Skip to content

Commit 5f5d2d6

Browse files
committed
update pj 4.3 #789
1 parent 247215d commit 5f5d2d6

File tree

3 files changed

+26
-18
lines changed

3 files changed

+26
-18
lines changed

content/atthakatha/paramatthajotika/403.md

Lines changed: 8 additions & 6 deletions
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -13,25 +13,27 @@ js:
1313

1414
{{<subtitle>}}Duṭṭhaṭṭhakasuttavaṇṇanā{{</subtitle>}}
1515

16-
Vadanti ve duṭṭhamanā pī ti Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ. Kā uppatti? Ādigāthāya tāva uppatti [Munisutta](../112/)nayena Bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā Sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ. Sā kira janapadakalyāṇī setavatthaparibbājikā va ahosi. Sā sunhātā sunivatthā mālāgandhavilepanavibhūsitā Bhagavato dhammaṃ sutvā Sāvatthivāsīnaṃ Jetavanato nikkhamanavelāya Sāvatthito nikkhamitvā Jetavanābhimukhī gacchati. Manussehi ca “kuhiṃ gacchasī” ti pucchitā “samaṇaṃ Gotamaṃ sāvake c’assa ramayituṃ gacchāmī” ti vatvā Jetavanadvārakoṭṭhake vicaritvā Jetavanadvārakoṭṭhake pidahite nagaraṃ pavisitvā pabhāte puna Jetavanaṃ gantvā Gandhakuṭisamīpe pupphāni vicinantī viya carati. Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi “kimatthaṃ āgatāsī” ti pucchitā yaṃ kiñcid eva bhaṇati. Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikhātaṭe nikkhipitvā pabhāte “Sundariṃ na passāmā” ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā Jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosaṃ akaṃsu. Sabbaṃ pāḷiyaṃ <small>(udā. 38)</small> āgatanayen’eva veditabbaṃ.
16+
#### 787
1717

18-
Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento “titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī” ti ñatvā “tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī” ti Gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā anto-Gandhakuṭiyaṃ yeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisam eva pavisiṃsu. Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu. Atha āyasmā Ānando Bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā “titthiyehi, bhante, mahā ayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo Jambudīpo, aññattha gacchāmā” ti āha. “Tattha pi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi Ānandā” ti? “Aññaṃ nagaraṃ Bhagavā” ti. Atha Bhagavā “āgamehi, Ānanda, sattāham evāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, tesaṃ yeva upari patissatī” ti vatvā Ānandattherassa dhammadesanatthaṃ “vadanti ve” ti imaṃ gātham abhāsi.
18+
Vadanti ve duṭṭhamanā pī ti Duṭṭhaṭṭhakasuttaṃ. Kā uppatti? Ādigāthāya tāva uppatti. [Munisutta](../112/)nayena Bhagavato bhikkhusaṅghassa ca uppannalābhasakkāraṃ asahamānā titthiyā Sundariṃ paribbājikaṃ uyyojesuṃ. Sā kira janapadakalyāṇī setavattha-paribbājikā va ahosi. Sā sunhātā sunivatthā mālāgandha-vilepana-vibhūsitā, Bhagavato dhammaṃ sutvā Sāvatthivāsīnaṃ Jetavanato nikkhamana-velāya Sāvatthito nikkhamitvā Jetavanābhimukhī gacchati. Manussehi ca “kuhiṃ gacchasī” ti pucchitā “samaṇaṃ Gotamaṃ sāvake c’assa ramayituṃ gacchāmī” ti vatvā Jetavanadvārakoṭṭhake vicaritvā Jetavanadvārakoṭṭhake pidahite nagaraṃ pavisitvā pabhāte puna Jetavanaṃ gantvā Gandhakuṭisamīpe pupphāni vicinantī viya carati. Buddhupaṭṭhānaṃ āgatehi ca manussehi “kim atthaṃ āgatāsī” ti pucchitā yaṃ kiñcid eva bhaṇati. Evaṃ aḍḍhamāsamatte vītikkante titthiyā taṃ jīvitā voropetvā parikhātaṭe nikkhipitvā pabhāte “Sundariṃ na passāmā” ti kolāhalaṃ katvā rañño ca ārocetvā tena anuññātā Jetavanaṃ pavisitvā vicinantā viya taṃ nikkhittaṭṭhānā uddharitvā mañcakaṃ āropetvā nagaraṃ abhiharitvā upakkosaṃ akaṃsu, sabbaṃ pāḷiyaṃ <small>(udā. 38)</small> āgatanayen’eva veditabbaṃ.
1919

