkhū āha “manussā tumhehi imāya gāthāya paṭicodetabbā” ti. Bhikkhū tathā akaṃsu. Paṇḍitamanussā tuṇhī ahesuṃ. Rājā pi rājapurise sabbato pesetvā yesaṃ dhuttānaṃ lañjaṃ datvā titthiyā taṃ mārāpesuṃ, te gahetvā niggayha taṃ pavattiṃ ñatvā titthiye paribhāsi. Manussā pi titthiye disvā leḍḍunā paharanti, paṃsunā okiranti “Bhagavato ayasaṃ uppādesun” ti. Ānandatthero taṃ disvā Bhagavato ārocesi, Bhagavā therassa imaṃ gātham abhāsi “sakañ hi diṭṭhiṃ…pe… vadeyyā” ti. |
| 26 | +Imañ ca gāthaṃ vatvā Bhagavā Ānandattheraṃ pucchi, “evaṃ khuṃsetvā vambhetvā vuccamānā bhikkhū, Ānanda, kiṃ vadantī” ti. “Na kiñci Bhagavā” ti. “Na, Ānanda, ‘ahaṃ sīlavā’ ti sabbattha tuṇhī bhavitabbaṃ, loke hi nābhāsamānaṃ jānanti missaṃ bālehi paṇḍitan” ti vatvā, “bhikkhū, Ānanda, te manusse evaṃ paṭicodentū” ti dhammadesanatthāya [“abhūtavādī nirayaṃ upetī”](../310/#667) ti imaṃ gātham abhāsi. |
| 27 | + |
| 28 | +Thero taṃ uggahetvā bhikkhū āha “manussā tumhehi imāya gāthāya paṭicodetabbā” ti. Bhikkhū tathā akaṃsu. Paṇḍitamanussā tuṇhī ahesuṃ. Rājā pi rājapurise sabbato pesetvā yesaṃ dhuttānaṃ lañjaṃ datvā titthiyā taṃ mārāpesuṃ, te gahetvā niggayha taṃ pavattiṃ ñatvā titthiye paribhāsi. Manussā pi titthiye disvā leḍḍunā paharanti, paṃsunā okiranti “Bhagavato ayasaṃ uppādesun” ti. Ānandatthero taṃ disvā Bhagavato ārocesi, Bhagavā therassa imaṃ gātham abhāsi “sakañ hi diṭṭhiṃ…pe… vadeyyā” ti. |
27 | 29 |
|
28 | 30 | Tass’attho yāyaṃ diṭṭhi titthiyajanassa “Sundariṃ māretvā samaṇānaṃ Sakyaputtiyānaṃ avaṇṇaṃ pakāsetvā eten’upāyena laddhaṃ sakkāraṃ sādiyissāmā” ti, so taṃ diṭṭhiṃ kathaṃ atikkameyya, atha kho so ayaso tam eva titthiyajanaṃ paccāgato taṃ diṭṭhiṃ accetuṃ asakkontaṃ. Yo vā sassatādivādī, so pi **sakaṃ diṭṭhiṃ kathaṃ accayeyya** tena diṭṭhi**cchandena anunīto** tāya ca diṭṭhi**ruciyā niviṭṭho**, api ca kho pana **sayaṃ samattāni pakubbamāno** attanā va paripuṇṇāni tāni diṭṭhigatāni karonto **yathā jāneyya, tath**’eva **vadeyyā** ti. |
29 | 31 |
|
30 | 32 | #### 789 |
31 | 33 |
|
32 | 34 | Atha rājā sattāhaccayena taṃ kuṇapaṃ chaḍḍāpetvā sāyanhasamayaṃ vihāraṃ gantvā Bhagavantaṃ abhivādetvā āha “nanu, bhante, īdise ayase uppanne mayham pi ārocetabbaṃ siyā” ti. Evaṃ vutte Bhagavā, “na, mahārāja, ‘ahaṃ sīlavā guṇasampanno’ ti paresaṃ ārocetuṃ ariyānaṃ patirūpan” ti vatvā tassā aṭṭhuppattiyaṃ “yo attano sīlavatānī” ti avasesagāthāyo abhāsi. |
33 | 35 |
|
34 | | -Tattha **sīlavatānī** ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhutaṅgavatāni ca. **Anānupuṭṭho** ti apucchito, **pāvā** ti vadati. **Anariyadhammaṃ kusalā tam āhu, yo ātumānaṃ sayam eva pāvā** ti yo evaṃ attānaṃ sayam eva vadati, tassa taṃ vādaṃ “anariyadhammo eso” ti kusalā evaṃ kathenti. |
| 36 | +Tattha **sīlavatānī** ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhutaṅgavatāni ca. **Anānupuṭṭho** ti apucchito. **Pāvā** ti vadati. **Anariyadhammaṃ kusalā tam āhu, yo ātumānaṃ sayam eva pāvā** ti yo evaṃ attānaṃ sayam eva vadati, tassa taṃ vādaṃ “anariyadhammo eso” ti kusalā evaṃ kathenti. |
35 | 37 |
|
36 | 38 | #### 790 |
37 | 39 |
|
|
0 commit comments