20-
#### 787
20+
Bhagavā taṃ divasaṃ paccūsasamaye buddhacakkhunā lokaṃ volokento “titthiyā ajja ayasaṃ uppādessantī” ti ñatvā “tesaṃ saddahitvā mādise cittaṃ pakopetvā mahājano apāyābhimukho mā ahosī” ti Gandhakuṭidvāraṃ pidahitvā anto-Gandhakuṭiyaṃ yeva acchi, na nagaraṃ piṇḍāya pāvisi. Bhikkhū pana dvāraṃ pidahitaṃ disvā pubbasadisam eva pavisiṃsu. Manussā bhikkhū disvā nānappakārehi akkosiṃsu. Atha āyasmā Ānando Bhagavato taṃ pavattiṃ ārocetvā “titthiyehi, bhante, mahā ayaso uppādito, na sakkā idha vasituṃ, vipulo Jambudīpo, aññattha gacchāmā” ti āha. “Tattha pi ayase uṭṭhite kuhiṃ gamissasi Ānandā” ti? “Aññaṃ nagaraṃ Bhagavā” ti. Atha Bhagavā “āgamehi, Ānanda, sattāham evāyaṃ saddo bhavissati, sattāhaccayena yehi ayaso kato, tesaṃ yeva upari patissatī” ti vatvā Ānandattherassa dhammadesanatthaṃ “vadanti ve” ti imaṃ gātham abhāsi.
2121

22-
Tattha **Vadantī** ti Bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañ ca upavadanti, **duṭṭhamanā pi eke atho pi ve saccamanā** ti ekacce duṭṭhacittā, ekacce tathasaññino pi hutvā, titthiyā duṭṭhacittā, ye tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahiṃsu, te saccamanā ti adhippāyo. **Vādañ ca jātan** ti etaṃ akkosavādaṃ uppannaṃ, **muni no upetī** ti akārakatāya ca akuppanatāya ca buddhamuni na upeti. **Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī** ti tena kāraṇena ayaṃ muni rāgādikhilehi natthi khilo kuhiñcī ti veditabbo.
22+
Tattha **Vadantī** ti Bhagavantaṃ bhikkhusaṅghañ ca upavadanti, **duṭṭhamanā pi eke atho pi ve saccamanā** ti ekacce duṭṭhacittā, ekacce tathasaññino pi hutvā, titthiyā duṭṭhacittā, ye tesaṃ vacanaṃ sutvā saddahiṃsu, te saccamanā ti adhippāyo. **Vādañ ca jātan** ti etaṃ akkosavādaṃ uppannaṃ. **Muni no upetī** ti akārakatāya ca akuppanatāya ca buddhamuni na upeti. **Tasmā munī natthi khilo kuhiñcī** ti tena kāraṇena ayaṃ muni rāgādikhilehi natthi khilo kuhiñcī ti veditabbo.
2323

2424
#### 788
2525

26-
Imañ ca gāthaṃ vatvā Bhagavā Ānandattheraṃ pucchi, “evaṃ khuṃsetvā vambhetvā vuccamānā bhikkhū, Ānanda, kiṃ vadantī” ti. “Na kiñci Bhagavā” ti. “Na, Ānanda, ‘ahaṃ sīlavā’ ti sabbattha tuṇhī bhavitabbaṃ, loke hi nābhāsamānaṃ jānanti missaṃ bālehi paṇḍitan” ti vatvā, “bhikkhū, Ānanda, te manusse evaṃ paṭicodentū” ti dhammadesanatthāya [“abhūtavādī nirayaṃ upetī”](../310/#667) ti imaṃ gātham abhāsi. Thero taṃ uggahetvā bhikkhū āha “manussā tumhehi imāya gāthāya paṭicodetabbā” ti. Bhikkhū tathā akaṃsu. Paṇḍitamanussā tuṇhī ahesuṃ. Rājā pi rājapurise sabbato pesetvā yesaṃ dhuttānaṃ lañjaṃ datvā titthiyā taṃ mārāpesuṃ, te gahetvā niggayha taṃ pavattiṃ ñatvā titthiye paribhāsi. Manussā pi titthiye disvā leḍḍunā paharanti, paṃsunā okiranti “Bhagavato ayasaṃ uppādesun” ti. Ānandatthero taṃ disvā Bhagavato ārocesi, Bhagavā therassa imaṃ gātham abhāsi “sakañ hi diṭṭhiṃ…pe… vadeyyā” ti.
26+
Imañ ca gāthaṃ vatvā Bhagavā Ānandattheraṃ pucchi, “evaṃ khuṃsetvā vambhetvā vuccamānā bhikkhū, Ānanda, kiṃ vadantī” ti. “Na kiñci Bhagavā” ti. “Na, Ānanda, ‘ahaṃ sīlavā’ ti sabbattha tuṇhī bhavitabbaṃ, loke hi nābhāsamānaṃ jānanti missaṃ bālehi paṇḍitan” ti vatvā, “bhikkhū, Ānanda, te manusse evaṃ paṭicodentū” ti dhammadesanatthāya [“abhūtavādī nirayaṃ upetī”](../310/#667) ti imaṃ gātham abhāsi.
27+
28+
Thero taṃ uggahetvā bhikkhū āha “manussā tumhehi imāya gāthāya paṭicodetabbā” ti. Bhikkhū tathā akaṃsu. Paṇḍitamanussā tuṇhī ahesuṃ. Rājā pi rājapurise sabbato pesetvā yesaṃ dhuttānaṃ lañjaṃ datvā titthiyā taṃ mārāpesuṃ, te gahetvā niggayha taṃ pavattiṃ ñatvā titthiye paribhāsi. Manussā pi titthiye disvā leḍḍunā paharanti, paṃsunā okiranti “Bhagavato ayasaṃ uppādesun” ti. Ānandatthero taṃ disvā Bhagavato ārocesi, Bhagavā therassa imaṃ gātham abhāsi “sakañ hi diṭṭhiṃ…pe… vadeyyā” ti.
2729

2830
Tass’attho yāyaṃ diṭṭhi titthiyajanassa “Sundariṃ māretvā samaṇānaṃ Sakyaputtiyānaṃ avaṇṇaṃ pakāsetvā eten’upāyena laddhaṃ sakkāraṃ sādiyissāmā” ti, so taṃ diṭṭhiṃ kathaṃ atikkameyya, atha kho so ayaso tam eva titthiyajanaṃ paccāgato taṃ diṭṭhiṃ accetuṃ asakkontaṃ. Yo vā sassatādivādī, so pi **sakaṃ diṭṭhiṃ kathaṃ accayeyya** tena diṭṭhi**cchandena anunīto** tāya ca diṭṭhi**ruciyā niviṭṭho**, api ca kho pana **sayaṃ samattāni pakubbamāno** attanā va paripuṇṇāni tāni diṭṭhigatāni karonto **yathā jāneyya, tath**’eva **vadeyyā** ti.
2931

3032
#### 789
3133

3234
Atha rājā sattāhaccayena taṃ kuṇapaṃ chaḍḍāpetvā sāyanhasamayaṃ vihāraṃ gantvā Bhagavantaṃ abhivādetvā āha “nanu, bhante, īdise ayase uppanne mayham pi ārocetabbaṃ siyā” ti. Evaṃ vutte Bhagavā, “na, mahārāja, ‘ahaṃ sīlavā guṇasampanno’ ti paresaṃ ārocetuṃ ariyānaṃ patirūpan” ti vatvā tassā aṭṭhuppattiyaṃ “yo attano sīlavatānī” ti avasesagāthāyo abhāsi.
3335

34-
Tattha **sīlavatānī** ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhutaṅgavatāni ca. **Anānupuṭṭho** ti apucchito, **pāvā** ti vadati. **Anariyadhammaṃ kusalā tam āhu, yo ātumānaṃ sayam eva pāvā** ti yo evaṃ attānaṃ sayam eva vadati, tassa taṃ vādaṃ “anariyadhammo eso” ti kusalā evaṃ kathenti.
36+
Tattha **sīlavatānī** ti pātimokkhādīni sīlāni āraññikādīni dhutaṅgavatāni ca. **Anānupuṭṭho** ti apucchito. **Pāvā** ti vadati. **Anariyadhammaṃ kusalā tam āhu, yo ātumānaṃ sayam eva pāvā** ti yo evaṃ attānaṃ sayam eva vadati, tassa taṃ vādaṃ “anariyadhammo eso” ti kusalā evaṃ kathenti.
3537

3638
#### 790
3739

content/khuddaka/suttanipata/112.md

Lines changed: 1 addition & 1 deletion
Original file line numberDiff line numberDiff line change
@@ -137,7 +137,7 @@ Yo ogahaṇe thambhor ivābhijāyati, yasmiṃ pare vācā pariyantaṃ vadanti;
137137
taṃ vītarāgaṃ susamāhitindriyaṃ, taṃ vāpi dhīrā muni vedayanti. <q>8</q>
138138
{.pi}
139139

140-
> 1. 缘起为何?世尊初现等觉,而有四阿僧祇又十万劫所圆满的十波罗蜜、十小波罗蜜、十第一义波罗蜜等的志向功德,圆满波罗蜜后,在兜率天居处的转生功德,于此居住的功德,大观察的功德,入胎、住胎、出胎、错步、观察方向、梵吼、大出离、大精进、现等觉、转法轮,四种道智果智、于八众不动智、十力之智、四生区分智、五趣区分智、包括六种不共智及八种与声闻共通之佛智的十四种佛智、十八佛德区分智、十九种省察智等七十七种智的依处,依于如是等的百千功德,而获大利养恭敬,众外道不堪忍受,便遣散女学童罗望子,以「[违犯一乘法](../../dhammapada/13/#176)」一颂[^216-1]所述之事,在四众之中令对世尊生起不名誉,以此缘由,众比丘便发起议论:「即便发生这样的不名誉,世尊的心也不转。」
140+
> 1. 缘起为何?世尊初现等觉,而有四阿僧祇又十万劫所圆满的十波罗蜜、十小波罗蜜、十第一义波罗蜜等的志向功德,圆满波罗蜜后,在兜率天居处的转生功德,于此居住的功德,大观察的功德,入胎、住胎、出胎、错步、观察方向、梵吼、大出离、大精进、现等觉、转法轮,四种道智果智、于八众不动智、十力之智、四生区分智、五趣区分智、包括六种不共智及八种与声闻共通之佛智的十四种佛智、十八佛德区分智、十九种省察智等七十七种智的依处,依于如是等的百千功德,而获大利养恭敬,众外道不堪忍受,便派遣女学童罗望子,以「[违犯一乘法](../../dhammapada/13/#176)」一颂[^216-1]所述之事,在四众之中令对世尊生起不名誉,以此缘由,众比丘便发起议论:「即便发生这样的不名誉,世尊的心也不转。」
141141
> 1. 世尊了知后,便从香房出来,以随适于此时的神变到达集会中间,坐于佛座,告诸比丘:「诸比丘!你们现今为何议论而共坐?」他们便说了一切。随后,世尊说「诸比丘!诸佛者,于八世间法如如也」,为向这些比丘开示法,说了此颂。
142142
> 1. 其义为:正好比在人们洗澡的浴场中,为摩擦肢体而植入四方或八角的柱子,不论由上等家族还是下等家族来摩擦肢体,柱子不会因此而高举或倾俯,如是,**当别人极端地说话时,如浴场的柱子般不动**。这说的是什么?别的外道或者他人于某事以最上的赞美或最下的不赞美极端地说话时,则于此事不陷入随从或对抗,而以如如的状态,如浴场的柱子般。
143143
> 1. **离贪,善等持诸根**,即于可意的所缘,以无有贪染而离贪,以及于不可意的所缘,以无有嗔痴而善等持诸根,或是说,经善加汇集而安置诸根、守护诸根、保护诸根。**智者们知晓他实是牟尼**,以「他们知晓是佛牟尼,他的心如何会转」阐明自身。其余仍如前述。

0 commit comments

Comments
 (0)